ഒരു കുടുംബത്തിൽ വിശ്വാസം തകർന്നുകഴിഞ്ഞാൽ, അതിനുശേഷമുള്ള ആദ്യത്തെ യഥാർത്ഥ സംഭാഷണത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ആരാണ് ആദ്യം സംസാരിക്കുന്നത്, തങ്ങളെക്കുറിച്ചുതന്നെ അവർ എന്തു പറയുന്നു? ഉടമ്പടി ചെയ്ത് ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ ഇസ്രായേൽ അത് തകർത്തിരിക്കുന്നു. താൻതന്നെ ചെത്തിയുണ്ടാക്കേണ്ടിവന്ന രണ്ട് ഒഴിഞ്ഞ കല്ലുകളുമായി മോശെ വീണ്ടും പർവതം കയറുന്നു. തുടർന്നുവരുന്നത് കാളക്കുട്ടിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ശകാരമല്ല, താൻ ആരാണെന്ന് ദൈവം വിവരിക്കുന്നതാണ്: മനസ്സലിവുള്ളവൻ, കൃപയുള്ളവൻ, ദീർഘക്ഷമയുള്ളവൻ, അചഞ്ചലസ്നേഹം നിറഞ്ഞവൻ — എന്നിട്ടും തെറ്റ് സാരമില്ലെന്നു നടിക്കാൻ മനസ്സില്ലാത്തവൻ. പഴയനിയമത്തിൽ ഏറ്റവുമധികം ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്ന വാക്യങ്ങളിലൊന്നായി അത് മാറുന്നു.
കഥയിൽ ഇത് എവിടെ: മൂന്നാം അങ്കത്തിൽ ഇത് പുനഃസ്ഥാപനത്തിന്റെ നിമിഷമാണ്. 32-ാം അധ്യായത്തിൽ ലംഘിക്കപ്പെട്ട ഉടമ്പടി വീണ്ടും ഉണ്ടാക്കപ്പെടുന്നു — ഇസ്രായേൽ മെച്ചപ്പെട്ടതുകൊണ്ടല്ല, ദൈവം ഇവിടെ പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന സ്വഭാവം കാരണമാണ്. ആ സ്വയംവിവരണം പഴയനിയമത്തിലുടനീളം — സംഖ്യാപുസ്തകം, സങ്കീർത്തനങ്ങൾ, യോവേൽ, യോനാ, നെഹെമ്യാവ് എന്നിവയിൽ — ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു വിശ്വാസപ്രമാണമായി മാറുന്നു. ബന്ധം പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതോടെ, 35–40 അധ്യായങ്ങളിൽ ദൈവത്തിന്റെ വാസസ്ഥലത്തിന്റെ നിർമ്മാണം മുന്നോട്ടുപോകാം.
ഈ അധ്യായം എന്ത് ചെയ്യുന്നു: ദൈവം തന്നെ പ്രഖ്യാപിച്ച അവന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ — കരുണയും നീതിയും ഒന്നിച്ച് — ഇസ്രായേലിന്റെ ഭാവിയെ ഉറപ്പിക്കാനും, യഹോവയോടുള്ള അനന്യമായ വിശ്വസ്തതയിൽ മൂർച്ചയേറിയ ഊന്നലോടെ ഉടമ്പടിവ്യവസ്ഥകൾ പുതുക്കാനും.
- 34:1–9 — മോശെ രണ്ട് പുതിയ പലകകൾ ചെത്തിയുണ്ടാക്കി സീനായ് കയറുന്നു. യഹോവ തന്റെ നാമം ഘോഷിച്ചുകൊണ്ട് അവന്റെ മുമ്പിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു: കരുണയും കൃപയുമുള്ളവൻ, ദീർഘക്ഷമയുള്ളവൻ, അചഞ്ചലസ്നേഹവും വിശ്വസ്തതയും നിറഞ്ഞവൻ, ക്ഷമിക്കുന്നവൻ, എന്നാൽ കുറ്റക്കാരനെ ഒരിക്കലും വെറുതെ വിടാത്തവൻ. മോശെ കുമ്പിട്ട്, ദുശ്ശാഠ്യമുള്ള ഈ ജനത്തോടൊപ്പം പോകാനും അവരോട് ക്ഷമിക്കാനും ദൈവത്തോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു.
- 34:10–17 — ദൈവം അത്ഭുതങ്ങൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുകയും ഉടമ്പടിയുടെ കാതൽ വീണ്ടും പ്രസ്താവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു: ദേശത്തെ ജനതകളുമായി സഖ്യം ചെയ്യരുത്, അവരുടെ ബലിപീഠങ്ങളും അശേരാപ്രതിഷ്ഠകളും തകർക്കുക, വാർപ്പുദേവന്മാരെ ഉണ്ടാക്കരുത്. കാളക്കുട്ടി വ്യക്തമായും മനസ്സിലുണ്ട്; യഹോവയെ 'തീക്ഷ്ണതയുള്ളവൻ' എന്നു വിളിക്കുന്നു — തന്റെ ജനത്തിന്റെ ആരാധന അവൻ മറ്റാരുമായും പങ്കിടില്ല എന്നർത്ഥം.
- 34:18–28 — ആരാധനയുടെ ഒരു ചെറിയ കലണ്ടർ തുടർന്നുവരുന്നു: പുളിപ്പില്ലാത്ത അപ്പത്തിന്റെ പെരുന്നാൾ, ആദ്യജാതർ, കൊയ്ത്തുകാലത്തുപോലും ശബ്ബത്ത്, വാരോത്സവവും ഫലശേഖരോത്സവവും, വർഷത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം യഹോവയുടെ സന്നിധിയിൽ ഹാജരാകുന്നതും. മോശെ വചനങ്ങൾ എഴുതുന്നു, ഭക്ഷണമില്ലാതെ നാല്പതു രാവും പകലും അവിടെ കഴിയുന്നു; പത്തു വചനങ്ങൾ പലകകളിൽ എഴുതപ്പെടുന്നു.
- 34:29–35 — ദൈവത്തോടു സംസാരിച്ചതിനാൽ തന്റെ മുഖം പ്രകാശിക്കുന്നത് അറിയാതെ മോശെ ഇറങ്ങിവരുന്നു. അഹരോനും ജനവും അടുത്തുവരാൻ ഭയപ്പെടുന്നു. അതിനുശേഷം മോശെ തന്റെ മുഖത്ത് ഒരു മൂടുപടം ഇടുന്നു; യഹോവയോടു സംസാരിക്കാൻ അകത്തു പോകുമ്പോൾ മാത്രം അത് നീക്കുന്നു.
മുഖ്യ വാക്യം: പുറപ്പാട് 34:6 · അതുകൊണ്ട് എന്ത്: ഈ അധ്യായത്തിലെ ക്ഷമ ഒരു തോളുകുലുക്കലല്ല. ദൈവം അനന്തമായി കരുണയുള്ളവനാണ്, എന്നിട്ടും തെറ്റിനെ ഗൗരവമായി എടുക്കുന്നു; അവൻ ക്ഷമിക്കുന്നു, എന്നാൽ ഒന്നും സംഭവിച്ചില്ലെന്ന് നടിക്കുന്നില്ല. ആ സംയോജനം വെറും ഉദാരതയെക്കാളോ വെറും കാർക്കശ്യത്തെക്കാളോ പ്രയാസമാണ്; ബൈബിളിന്റെ ബാക്കിഭാഗം വീണ്ടും വീണ്ടും മടങ്ങിവരുന്ന ദൈവചിത്രം അതാണ്. മോശെയുടെ മൂടുപടത്തെക്കുറിച്ച് പൗലൊസ് പിന്നീട് 2 കൊരിന്ത്യർ 3-ൽ ചിന്തിക്കുന്നു.