పురావస్తు ఆధారాలు

నేల గుర్తుంచుకున్నది

ప్రాచీన నికట ప్రాచ్య ప్రాంతం (Near East) తవ్వకాలలో బయటపడిన రాళ్లు, ముద్రలు, గ్రంథపు చుట్టలు, శిలాశాసనాలు — వీటిలో ప్రతి ఒక్కటి తానేమి చూపిస్తుందో, ఏమి చూపించదో స్పష్టంగా చెబుతూ, అది తాకే బైబిల్ భాగం పక్కనే ఉంచబడింది.

నిజాయితీ గురించి ఒక మాట: ఒక వ్యక్తి నిజంగా ఉన్నాడని, ఒక ప్రదేశం లేఖనము చెప్పిన చోటే ఉందని, లేదా ఒక ఆచారం లేదా బిరుదు కచ్చితంగా వర్ణించబడిందని పురావస్తు శాస్త్రం చూపగలదు. కానీ విశ్వాస సంబంధమైన విషయాలను — దేవుడు కార్యం చేశాడని, ఒక ప్రార్థన వినబడిందని, ఒక అద్భుతం జరిగిందని — అది రుజువు చేయలేదు. ప్రతి ఆధారం విషయంలోనూ, ఆధారం ఎక్కడ ఆగిపోతుందో మేము స్పష్టంగా చెబుతాము; పండితులు నిజంగా విభేదించే చోట, దాన్ని కూడా మేము చెబుతాము.