ఇశ్రాయేలుకు సమీప పొరుగుదేశాల నుండి కనుగొనబడిన అత్యంత సుదీర్ఘ రాజ శిలాశాసనం — బైబిల్ కూడా నమోదు చేసిన ఒక యుద్ధాన్ని మోయాబు వైపు నుండి చెప్పేది. మేషా మోయాబును లొంగదీసుకున్న ఇశ్రాయేలు రాజుగా ఒమ్రీని పేర్కొంటాడు, ఆ కాడిని తప్పించినందుకు తన దేవుడైన కెమోషుకు ఘనత ఇస్తాడు, తాను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్న పట్టణాలను జాబితా చేస్తాడు. ఈ శిల కనుగొనబడిన తర్వాత ముక్కలైంది, తర్వాత శకలాల నుండి, కాగితం మీద తీసిన ముద్రణ నుండి తిరిగి కూర్చబడింది, కానీ దాని ప్రధాన పాఠం సురక్షితం — పైగా బైబిల్ వెలుపల ఇశ్రాయేలు దేవుడైన యెహోవా (YHWH) పేరు గురించిన అత్యంత పురాతన ప్రస్తావన కూడా ఇందులో ఉంది.
- ఇది ఏమిటి
- మోయాబు రాజైన మేషా నల్ల బసాల్ట్ స్మారకం, మోయాబీ భాషలో 34 పంక్తులు
- వస్తువు తేదీ
- సుమారు క్రీ.పూ. 840
- కనుగొన్నది
- ధిబాన్ (బైబిల్లోని దీబోను), జోర్డాన్, 1868 (స్థానిక బెడూయిన్; F. A. క్లైన్ చేత పండితుల దృష్టికి తీసుకురాబడింది)
- ఇప్పుడు ఎక్కడ ఉంది
- లూవ్ర్, పారిస్
- దీనికి సంబంధించినది
- మోయాబు రాజు మేషా, ఇశ్రాయేలు రాజు ఒమ్రీ, ఇశ్రాయేలుకు వ్యతిరేకంగా మోయాబు తిరుగుబాటు
- లేఖనము
- 2 రాజులు 3:4–5
ఈ అన్వేషణ చూపేదిఒమ్రీ వంశం, ఇశ్రాయేలుకు మోయాబు లొంగి ఉండటం, తర్వాత దాని తిరుగుబాటు — ఇవన్నీ నిజమైన తొమ్మిదవ శతాబ్దపు రాజకీయాలు, ఇక్కడ శత్రువు దృష్టికోణం నుండి చెప్పబడ్డాయి; యెహోవా (YHWH) అనే దైవనామం సరిగ్గా అప్పుడే వాడుకలో ఉంది.
ఇది రుజువు చేయనిదిఅన్ని రాజ స్మారకాల వలెనే ఇది కూడా ప్రచారమే — ప్రతి వైపూ తన సొంత దేవునికి, తన సొంత విజయాలకు ఘనత ఇస్తుంది, కాబట్టి యుద్ధ వివరాల విషయంలో ఎవరి వృత్తాంతం సరైనదో ఈ శిల తేల్చలేదు.
వివాదాస్పదం: పాడైన ఒక పంక్తిని కొందరు పండితులు మరో “దావీదు వంశం” ప్రస్తావనగా చదువుతారు; మరికొందరు వేరే అర్థాలను సూచిస్తారు. ఆ ఒక్క పంక్తి నిజంగానే అనిశ్చితం — కానీ ఒమ్రీ, మోయాబు సంబంధిత అంశం అనిశ్చితం కాదు.
మూలాధారాలు & మరింత చదవడానికి