సొలొమోను 13 సంవత్సరాల పాటు తన రాజ గృహాన్ని కూడా కట్టించి పూర్తి చేశాడు. ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠంలో అధ్యాయం అయితే అనే మాటతో మొదలవుతుంది, అది 6:38 తరువాత వెంటనే వస్తుంది: దాన్ని కట్టించడానికి సొలొమోనుకి ఏడు సంవత్సరాలు పట్టింది. యెహోవా మందిరానికి ఏడు సంవత్సరాలు, రాజు గృహానికి పదమూడు. కథకుడు తీర్పు ఏమీ చెప్పడు, పాఠకులు ఈ వ్యత్యాసాన్ని రెండు విధాలుగా అర్థం చేసుకున్నారు: రాజు ప్రాధాన్యాల గురించి ఒక మౌన ప్రశ్నగా, లేక కేవలం చాలా పెద్ద భవన సముదాయం కొలతగా — తరువాతి వచనాలు అనేక కట్టడాలను వర్ణిస్తాయి, మందిరానికి కావలసిన సామగ్రిలో చాలా భాగం దావీదు కాలంలోనే సమకూర్చారు (1 దినవృత్తాంతములు 22:14). 6వ అధ్యాయం చివరలో చేసినట్టే, ఈ అధ్యయనం రెండు అర్థాలనూ తెరిచే ఉంచుతుంది.

ఈ రెండు కాలాలూ కలిస్తే తరువాత ఇచ్చిన మొత్తం వస్తుంది: సొలొమోను యెహోవా మందిరం, రాజగృహం, రెంటినీ కట్టించడానికి 20 సంవత్సరాలు పట్టింది (9:10); దీన్ని బట్టి రాజగృహం పని మందిరం తరువాత జరిగిందని తెలుస్తుంది. కట్టించి పూర్తి చేశాడు అనేది మందిరం విషయంలో వాడిన భాషే (6:9, 14). రాజు కట్టడాలను జాగ్రత్తగా వర్ణించారు, కాని యెహోవా మందిరం కంటే చాలా తక్కువ వచనాల్లో. దేవుని మందిరం పాడై ఉండగా కలపతో కప్పిన ఇళ్ళలో నివసించిన ప్రజలను హగ్గయి ఒక రోజు గద్దిస్తాడు (హగ్గయి 1:4); కొందరు పాఠకులు ఇక్కడ దాని ప్రతిధ్వని వింటారు, ఈ అధ్యయనం దాన్ని ప్రస్తావిస్తుంది కాని సొలొమోనే దాని లక్ష్యం అని వాదించదు.

అతడు లెబానోను అరణ్య రాజగృహాన్ని కట్టించాడు. దీని పొడవు 100 మూరలు, వెడల్పు 50 మూరలు, ఎత్తు 30 మూరలు. నేల వైశాల్యంలో ఇది మందిరం యొక్క అరవై మూరల పొడవు, ఇరవై మూరల వెడల్పు (6:2) కంటే పెద్దది. దాని పేరు దాని దేవదారు స్తంభాల వరుసల నుండి వచ్చినట్టు కనిపిస్తుంది, లెబానోను నుండి తెచ్చిన అడవిలాగా. తరువాత అది ఆయుధశాలగా ఉపయోగపడినట్టు కనిపిస్తుంది: సొలొమోను తన బంగారు డాళ్ళను అక్కడ ఉంచాడు (10:17), యెషయా ‘అడవి రాజ భవనం’ లో ఉన్న ఆయుధాల గురించి మాట్లాడుతున్నాడు (యెషయా 22:8). పాఠం దాని ఉపయోగాలన్నిటినీ వివరించదు, ఈ అధ్యయనం దానికి ఏమీ చేర్చదు.

వివరాలు సులభం కావు. 2వ వచనం నాలుగు వరసల దేవదారు స్తంభాలు అంటుంది, కాని 3వ వచనం 45 స్తంభాలతో ... ఒక్కో వరసకి 15 చొప్పున అని లెక్కిస్తుంది, దాంతో మూడు వరుసలే అవుతాయి; ఆ నలభై ఐదు 2వ వచనంలోని స్తంభాలు కావు, దూలాలు గాని పక్కగదులు గాని అని కొందరు అనుకుంటారు, హీబ్రూ పాఠం కష్టమైనది. 6వ వచనం స్తంభాలు ఉన్న ఒక మంటపాన్ని చేరుస్తుంది, యాభై మూరలు ముప్ఫై మూరలు. ఈ అధ్యయనం ఆ కష్టాన్ని ప్రస్తావిస్తుంది, బలవంతంగా పరిష్కరించదు. పాఠకుడు చూడవలసింది స్పష్టమే: దేవుని మందిరం కట్టిన అదే దేవదారుతో కట్టిన గొప్ప రాజ్యసభా మందిరం.

తరువాత అతడు తాను న్యాయ విచారణ చేయడానికి ఒక అధికార మంటపాన్ని కట్టించాడు. దాన్ని అడుగు నుండి పైకప్పు వరకూ దేవదారు కర్రతో కప్పారు (7వ వచనం). ఇక్కడ 3:9 లోని వరం ఉపయోగపడాలి — నీ ప్రజలకు న్యాయం తీర్చగలిగేలా ... వివేకం గల హృదయం. 3వ అధ్యాయంలోని ఇద్దరు స్త్రీలు స్వయంగా రాజు ఎదుటకు వచ్చారు; ఇప్పుడు న్యాయానికి ఒక సభా మందిరం ఏర్పడింది. కథకుడు ఆ గదికి ఒక్క వచనమే ఇస్తాడు, న్యాయ విచారణ కోసం కట్టిన సింహాసనం దాని నుండి ఇచ్చే తీర్పు ఎంత మంచిదో అంతే మంచిదని పాఠకులు ఆలోచించవచ్చు (కీర్తనలు 72:2). సొలొమోను లోపలి ఆవరణలో తన రాజప్రాసాదాన్ని ఆ విధంగానే కట్టించాడు.

తన భార్య అయిన ఫరో కుమార్తెకు ఇదే నమూనాలో మరొక అంతఃపురం కట్టించాడు. 3:1 లోని దారం కొనసాగుతుంది: అతడు కట్టించడం అయ్యే దాకా ఆమెను దావీదు పురంలో ఉంచారు; ఇప్పుడు ఆమెకు సొంత గృహం ఉంది, 9:24 ఆమె అందులోకి వచ్చినట్టు నమోదు చేస్తుంది. ఆమెను అక్కడికి తరలించడానికి సొలొమోను కారణాన్ని 2 దినవృత్తాంతములు 8:11 చెబుతుంది. ఈ కట్టడాలన్నీ రంపాలతో కోసి ... బహు విలువైన రాళ్లతో నిర్మితమైనాయి (9వ వచనం), వాటి పునాది రాళ్లు పదేసి, ఎనిమిదేసి మూరలు (10వ వచనం). ఆమెకు ఇచ్చిన గౌరవాన్ని కథకుడు వ్యాఖ్య లేకుండా నమోదు చేస్తాడు; 11:1 ఆమెను ఒక పెద్ద జాబితా మొదట్లో ఉంచుతుంది.

సొలొమోను రాజు తూరు పట్టణం నుండి హీరామును పిలిపించాడు (13వ వచనం) — 5:1 లోని రాజు కాదు, అదే పేరు గల ఒక పనివాడు; దినవృత్తాంతములు అతణ్ణి హూరాము అంటుంది (2 దినవృత్తాంతములు 4:11). ఇతడు నఫ్తాలి గోత్రానికి చెందిన విధవరాలి కొడుకు. ఇతని తండ్రి తూరు పట్టణానికి చెందిన ఇత్తడి పనివాడు. దేవుడు తెలివితేటలు, సమస్త జ్ఞానం ... నా ఆత్మతో నింపాను అన్న గుడారపు పనివాడైన బెసలేలులాగా అతణ్ణి వర్ణించారు (నిర్గమకాండము 31:3): హీరాము గొప్ప నైపుణ్యం, జ్ఞానం గలవాడు, ఇత్తడితో చేసే పనులన్నిటిలో బాగా ఆరితేరిన వాడు. సొలొమోనును న్యాయాధిపతిగా చేసిన వరాలే హీరామును లోహపు పనివాడిగా చేస్తాయి. లేఖనం నైపుణ్యం గల చేతులకు జ్ఞానం అనే భాషను ఇస్తుంది.

ఈ అధ్యయనం తెలిసిన ఒక తేడాను ప్రస్తావిస్తుంది. 2 దినవృత్తాంతములు 2:14 లో తూరు రాజు అతని గురించి అతడు దాను గోత్రానికి చెందిన స్త్రీకి పుట్టినవాడు. అతని తండ్రి తూరు దేశానికి చెందినవాడు అంటాడు. రాజులు గ్రంథం నఫ్తాలి అంటుంది; దినవృత్తాంతములు దాను అంటుంది. అతని తల్లి పుట్టుకతో దాను గోత్రికురాలై, నఫ్తాలిలోకి పెళ్ళి చేసుకుని, తరువాత విధవరాలైందని కొందరు సూచిస్తారు; దాను అంటే నఫ్తాలి ప్రాంతానికి దగ్గరగా ఉన్న అదే పేరు గల ఉత్తర పట్టణం అని మరికొందరు అంటారు. ఈ రెండిట్లో దేన్నీ రుజువు చేయలేము. బెసలేలు సహాయకుడైన అహోలీయాబు దాను గోత్రానికి చెందిన వాడని కూడా కొందరు గమనిస్తారు (నిర్గమకాండము 31:6). అతడు ఇశ్రాయేలీయురాలైన తల్లికీ తూరు వాడైన తండ్రికీ పుట్టినవాడని రెండు వృత్తాంతాలూ అంగీకరిస్తాయి.

స్తంభాలు ఒక్కొక్కటి 18 మూరల పొడవు, ఒక్కొక్కదానికి 12 మూరల చుట్టు కొలత (15వ వచనం), వాటి మీద ఐదు మూరల పీటలు (16వ వచనం), అల్లికలు, గొలుసులు, తామర పూవుల్లాంటి ఆకృతులు, దానిమ్మ పండ్ల వరుసలతో అలంకరించి ఉన్నాయి (17-20 వచనాలు) — మొత్తం నాలుగు వందల దానిమ్మ పండ్లు (42వ వచనం). ప్రతి స్తంభం లోపల బోలుగా ఉందనీ, దాని లోహం నాలుగు వేళ్ళ మందం ఉందనీ యిర్మీయా 52:21 చేరుస్తుంది. 2 దినవృత్తాంతములు 3:15 వాటిని 35 మూరల పొడవున్న స్తంభాలు అంటుంది; ఆ సంఖ్య రెండు స్తంభాలనూ కలిపి లెక్కిస్తుందని, లేక వేరే విధంగా కొలుస్తుందని కొందరు సూచిస్తారు. ఈ అధ్యయనం ఆ తేడాను ప్రస్తావిస్తుంది, దాన్ని తేల్చదు.

ఈ స్తంభాలను అతడు పరిశుద్ధ స్థలం మంటపంలో నిలబెట్టాడు. కుడి పక్కన ఉన్న స్తంభానికి “యాకీను” అని పేరు పెట్టాడు. ఎడమ పక్కన ఉన్న స్తంభానికి “బోయజు” అని పేరు పెట్టాడు. పాఠం ఆ పేర్లను వివరించదు. యాకీను అంటే సాధారణంగా ఆయన స్థిరపరుస్తాడు అని, బోయజు అంటే దానిలో (లేక ఆయనలో) బలం ఉంది అని అర్థం తీసుకుంటారు; ఈ అధ్యయనం వీటిని సంభావ్యమైన అర్థాలుగా ఇస్తుంది, నిశ్చయమైనవిగా కాదు. రెండూ కలిపి చదివితే, మందిర ద్వారం దగ్గర ఉంచిన ఒక విశ్వాస ప్రకటనను చాలామంది వింటారు — యెహోవా స్థిరపరుస్తాడు, ఆయనలోనే బలం ఉంది — బహుశా దావీదు రాజ్యాన్ని స్థిరపరుస్తాను అన్న వాగ్దానాన్ని గుర్తు చేస్తూ (2 సమూయేలు 7:12-13). బోయజు దావీదు పూర్వీకుని పేరు కూడా (రూతు 4:21-22); ఏదైనా సంబంధం ఉద్దేశించారో లేదో ఎవరికీ తెలియదు.

పోత పోసిన ఇత్తడితో చేసిన ఒక పెద్ద తొట్టి, దాని పరిమాణాన్ని బట్టి దాన్ని సరస్సు అన్నారు. 2 దినవృత్తాంతములు 4:6 దాని ఉపయోగం చెబుతుంది: సరస్సు తొట్టిలోని నీళ్ళతో కేవలం యాజకులు మాత్రమే తమను శుద్ధి చేసుకుంటారు, గుడారంలోని గంగాళంలాగా (నిర్గమకాండము 30:18-21). దాని అంచు కింద పోత పోసిన గుబ్బలు రెండు వరసలు ఉన్నాయి (24వ వచనం), అది 12 ఎద్దుల ఆకారాల మీద నిలిచి ఉంది, ప్రతి దిక్కు వైపూ మూడు ఎద్దులు చూస్తున్నాయి (25వ వచనం). శతాబ్దాల తరువాత ఆహాజు రాజు కంచు ఎద్దుల మీద ఉన్న గంగాళాన్ని దింపి రాతి అరుగు మీద ఉంచాడు (2 రాజులు 16:17), చివరికి కల్దీయులు దాన్ని ముక్కలుగా కొట్టి దాని ఇత్తడిని బబులోనుకు తీసుకుపోయారు (2 రాజులు 25:13).

సంఖ్యల గురించి పాఠకులు చాలా కాలంగా అడుగుతున్నారు: పది మూరల అడ్డం ఉన్న వృత్తానికి చుట్టుకొలత ముప్ఫై కాదు, ముప్ఫై ఒకటి కంటే కొంచెం ఎక్కువ. ఈ అధ్యయనం జవాబుల నిజాయితీ గల శ్రేణిని ఇస్తుంది. అంచు పాత్రకు పై అంచులాగా బయటికి వంగి ఉందనీ గోడ బెత్తెడు మందం ఉందనీ 26వ వచనం చెబుతుంది; కాబట్టి పది మూరలు బయటి పెదవి మీదుగా కొలిచారనీ, ముప్ఫై మూరలు తొట్టి దేహం చుట్టూ లేక లోపలి వైపు కొలిచారనీ కొందరు సూచిస్తారు, దాంతో సంఖ్యలు దగ్గరవుతాయి. కట్టేవారూ కథ చెప్పేవారూ సాధారణంగా చేసినట్టే కథకుడు కేవలం పూర్ణ సంఖ్యలు ఇచ్చాడని మరికొందరు అంటారు. తప్పు అనే ఆరోపణ గాని, దాగి ఉన్న ఖచ్చితత్వం అనే వాదన గాని అవసరం లేదు; ఈ వచనం ఒక పాత్రను వర్ణిస్తుంది, జ్యామితి పాఠాన్ని కాదు.

ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠంలోని బాతు (తెలుగు IRV: తొట్టెలు) ద్రవ పదార్థాల కొలత, దాని పరిమాణం అనిశ్చితం, కాబట్టి ఈ అధ్యయనం దాన్ని మార్చదు; ఏ లెక్క ప్రకారమైనా ఇది చాలా పెద్ద పాత్ర. సమాంతర భాగంలో ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠం సముద్రం మూడు వేల బాతులు పట్టేది అంటుంది (2 దినవృత్తాంతములు 4:5; తెలుగు IRV దాన్ని లీటర్లలోకి మార్చి దాదాపు 66,000 లీటర్లు అంటుంది). ఈ అధ్యయనం ఆ తేడాను ప్రస్తావిస్తుంది. ఒక సంఖ్య సాధారణంగా ఉండే నీటిని, మరొకటి దాని పూర్తి సామర్థ్యాన్ని చెబుతుందని కొందరు సూచిస్తారు; ప్రతులు రాసేటప్పుడు ఒక సంఖ్య తప్పుగా రాశారని మరికొందరు అనుకుంటారు. రెండు వృత్తాంతాలూ దాని కొలతల విషయంలో, తామర పూవుల్లాంటి పని ఉన్న పాత్రలాంటి దాని అంచు విషయంలో, దాని పన్నెండు ఎద్దుల విషయంలో ఏకీభవిస్తాయి.

యాజకులు దగ్గరకు రాక ముందు శుద్ధి కోసం సరస్సులో నీళ్ళు ఉండేవి; చనిపోకుండా ఉండేలా నీళ్ళతో తమను శుభ్రం చేసుకోవాలి అని ధర్మశాస్త్రం చెప్పింది (నిర్గమకాండము 30:20). దేవుణ్ణి సమీపించే ముందు శుద్ధి అవసరం అని క్రైస్తవ పాఠకులు ఇక్కడ విన్నారు, కొత్త నిబంధన స్వచ్ఛమైన నీటితో కడిగిన శరీరంతో (హెబ్రీ పత్రిక 10:22), నూతన జన్మ సంబంధమైన స్నానం (తీతు పత్రిక 3:5) గురించి మాట్లాడుతుంది. పరలోక సింహాసనం ఎదుట యోహాను స్ఫటికంలాటి సముద్రంలాటిది చూశాడు (ప్రకటన గ్రంథము 4:6), కొందరు ఆ రెంటినీ కలిపారు. ఈ అధ్యయనం వీటిని అర్థవివరణలుగా ఇస్తుంది. పన్నెండు ఎద్దులు కొందరికి పన్నెండు గోత్రాలను గుర్తు చేశాయి; పాఠం అలా చెప్పదు.

పీఠాలు (27-37 వచనాలు) చక్రాలు ఉన్న ఇత్తడి ఆధారాలు, నాలుగు మూరల చదరం, మూడు మూరల ఎత్తు; వాటి పలకల మీద సింహాల, ఎద్దుల, కెరూబుల రూపాలు చెక్కి ఉన్నాయి (29వ వచనం), వాటి చక్రాలు రథ చక్రాల పనిలాగా ఉన్నాయి (33వ వచనం) — ఆవరణం కోసం కదిలించగల ఆధారాలు. తొట్టెల్లో దహనబలులుగా అర్పించే వాటిని కడగటానికి అని 2 దినవృత్తాంతములు 4:6 చెబుతుంది. మందిరానికి ప్రతి పక్కన ఐదు ఉంచారు, సరస్సును ఆగ్నేయ దిశగా ఉంచినట్టు కనిపిస్తుంది (39వ వచనం). బలి అర్పణ బరువైన, మురికి పని, మందిరం దాని కోసం సిద్ధం చేయబడింది.

అన్నిటి పోత, పరిమాణం, రూపం ఒకేలా ఉన్నాయి (37వ వచనం). గుడారంలాగానే దేవుని మందిరంలో ఏదీ అజాగ్రత్తగా చేయలేదు కాబట్టి కథకుడు చక్రాల మీదా అంచుల మీదా ఆగుతాడు. హీరాము జాబితా ఇలా ముగుస్తుంది: ఈ వస్తువులన్నీ మెరుగు పెట్టిన ఇత్తడితో చేసారు (45వ వచనం). వాటిని యొర్దాను మైదానంలో సుక్కోతు, సారెతానుల మధ్య ఉన్న బంక మట్టి నేలలో పోత పోశారు (46వ వచనం), ఈ వస్తువులు చాలా ఎక్కువగా ఉండడం వలన సొలొమోను వాటి బరువు తూయడం మానేశాడు (47వ వచనం). రాజులు గ్రంథం చివర్లో కల్దీయులు వాటిని తీసుకుపోయినప్పుడు దీని ప్రతిధ్వనిని పాఠకులు వినాలి; అక్కడ ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠం ఈ వస్తువులన్నిటి ఇత్తడి తూకానికి మించినది అంటుంది (2 రాజులు 25:16).

మందిరం లోపల లోహం బంగారంగా మారుతుంది: బంగారు బలిపీఠం, సముఖపు రొట్టెలను ఉంచే బంగారు బల్లలు (48వ వచనం), అతి పరిశుద్ధ స్థలం ... ఎదుట కుడి పక్కన 5, ఎడమ పక్కన 5, మొత్తం పది బంగారు దీపస్తంభాలు (49వ వచనం), ఇంకా బంగారు పాత్రలు, కత్తెరలు, గిన్నెలు, ధూపకలశాలు, చివరికి బంగారు బందులు (50వ వచనం). గుడారంలో ఒక్క దీపవృక్షం ఉండేది (నిర్గమకాండము 25:31-37); మందిరంలో పది ఉన్నాయి. ప్రజలు వచ్చే ఆవరణంలో ఇత్తడి ఉంది; యాజకులు మాత్రమే వెళ్ళే లోపల బంగారం ఉంది. ఆవరణం నుండి పరిశుద్ధ స్థలానికి, అక్కడి నుండి అతి పరిశుద్ధ స్థలానికి పెరిగే పవిత్రత గుడారం నమూనాను అనుసరిస్తుంది (హెబ్రీ పత్రిక 9:1-7).

ఈ విధంగా సొలొమోను రాజు యెహోవా మందిరానికి చేసిన పని అంతా పూర్తి అయ్యింది. సొలొమోను తన తండ్రి అయిన దావీదు ... వెండిని, బంగారాన్ని, సామగ్రిని తెప్పించి ఉంచాడు. దావీదు తన యుద్ధాల్లో వచ్చిన వెండి బంగారాలను యెహోవాకు ప్రత్యేకపరిచాడు (2 సమూయేలు 8:11), మందిరం కోసం చాలా సమకూర్చాడు (1 దినవృత్తాంతములు 29:2-5). కొడుకు పని ముగిస్తాడు, తండ్రి కానుకలు యెహోవా మందిరం ఖజానాలో ఉంచబడతాయి. దానిలోని కృపను పాఠకులు కోల్పోకూడదు: కట్టడానికి అనుమతి పొందని మనిషి కానుకలు ఇంకా మందిరంలో ఉన్నాయి. నమ్మకమైన దానం దాతను మించి జీవిస్తుంది.