वरून जन्मलेले

काही संभाषणे फक्त रात्री उशिराच होऊ शकतात — दिवसा विचारायला लाज वाटेल असा प्रश्न, घर झोपल्यानंतर केलेला फोन. निकदेम, एक आदरणीय शिक्षक आणि सत्ताधारी परिषदेचा सदस्य, अंधार पडल्यावर येशूकडे येतो. तो नम्रपणे, एका प्रशंसेने सुरुवात करतो. येशू ती प्रशंसा बाजूला ठेवतात आणि थेट मुळाशी जातात: नव्याने जन्मल्याशिवाय कोणीही देवाचे राज्य पाहू शकत नाही — किंवा, त्याच ग्रीक शब्दाचा दुसरा अर्थ घेतल्यास, वरून जन्मल्याशिवाय. निकदेम हे शब्दशः घेतो आणि गोंधळून जातो. धार्मिक जीवन जे काही देऊ शकते ते सर्व ज्याच्याकडे आधीच आहे असा हा माणूस आहे, आणि त्याला पुन्हा पहिल्यापासून सुरुवात करायला सांगितले जात आहे.

कथेत हे कुठे आहे: इस्राएलाच्या संदेष्ट्यांनी अभिवचन दिले होते की देव एके दिवशी आपल्या लोकांना नवे हृदय देईल आणि आपला आत्मा त्यांच्या अंतर्यामी ठेवील (यहेज्केल 36). योहान 3 मध्ये येशू त्या नवीकरणाविषयी वर्तमानकाळात घडत असल्याप्रमाणे बोलतात आणि ते स्वतःशी जोडतात: मरणाऱ्या इस्राएली लोकांनी जगावे म्हणून जसे मोशेने पितळी सर्प उंच केला, तसे मनुष्याच्या पुत्राला उंच केले गेले पाहिजे. अध्यायातील सर्वाधिक परिचित वचन त्याची व्याप्ती सांगते — देवाने जगावर एवढी प्रीती केली.

हा अध्याय काय करतो: देवाच्या राज्यात प्रवेश करणे हे धार्मिक प्रतिष्ठेचे यश नसून आत्म्याने दिलेला नवा जन्म आहे हे दाखवणे, आणि बाप्तिस्मा करणाऱ्याकडून रंगमंच औपचारिकपणे येशूंकडे सोपवला जाणे मांडणे.

• 3:1–8 — निकदेम, एक परूशी आणि अधिकारी, रात्री येतो. येशू त्याला सांगतात की त्याचा पाण्यापासून व आत्म्यापासून जन्म झाला पाहिजे; वाऱ्याप्रमाणे, आत्मा त्याला वाटेल तिकडे वाहतो, आणि त्याला नियंत्रित करता येत नाही किंवा त्याचा अंदाज बांधता येत नाही.
• 3:9–15 — निकदेम विचारतो की हे कसे होऊ शकते. इस्राएलाचा शिक्षक असूनही हे न समजल्याबद्दल येशू त्याला सौम्यपणे दटावतात, आणि मोशेने रानात उंच केलेल्या पितळी सर्पाकडे (गणना 21) मनुष्याच्या पुत्राला उंच केले जाण्याचे चित्र म्हणून निर्देश करतात.
• 3:16–21 — देवाने जगावर एवढी प्रीती केली की त्याने आपला एकुलता एक पुत्र दिला — जगाला दोषी ठरवण्यासाठी नव्हे, तर त्याचे तारण करण्यासाठी. लोक अंधार किंवा प्रकाश निवडतात त्याप्रमाणे न्याय होतो. प्राचीन ग्रीक भाषेत अवतरणचिन्हे नसल्यामुळे, येथे येशू बोलत आहेत की निवेदक, हे स्पष्ट नाही.
• 3:22–36 — येशूचे शिष्य यहूदियात बाप्तिस्मा देतात, तर योहान शालीमाजवळील एनोन येथे बाप्तिस्मा देत असतो — योहानाच्या कैदेपूर्वी, असे निवेदक नमूद करतो. सगळे येशूकडेच जात आहेत अशी तक्रार योहानाचे शिष्य करतात, तेव्हा योहान उत्तर देतो की तो केवळ वराचा मित्र आहे: येशूंनी वाढावे, आणि आपण कमी व्हावे.

मुख्य वचन: योहान 3:16  ·  मग काय: निकदेम खलनायक नाही; तो एक गंभीर, जिज्ञासू, प्रतिष्ठित माणूस आहे — आणि म्हणूनच हे संभाषण अस्वस्थ करते. येशू त्याला सुधारणा नव्हे, तर नवी सुरुवात देऊ करतात. पार्श्वभूमी, समाज, कौटुंबिक धर्म किंवा चांगला लौकिक यांमुळे आपण आधीच आत आहोत असे जो कोणी गृहीत धरतो, त्याच्यासाठी योहान 3 सौम्य पण ठाम उलथापालथ आहे: हे जीवन स्वीकारले जाते, वारशाने मिळत नाही.