ఇశ్రాయేలీయులు ఐగుప్తు దేశం నుండి బయలుదేరి వచ్చిన 480 వ సంవత్సరంలో. కథకుడు మందిరం తేదీని నిర్గమం నుండి లెక్కిస్తున్నాడు, దేవుని మందిరమే ఎర్ర సముద్రం దగ్గర మొదలైన ప్రయాణానికి గమ్యం అన్నట్టుగా. సొలొమోను పాలనలో నాలుగో సంవత్సరం, జీప్ అనే రెండో నెలలో — సాధారణ లెక్క ప్రకారం వసంత కాలం; జీప్ అనేది ఒక పాత నెల పేరు, పాఠకుని కోసం రెండో నెల అని వివరించారు. కథకుడు మందిరం తేదీని దావీదు నుండి గానీ రాజ్యం ప్రారంభం నుండి గానీ కాకుండా నిర్గమం నుండి లెక్కిస్తున్నాడని ఈ అధ్యయనం గమనిస్తుంది, ఈ మందిరాన్ని సీనాయితోనూ ప్రత్యక్ష గుడారంతోనూ ముడిపెట్టాలని కథకుడు ఎంతగా కోరుకుంటున్నాడో దానికి ఇది గుర్తుగా చదువుతుంది.

చరిత్ర విషయంలో ఈ సంఖ్యకు అర్థం ఏమిటో వివాదాస్పదం, ఈ అధ్యయనం ఏ ఒక్క అభిప్రాయాన్నీ నొక్కి చెప్పకుండా అభిప్రాయాలను అందిస్తుంది. అక్షరార్థంగా చదివితే, అది నిర్గమాన్ని సొలొమోను నాలుగో సంవత్సరానికి దాదాపు 480 సంవత్సరాల ముందు ఉంచుతుంది, నిర్గమానికి ముందటి తేదీని నమ్మే చాలామంది దీని మీద ఆధారపడతారు. మరికొందరు నిర్గమకాండము 1:11 లోని రామెసేసు పట్టణాన్నీ ఇతర ఆధారాలనూ చూపిస్తూ తరువాతి తేదీని ఇష్టపడతారు, 480 ని నలభై సంవత్సరాల చొప్పున పన్నెండు తరాలుగా — ఒక గుండ్రని, ప్రతీకాత్మక సంఖ్యగా — చదువుతారు. గ్రీకు పాత నిబంధన నాలుగు వందల నలభయ్యవ అని చదువుతుంది. న్యాయాధిపతులు 11:26, అపొస్తలుల కార్యములు 13:20 ఈ చర్చలోకి వచ్చే వేరే కాల వ్యవధులను ఇస్తాయి. ఈ అధ్యయనం తేదీని తెరిచే ఉంచుతుంది, కథకుని ఉద్దేశాన్ని పట్టుకుంటుంది: ఐగుప్తు నుండి మొదలైన దారి చివర మందిరం నిలిచి ఉంది.

మందిరం పొడవు 60 మూరలు, వెడల్పు 20 మూరలు, ఎత్తు 30 మూరలు. మూర అంటే ముంజేతి పొడవు; సుమారు 45 సెంటీమీటర్ల (పద్దెనిమిది అంగుళాల) సాధారణ మూర అయితే, మందిరం దాదాపు 27 మీటర్ల పొడవు, 9 మీటర్ల వెడల్పు, 13.5 మీటర్ల ఎత్తు — ఈ సంఖ్యలు సుమారుగా మాత్రమే, 2 దినవృత్తాంతములు 3:3 గతంలో ఉన్న కొలతల ప్రకారం మూరల గురించి చెబుతుంది, బహుశా అది పాతదైన, పొడవైన మూర. నిర్గమకాండము 26 నుండి సాధారణంగా లెక్కించే ప్రత్యక్ష గుడారం నమూనా కంటే ఈ నమూనా దాదాపు రెట్టింపు అని చాలామంది గమనిస్తారు. మందిరం పెద్దది కాదు; సొలొమోను సొంత లెబానోను అరణ్య రాజగృహం వంద మూరల పొడవు (1 రాజులు 7:2). అది యెహోవా నామం కోసం మందిరం, ప్రజలు ఆవరణాల్లో ఆరాధించేవారు.

కథకుడు మందిరం ఎదుట 20 మూరలు వెడల్పు, 10 మూరలు లోతు ఉన్న వసారాను (3వ వచనం), నగిషీ పని చేసిన అల్లిక కిటికీలను (4వ వచనం) — వాటి సరైన రూపం అనిశ్చితం — గోడల చుట్టూ మూడు అంతస్తుల గదులను, 5... 6... 7 మూరల వెడల్పు (5-6 వచనాలు), జోడిస్తాడు; అవి చిమ్ము రాళ్ళ మీద ఆని ఉన్నాయి, దూలాలు మందిరం గోడ లోపల ఆనకుండా. వాటి మధ్య పైకి వెళ్ళడానికి చుట్టూ మెట్ల చట్రాలు ఉన్నాయి (8వ వచనం). ఈ వివరాలు పాఠకులకు నీరసంగా అనిపించవచ్చు; నిర్గమకాండములో గుడారంలోని ప్రతి భాగం ముఖ్యమైనట్టే, మందిరంలోని ప్రతి భాగం ముఖ్యమైనది కాబట్టి కథకుడు వాటి దగ్గర ఆగుతాడు. ఆరాధన వివరాల్లో జాగ్రత్త కూడా భక్తిభావంలో ఒక రూపం.

అయితే మందిరం కట్టే సమయంలో ముందుగా సిద్ధపరచి తెచ్చిన రాళ్లతో కట్టారు. మందిరం కట్టే స్థలం లో సుత్తె, గొడ్డలి మొదలైన ఇనప పనిముట్ల శబ్దం ఎంత మాత్రం వినబడలేదు. 5:17 లోని పెద్ద రాళ్ళను గనుల దగ్గరే కోసి, మలిచి, సిద్ధంగా కట్టే స్థలానికి తెచ్చారు. కథకుడు కారణం చెప్పడు. ఏ పనిముట్టూ ఎత్తకూడని చెక్కని రాళ్ళ బలిపీఠాన్ని (నిర్గమకాండము 20:25; ద్వితీయోపదేశకాండము 27:5-6) పాఠకులు జ్ఞాపకం చేసుకున్నారు — ఇది అదే నియమం కాదు, ఎందుకంటే ఈ రాళ్ళను చెక్కారు, కానీ అలాంటి భక్తిభావమే: పవిత్ర స్థలం ఇనుము శబ్దంతో మోగకూడదు. ఒక గొప్ప కట్టడం నిశ్శబ్దంలో పైకి లేచింది.

దేవుడు తన ప్రజలను ఎలా కడతాడో చూపించే చిత్రంగా సంఘం ఈ వచనాన్ని చాలా కాలంగా ప్రేమిస్తూ వచ్చింది, ఈ అధ్యయనం దాన్ని ఒక వ్యాఖ్యానంగా అందిస్తుంది. మలచడం, కోయడం, అమర్చడం వేరే చోట జరుగుతాయి — జీవితంలోని శ్రమల్లో, క్రమశిక్షణల్లో — రాళ్ళు సిద్ధంగా దేవుని మందిరంలో తమ స్థానంలో అమర్చబడతాయి. పేతురు విశ్వాసులను సజీవమైన రాళ్ళు అంటాడు, ఆధ్యాత్మిక గృహంగా కట్టడానికి వాడేవి (1 పేతురు పత్రిక 2:5); పౌలు కట్టడమంతా చక్కగా అమరి పరిశుద్ధ దేవాలయంగా రూపొందడం గురించి మాట్లాడతాడు (ఎఫెసీ పత్రిక 2:21). పాఠకులు ఈ చిత్రాన్ని సిద్ధాంతంగా లాగకూడదు; అయితే ఇప్పుడు సుత్తె దెబ్బలు అనుభవిస్తూ పూర్తయిన మందిరపు నిశ్శబ్దం కోసం ఆశపడే చాలామందిని 7వ వచనంలోని నిశ్శబ్దం ఓదార్చింది.

అంతలో యెహోవా వాక్కు సొలొమోనుకు ప్రత్యక్షమై ఇలా చెప్పాడు (11వ వచనం) — నిర్మాణ వృత్తాంతం మధ్యలో, బయటి గోడలకూ లోపలి పనికీ మధ్య. ఈ స్థానం గమనించదగినది: దేవదారూ రాయీ పైకి లేస్తున్నప్పుడు, యెహోవా ఆ రెండిటి కంటే ముఖ్యమైన దాని గురించి మాట్లాడుతున్నాడు. ఈ మందిరాన్ని నీవు కట్టిస్తున్నావు కదా, నీవు నా చట్టాలు, న్యాయవిధులు పాటిస్తూ, నా ఆజ్ఞలన్నిటికీ విధేయత చూపితే నీ తండ్రి దావీదుతో నేను చేసిన వాగ్దానాన్ని నీ విషయంలో స్థిరపరుస్తాను. 2:4, 3:14 లోని షరతు మళ్ళీ వస్తుంది. మందిరం వాగ్దానాన్ని భద్రపరచదు; విధేయతే వాగ్దానాన్ని అనుభవించే మార్గం.

శతాబ్దాల తరువాత వచ్చిన యిర్మీయా 7:4 తో — ఇది యెహోవా ఆలయం! యెహోవా ఆలయం! యెహోవా ఆలయం అని మీరు చెప్పుకొనే మోసకరమైన మాటల వలలో పడకండి — ఇశ్రాయేలు తొలగిపోతే మందిరాన్నే ఆయన సన్నిధిలో నుండి కొట్టివేస్తాననే 1 రాజులు 9:6-7 హెచ్చరికతో కలిపి పాఠకులు ఈ వచనాన్ని పట్టుకోవాలి. ఇది దావీదుకు చేసిన వాగ్దానానికి విరుద్ధం కాదనీ, దాని నైతిక నేపథ్యమనీ ఈ అధ్యయనం గమనిస్తుంది: దేవుడు తనను తన ప్రజలకు కట్టుబెట్టుకుంటాడు, తనతో నడవమని తన ప్రజలను పిలుస్తాడు. సొలొమోను యెహోవా కోసం కట్టిస్తున్నాడు; తాను మొదట కోరుకునేది కట్టేవాని హృదయమే అని యెహోవా అతనికి జ్ఞాపకం చేస్తున్నాడు. కీర్తన 127:1 — యెహోవా ఇల్లు కట్టించకపోతే — తన శీర్షికలో సొలొమోను పేరును మోస్తుంది.

ఇశ్రాయేలీయులనే నా ప్రజలను విడిచి పెట్టక నేను వారి మధ్య నివాసం చేస్తాను. ఇది వాగ్దానానికి గుండెకాయ, మొత్తం మందిరం కథకు గుండెకాయ. దేవుడు గుడారం గురించి చెప్పిన మాటనే ఇది మళ్ళీ చెబుతుంది: నేను వారి మధ్య నివసించేలా వారు నాకు పరిశుద్ధస్థలాన్ని నిర్మించాలి (నిర్గమకాండము 25:8), నేను ఇశ్రాయేలు ప్రజల మధ్య నివసించి వారికి దేవుడుగా ఉంటాను (నిర్గమకాండము 29:45). గుడారంలో ఇశ్రాయేలుతో నడిచిన యెహోవా ఇప్పుడు ఒక మందిరంలో వారి మధ్య నివసిస్తాడు. వాగ్దానం ఇశ్రాయేలీయుల మధ్య నివసించడం గురించి అని గమనించండి — కేవలం కట్టడం గురించి కాదు, ప్రజల గురించి. దీన్ని కథకుని నొక్కిచెప్పడంగా ఈ అధ్యయనం తీసుకుంటుంది.

ఇశ్రాయేలీయులనే నా ప్రజలను విడిచి పెట్టక — మందిరం కూలిపోయిన తరువాత కూడా ప్రవక్తలు పట్టుకుని ఉన్న విశ్వసనీయత వాగ్దానం (పోల్చండి 1 సమూయేలు 12:22; కీర్తన 94:14). సొలొమోను సమర్పణ సమయంలో వాస్తవానికి దేవుడు ఈ లోకంలో నివాసం చేస్తాడా? (1 రాజులు 8:27) అని ప్రార్థిస్తాడు, ఆకాశం ఆయనను పట్టలేదని ఒప్పుకుంటాడు; ఇక్కడి వాగ్దానం దేవుడు ఒక మందిరంలో బంధించబడి ఉంటాడని కాదు, తన ప్రజలతో ఉండడాన్ని ఆయన ఎంచుకుంటాడని. లేవీయకాండము 26:11-12 ఈ రెండు ఆలోచనలను కలిపింది: నా మందిరాన్ని మీ మధ్య ఉంచుతాను... నేను మీ మధ్య సంచరిస్తాను. మీకు దేవుడినై ఉంటాను. లేఖనంలో దేవుని అత్యంత లోతైన కోరిక — తన ప్రజలతో ఉండడం — ఇక్కడ ఉందని పాఠకులు సరిగానే కనుగొన్నారు.

లోపల అంతా దేవదారు కర్ర పనే, రాయి ఒక్కటి కూడా కనిపించ లేదు (18వ వచనం), గోడల మీద గుబ్బలు, వికసించిన పువ్వులు చెక్కి ఉన్నాయి — సొరకాయల వంటి కాయలు, పువ్వులు అనిపిస్తుంది — నేల సరళ మానుతో ఉంది (15వ వచనం). యెహోవా నిబంధన మందసాన్ని ఉంచడానికి మందిరం లోపల అతి పరిశుద్ధ స్థలాన్ని సిద్ధపరిచాడు (19వ వచనం). ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠం దీన్ని 'oracle' అంటుంది; ఇక్కడ అతి పరిశుద్ధ స్థలం హీబ్రూ దెబీర్ అనే మాట; కొందరు దాన్ని మాట్లాడు అనే అర్థం గల మాట నుండి తీస్తారు, అందుకే KJV ఆ మాట వాడింది, మరికొందరు దానికి లోపలి గది లేక వెనుక గది అని అర్థం తీసుకుంటారు. 16వ వచనం దాన్ని అతి పరిశుద్ధ స్థలం అంటుంది. మందసం — కనిపించని దేవుని సింహాసనం, నిబంధన పలకలు దానిలో ఉన్నాయి (8:9) — మొత్తం మందిరానికి కారణం.

అతి పరిశుద్ధ స్థలం లోపల 20 మూరల పొడవు, 20 మూరల వెడల్పు, 20 మూరల ఎత్తు ఉంది — ఒక సంపూర్ణ ఘనం, మందిరం ముప్పై మూరల ఎత్తు కంటే తక్కువ ఎత్తు. దాన్ని మేలిమి బంగారంతో పొదిగించాడు, దేవదారు చెక్కతో చేసిన బలిపీఠాన్ని కూడా ఇదే విధంగా పొదిగించాడు — అతి పరిశుద్ధ స్థలం ఎదుట ఉన్న ధూపపీఠం (22వ వచనం; పోల్చండి నిర్గమకాండము 30:1-6). ప్రకటన గ్రంథము 21:16 లో కొత్త యెరూషలేమును ఒక ఘనంగా, దాని పొడుగూ వెడల్పూ ఎత్తూ సమానంగా వర్ణించారని పాఠకులు చాలా కాలంగా గమనించారు, దేవుని ప్రజలందరినీ ఇముడ్చుకునేలా పెద్దదైన అతి పరిశుద్ధ స్థలంగా చాలామంది దాన్ని చదివారు. ఈ అధ్యయనం దాన్ని సంఘం వ్యాఖ్యానంగా అందిస్తుంది, లోపలి గదిని తలుపులతో, బంగారు గొలుసులతో మూసి ఉంచారని గమనిస్తుంది (21, 31 వచనాలు).

అతడు అతి పరిశుద్ధ స్థలం లో 10 మూరల ఎత్తున్న రెండు కెరూబులను ఒలీవ కర్రతో చేయించాడు (23వ వచనం), ఒక్కొక్క రెక్క ఐదు మూరలు, కాబట్టి ఒక కెరూబు రెక్కల విస్తీర్ణం పది మూరలు (24వ వచనం), కెరూబులు రెండింటికీ ఒకే కొలతలు, ఒకే ఆకారం ఉన్నాయి (25వ వచనం). ఇరవై మూరల గదిలో పక్కపక్కనే ఉంచినప్పుడు, ఆ కెరూబుల రెక్కలు పూర్తిగా విప్పుకుని ఒకదాని రెక్క ఇవతలి గోడకీ, రెండవదాని రెక్క అవతలి గోడకీ అంటుకుని ఉన్నాయి... వీటి రెక్కలు ఒకదానితో ఒకటి అంటుకుని ఉన్నాయి — నాలుగు రెక్కలు మొత్తం వెడల్పునూ ఆక్రమించాయి, మందసం ఉండే స్థలం పైన. వాటిని బంగారంతో పొదిగించారు (28వ వచనం). మందసం కరుణాపీఠం మీద ఉన్న చిన్న బంగారు కెరూబులకు ఇవి అదనం (నిర్గమకాండము 25:18-20).

లేఖనంలో కెరూబులు పవిత్ర సన్నిధికి కాపలా కాస్తాయి: ఏదెను తరువాత అవి జీవవృక్షానికి వెళ్ళే దారిని కాపాడాయి (ఆదికాండము 3:24), గుడారం తెరల్లో వాటిని అల్లారు (నిర్గమకాండము 26:1), దేవుని మహిమ సింహాసనాన్ని అవి మోస్తుండగా యెహెజ్కేలు చూశాడు (యెహెజ్కేలు 10:1-4). యెహోవాను కెరూబులకు పైగా ఆసీనుడవైనవాడా అని పిలిచారు (కీర్తన 80:1). వాటి పెద్ద రెక్కలను లోపలి గదిని నింపిన ఘనతకు గుర్తుగా ఈ అధ్యయనం తీసుకుంటుంది, పాఠం వాటిని వర్ణిస్తుంది గానీ వాటి ముఖాలను గానీ రూపాన్ని గానీ చెప్పదని గమనిస్తుంది; కథకుడు చెప్పనిదాన్ని పాఠకులు జోడించకూడదు.

గోడల మీద లోపలా బయటా కెరూబు ఆకారాలను, ఖర్జూర చెట్ల ఆకారాలను, వికసించిన పూలను చెక్కించాడు (29వ వచనం), నేలనూ తలుపులనూ బంగారంతో పొదిగించాడు (30-35 వచనాలు); అతి పరిశుద్ధ స్థలం తలుపులు ఒలీవకర్రతో (31వ వచనం), మందిరం తలుపులు మడత రెక్కలతో, ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠంలో సరళ మానుతో (34వ వచనం; తెలుగు IRV 'దేవదారు' అంటుంది). కెరూబుల్లో, ఖర్జూర చెట్లలో, పువ్వుల్లో చాలామంది పాఠకులు ఒక తోట చిత్రాన్ని చూశారు — ఏదెను జ్ఞాపకం, కెరూబులు ఇక దారిని అడ్డగించకుండా దేవుని మందిరం గోడల మీద చెక్కబడి ఉన్నాయి; యెహెజ్కేలు మందిరంలోనూ ఇవే చెక్కడాలు ఉన్నాయి (యెహెజ్కేలు 41:18-20). ఈ అధ్యయనం దాన్ని ఖచ్చితమైన విషయంగా కాదు, ఒక వ్యాఖ్యానంగా అందిస్తుంది. ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠంలో లోపలి ఆవరణం మూడు వరసల చెక్కిన రాళ్లతో, ఒక వరుస దేవదారు దూలాలతో కట్టబడింది (36వ వచనం).

నాలుగో సంవత్సరం జీప్ నెలలో యెహోవా మందిరం పునాది వేశారు (37వ వచనం): పదకొండవ సంవత్సరం బూలు అనే ఎనిమిదో నెలలో... మందిరం పూర్తి అయ్యింది. దాన్ని కట్టించడానికి సొలొమోనుకి ఏడు సంవత్సరాలు పట్టింది. నాలుగో సంవత్సరం రెండో నెల నుండి పదకొండవ సంవత్సరం ఎనిమిదో నెల వరకూ ఏడున్నర సంవత్సరాలు; కథకుడు గుండ్రని సంఖ్య ఇస్తాడు. తరువాతి వచనం దీనికి భిన్నంగా ఉంది: సొలొమోను 13 సంవత్సరాల పాటు తన రాజ గృహాన్ని కట్టించాడు (7:1). పాఠకులు ఈ వ్యత్యాసాన్ని వేర్వేరుగా అర్థం చేసుకున్నారు — రాజు ప్రాధాన్యతలపై మౌనమైన విమర్శగా, లేక కేవలం పెద్దదైన రాజభవన సముదాయానికి ఎక్కువ కాలం పట్టిందని. ఈ అధ్యయనం రెండు వ్యాఖ్యానాలనూ తెరిచే ఉంచుతుంది.