ಈ ಆಜ್ಞೆ ಒಂದು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿದೆ. ಐಗುಪ್ತದಿಂದ ಹೊರಟ ಕೂಡಲೆ ರೆಫೀದೀಮಿನಲ್ಲಿ ಅಮಾಲೇಕ್ಯರು ಇಸ್ರಾಯೇಲರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಮಾಡಿದರು (ವಿಮೋಚನಕಾಂಡ 17:8-16); ಧರ್ಮೋಪದೇಶಕಾಂಡ 25:17-19 ಇನ್ನೊಂದು ವಿವರವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ: ಜನರು ದಣಿದು ಮತ್ತು ಬಳಲಿದಾಗ, ಸಾಲಿನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆಬಿದ್ದ ಬಲಹೀನರನ್ನು ಅವರು ಸಂಹಾರಮಾಡಿದರು; ಅವರು ಅದನ್ನು ದೇವರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಭಯಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವರಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಆಗ ಯೆಹೋವನು ತಲತಲಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಒಂದು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಆಣೆಯಿಟ್ಟು ಘೋಷಿಸಿದನು; ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ದೊರೆತಾಗ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅಮಾಲೇಕ್ಯರ ಹೆಸರೇ ಉಳಿಯದಂತೆ ನೀವು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಇಸ್ರಾಯೇಲರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು. ಸೌಲನ ಕೈಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಅವನು ಹುಟ್ಟುವುದಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಮುಂಚೆಯೇ ಘೋಷಿಸಲಾದ ಒಂದು ತೀರ್ಪು. ಆ ತೀರ್ಪಿನ ನ್ಯಾಯವನ್ನೂ ಅದನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದರ ಭೀಕರತೆಯನ್ನೂ — ಪಾಠವೇ ಮಾಡುವಂತೆ — ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಓದುಗನನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಇದು ದೇಶವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದಕ್ಕಾಗಲಿ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಲಿ ನಡೆಯುವ ಯುದ್ಧವಲ್ಲ; 3ನೇ ವಚನವು ಲಾಭವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ. ವಾಗ್ದತ್ತ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಇಸ್ರಾಯೇಲರ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ನಿಂತ ಜನಾಂಗವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಅಮಾಲೇಕ್ಯರು; ನಿರಾಶ್ರಿತರನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಆರಿಸಿಕೊಂಡು, ನ್ಯಾಯಸ್ಥಾಪಕರ ಕಾಲದುದ್ದಕ್ಕೂ ಇಸ್ರಾಯೇಲರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ ಒಂದು ಸುಲಿಗೆಗಾರರ ಗುಂಪು ಅವರು (ನ್ಯಾಯಸ್ಥಾಪಕರು 3:13; 6:3). ಈ ನ್ಯಾಯತೀರ್ಪನ್ನು ಯೆಹೋವನದ್ದಾಗಿ, ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ತಡವಾದದ್ದಾಗಿ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾನೆಂಬುದಕ್ಕಾಗಿ ತಾನೇ ನ್ಯಾಯತೀರ್ಪಿಗೆ ಒಳಗಾಗಲಿರುವ ಒಬ್ಬ ಅರಸನ ಮೂಲಕ ಕೊಡಲ್ಪಡುವುದಾಗಿ ಪಾಠವು ಮುಂದಿಡುತ್ತದೆ.

ಇದು ಕಠಿಣವಾದ ವಚನ; ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾದ ಅಧ್ಯಯನವು ಇದನ್ನು ಮೃದುಗೊಳಿಸಬಾರದು. ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಾಳುಮಾಡು ಎಂಬುದು ಸರ್ವನಾಶದ ವಿಧಿ (ಹೆರೆಮ್) ಎಂಬುದಕ್ಕಿರುವ ಇಬ್ರಿಯ ಪದದ ಅನುವಾದ — ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೇವರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿಬಿಡುವುದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ಕೊಳ್ಳೆಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು; ಧರ್ಮೋಪದೇಶಕಾಂಡ 20:16-18 ಮತ್ತು ಯೆಹೋಶುವನು 6ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯತೀರ್ಪಿಗೆ ಒಳಗಾದ ಜನಾಂಗಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅದು ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ, ಶಿಶುಗಳನ್ನೂ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಕ್ರೈಸ್ತ ಓದುಗರು ಇದಕ್ಕೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಂದಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಎಲ್ಲಾ ಜೀವವನ್ನು ಕೊಡುವವನೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವನೂ ಆದ ದೇವರು, ನಿತ್ಯತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ನ್ಯಾಯತೀರ್ಪು ಮಾಡುವಂತೆ, ಕಾಲದೊಳಗೆ ಒಂದು ಇಡೀ ಜನಾಂಗಕ್ಕೂ ನ್ಯಾಯತೀರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಸರ್ವನಾಶದ ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಯುದ್ಧದ ರೂಢಿಗತ ನುಡಿಗಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲವರು ಓದುತ್ತಾರೆ, ಅಮಾಲೇಕ್ಯರು 27:8, 30:1 ಮತ್ತು 2 ಸಮುವೇಲನು 1:8ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಆ ಕಷ್ಟವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ; ಪಾಠವೂ ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಪಾಠವು ಮಾಡುವುದೇನೆಂದರೆ, ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಎರಡು ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುವುದು: ಯೆಹೋವನು ತಾನೇ ಹೇಳಿದ ನೆನಪು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ (ವ. 2), ಮತ್ತು ಲಾಭದ ಮೇಲಿನ ನಿಷೇಧ — ಪಶುಗಳನ್ನೂ ಕನಿಕರವಿಲ್ಲದೆ ಕೊಲ್ಲಬೇಕು; ಆಗ ಇಸ್ರಾಯೇಲರು ಕುರಿಗಳಿಗಾಗಿ ಅಮಾಲೇಕ್ಯರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋದರು ಎಂದು ಯಾರೂ ಹೇಳಲಾರರು. ಸೌಲನು ಮಾಡುವ ಪಾಪವು ನಿಖರವಾಗಿ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಇದೆ. ಜನರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು ಅವನಿಗೆ ಸುಲಭ, ಪಶುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದು ಕಷ್ಟ (ವ. 9). ಆ ಆಜ್ಞೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಬ್ಬನು ಯಾವ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದರೂ, ಸೌಲನ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಅಧ್ಯಾಯದ ತೀರ್ಪು, ಅವನು ಅತಿಯಾಗಿ ಕರುಣೆಯುಳ್ಳವನಾಗಿದ್ದನು ಎಂಬುದಲ್ಲ; ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದನ್ನು ಅವನು ತನಗಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಆರಾಧನೆ ಎಂದು ಕರೆದನು ಎಂಬುದೇ.

ಸೌಲನು ತನ್ನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುವ ಮೊದಲೇ ಕಥೆಗಾರನು ಕೊಡುವ ತನ್ನದೇ ಸಾರಾಂಶ. ಉಳಿಸಿ — ಇಂಗ್ಲಿಷ್ (KJV) ಪಾಠದಲ್ಲಿ, ಆಜ್ಞೆಯು ಇದೇ ಪದದಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಯ ಇದು (spare them not; ಕನ್ನಡ IRV: 'ಕನಿಕರವಿಲ್ಲದೆ'). ಉಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು ಅರಸನೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಎಲ್ಲಾ ಪದಾರ್ಥಗಳೂ; ನಾಶಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲದಂಥ ಹೀನವಾದವುಗಳು. ಸರ್ವನಾಶದ ವಿಧಿಯ ನಿಯಮವೆಂದರೆ, ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದು ದೇವರಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು; ಸೌಲನು ಅದನ್ನು ತಲೆಕೆಳಗೆ ಮಾಡಿ ಕಸವನ್ನು ದೇವರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು. ಎಲ್ಲಾ ಜನಾಂಗಗಳಂತೆ ಒಬ್ಬ ಅರಸನು ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲು ಬಯಸುವ ವಿಜಯಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಅಗಾಗನನ್ನು ಉಳಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಅನೇಕರು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಏಕೆ ಎಂದು ಪಾಠವು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ, ಅದು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಸೌಲನೂ ಮತ್ತು ಇಸ್ರಾಯೇಲರೂ — ಕಥೆಗಾರನು ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹಂಚುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಸೌಲನು ಇಡೀ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಬೇರೆಯವರ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವನು (ಜನರು... ಉತ್ತಮವಾದವುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿ ತಂದಿದ್ದಾರೆ, ವ. 15; ಜನರು... ಕೊಳ್ಳೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದ ಕುರಿದನಗಳನ್ನು... ಉಳಿಸಿ ತಂದರು, ವ. 21). ಈಗತಾನೇ ಎರಡು ಲಕ್ಷ ಜನರನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸಿದ ಸೇನಾಪತಿಗೆ (ವ. 4) ಮಂದೆಯ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇಸ್ರಾಯೇಲರಿಗೆ ಅರಸನು ಬರುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಕೊಡಲಾದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ — ಅರಸನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವನು — ಇಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಿಚಿತ್ರ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತದೆ: ದೇವರು ತನಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಟ್ಟದ್ದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಒಬ್ಬ ಅರಸ.

ಈಗ ವಿಷಾದಿಸುತ್ತೇನೆ (ಕನ್ನಡ IRV ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು 10ನೇ ವಚನದಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತದೆ) — ಜಲಪ್ರಳಯಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಮಾತಾಡಿದಂತೆ (ಆದಿಕಾಂಡ 6:6), ಯೆಹೋವನು ಮಾನವ ವಿಷಾದದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡುತ್ತಾನೆ. ಹದಿನೆಂಟು ವಚನಗಳ ನಂತರ ಸಮುವೇಲನು, ಇಸ್ರಾಯೇಲರ ನಿರಂತರ ಆಧಾರವಾಗಿ ಇರುವವನು ಸುಳ್ಳಾಡುವವನಲ್ಲ; ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಡುವವನಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುವನು (ವ. 29; ಇಂಗ್ಲಿಷ್ KJV ಇಲ್ಲಿ 'ಅವನು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲ' ಎಂಬ ವಾಕ್ಯಭಾಗವನ್ನೂ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ; ಕನ್ನಡ IRV ಅದರ ಬದಲು 'ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಿದ ಮಾತನ್ನು ನಡೆಸದೆ ಬಿಡುವವನಲ್ಲ' ಎನ್ನುತ್ತದೆ); ಅಧ್ಯಾಯವು ಯೆಹೋವನು ಸೌಲನನ್ನು ಇಸ್ರಾಯೇಲರ ಅರಸನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಷಾದಪಟ್ಟನು ಎಂಬುದರೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ (ವ. 35). (ಇಂಗ್ಲಿಷ್ KJV ಮೂರು ಕಡೆಯೂ 'repent' ಎಂಬ ಒಂದೇ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ; ಕನ್ನಡ IRV ಮೊದಲನೆಯ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಕಡೆ 'ವಿಷಾದ' ಎಂದೂ 29ನೇ ವಚನದಲ್ಲಿ 'ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ' ಎಂದೂ ಹೇಳುತ್ತದೆ.) ಈ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಪಾಠದ್ದೇ; ಅದನ್ನು ನಯಗೊಳಿಸಿಬಿಡಬಾರದು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ರೈಸ್ತ ಅರ್ಥವಿವರಣೆ ಹೀಗಿದೆ: ದೇವರು ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನಾಗಲಿ ವಾಕ್ಯವನ್ನಾಗಲಿ ಬದಲಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆತನ ವಿಷಾದ, ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾಲದೊಳಗೆ ಆತನು ತೋರುವ ನಿಜವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರವು ವರ್ಣಿಸುವ ರೀತಿ — ಎಂದೂ ತಪ್ಪಿಹೋಗದೆಯೇ ಆತನು ನಿಜವಾಗಿ ದುಃಖಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟನು — ಆಪಾದನೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ತಪ್ಪಲ್ಲ, ಒಂದು ದಿಕ್ಕು. ಅರಸರ ಬಗ್ಗೆ ತಾನು ಹೇಳಿದ್ದು ಸರಿಯೆಂದು ರುಜುವಾದದ್ದಕ್ಕೆ ವೃದ್ಧ ಪ್ರವಾದಿ ತೃಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ದುಃಖಿಸುತ್ತಾನೆ: ರಾತ್ರಿಯೆಲ್ಲಾ ಯೆಹೋವನಿಗೆ ಮೊರೆಯಿಟ್ಟನು. ಈ ಅರಸನ ಬಗ್ಗೆ ಸಮುವೇಲನು ಇಸ್ರಾಯೇಲರನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದನು, ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಕೈಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದ್ದನು; ಈಗ ಅವನಿಗಾಗಿ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದನ್ನು ಬಿಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ (12:23) ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾಪನೆ, ಯಾರಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೋ ಅವನೇ ಸೋತವನಾಗಿರುವಾಗ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸೌಲನ ನೆಪ ಬಲಿ: ಕುರಿಗಳನ್ನು ನಿನ್ನ ದೇವರಾದ ಯೆಹೋವನಿಗೆ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಉಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು (ವ. 15, 21 — ಗಮನಿಸಿ: ನಿನ್ನ ದೇವರು, ನನ್ನ ದೇವರಲ್ಲ). ಸಮುವೇಲನ ಉತ್ತರವು ಹಳೆಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಮಹಾನ್ ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು; ಪ್ರವಾದಿಗಳೂ (ಯೆಶಾಯನು 1:11-17; ಹೋಶೇಯನು 6:6; ಮೀಕನು 6:6-8) ಯೇಸುವೂ (ಮತ್ತಾಯನು 9:13) ಅದನ್ನು ಎತ್ತಿಹೇಳಿದರು. ಬಲಿಯನ್ನು ದೇವರೇ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು; ಇಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ತಾತ್ಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ನಿರಾಕರಿಸಲ್ಪಡುವುದು ಏನೆಂದರೆ, ಯಾವ ವಿಧೇಯತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಕಾಣಿಕೆಗಳು ಇದ್ದವೋ ಆ ವಿಧೇಯತೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅವು ತುಂಬಬಲ್ಲವು ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ. ಅವಿಧೇಯತೆಯಲ್ಲಿ ಸುಡಲ್ಪಟ್ಟ ಟಗರು ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲ, ಲಂಚ.

ಇಂಗ್ಲಿಷ್ (KJV) ಪಾಠದ ಕಿವಿಗೊಡುವುದು (ಕನ್ನಡ IRV: 'ವಿಧೇಯತೆ') — 3:10ರಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿರುವ ಕ್ರಿಯಾಪದ: ಅಪ್ಪಣೆಯಾಗಲಿ, ನಿನ್ನ ದಾಸನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಸಮುವೇಲನು ಕೇಳಿದನು; ಸೌಲನು ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಅರಸನ ಬಾಯಿಂದ ಬಂದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಾತುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ — ಯೆಹೋವನು ನಿನ್ನನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸಲಿ, ನಾನು... ನೆರವೇರಿಸಿದೆನು, ಯಜ್ಞವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ — ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೂ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲ. 23ನೇ ವಚನವು ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಸರಿಡುತ್ತದೆ: ಅವಿಧೇಯತ್ವವು... ಕೆಟ್ಟದ್ದಾಗಿರುವುದು. ಹಟವು ಮಿಥ್ಯಾಭಕ್ತಿಗೂ, ವಿಗ್ರಹಾರಾಧನೆಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿರುವುದು — ಅಂದರೆ ಅವಿಧೇಯತೆಯು ಮಾಟಗಾರಿಕೆಯಷ್ಟೇ ಕೆಟ್ಟದ್ದು; ದೇವರ ವಾಕ್ಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ, ಬೇರೊಂದು ದೇವರನ್ನು ವಿಚಾರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಮಾನ.

13:14ರಲ್ಲಿ ಗಿಲ್ಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾದ ತೀರ್ಪು ಇಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅದರ ಆಧಾರವೂ ಕೊಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ: ನೀನು ಯೆಹೋವನ ಮಾತಿನಂತೆ ಅನುಸರಿಸಿ ನಡೆಯದೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ (KJV) ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ಕ್ರಿಯಾಪದ ('rejected', ತಿರಸ್ಕರಿಸು) 8:7ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರಾಯೇಲರ ಕುರಿತು ಬಳಸಲಾದುದೇ — ನನ್ನನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜನರು ಒಬ್ಬ ಅರಸನಿಗಾಗಿ ಯೆಹೋವನನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು; ಅರಸನು ಯೆಹೋವನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದನು; ಈಗ ಯೆಹೋವನು ಅರಸನನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸೌಲನು ಇನ್ನೂ ಹಲವು ವರ್ಷ ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿರುವನು; ಆದರೆ ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಿಂದ ಕಥೆಯು ಅವನನ್ನು ಆಳ್ವಿಕೆ ಮುಗಿದುಹೋದ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿಯೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ; 16ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ತೈಲ ಇನ್ನೊಬ್ಬನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಿಥ್ಯಾಭಕ್ತಿಗೂ, ವಿಗ್ರಹಾರಾಧನೆಗೂ — ಸೌಲನು ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ಏಂದೋರಿನಲ್ಲಿ ಸತ್ತವರಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಿಸಬಲ್ಲ ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀಯ ಬಳಿ ವಿಚಾರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಸುವನು (28:7); ಇದೇ ವಚನದ ದುಃಖಕರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅನೇಕ ಓದುಗರು ಅದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹಟವು ಬೇರೊಂದು ದೈವವಾಣಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರವು ಶಕುನ ನೋಡುವುದನ್ನೂ ವಿಗ್ರಹಾರಾಧನೆಯನ್ನೂ ಅತಿ ಘೋರ ಅಪರಾಧಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿತ್ತು; ದೇವರ ಸ್ಪಷ್ಟ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಮೀರುವ ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯೂ ಅದೇ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು ಎಂದು ಸಮುವೇಲನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

ಇಸ್ರಾಯೇಲರ ನಿರಂತರ ಆಧಾರವಾಗಿ ಇರುವವನು — ಇಂಗ್ಲಿಷ್ KJV ಇಲ್ಲಿ 'the Strength of Israel' (ಇಸ್ರಾಯೇಲರ ಬಲ) ಎನ್ನುತ್ತದೆ, KJVಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ಬಿರುದು; ಆ ಇಬ್ರಿಯ ಪದವನ್ನು ಇಸ್ರಾಯೇಲರ ಮಹಿಮೆ, ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಅಥವಾ ನಿರಂತರನು ಎಂದು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈಗತಾನೇ ಘೋಷಿಸಲಾದ ತೀರ್ಪು ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದಾಗಲಿ ಮೇಲಂಗಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದೆಳೆಯುವುದರಿಂದಾಗಲಿ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಮುವೇಲನು ಅದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. ಬಿಳಾಮನೂ ಇದನ್ನೇ ಹೇಳಿದ್ದನು: ದೇವರು ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ಎರಡು ಮಾತಿನವನಲ್ಲ. ಮಾನವನಂತೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವವನಲ್ಲ (ಅರಣ್ಯಕಾಂಡ 23:19). 28ನೇ ವಚನದ ತೀರ್ಪು — ನಿನಗಿಂತ ಉತ್ತಮನಾದ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುವುದು — ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ಇದನ್ನು 11 ಮತ್ತು 35ನೇ ವಚನಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇಡಿ; ಅಲ್ಲಿ ಸೌಲನನ್ನು ಅರಸನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಯೆಹೋವನು ವಿಷಾದಪಟ್ಟನು. ಒಂದೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಎರಡನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತದೆ; ಓದುಗನು ಎರಡನ್ನೂ ನಿಲ್ಲಲು ಬಿಡಬೇಕು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಿಹಾರ ಹೀಗಿದೆ: 29ನೇ ವಚನವು ದೇವರ ವಾಕ್ಯ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶದ ಕುರಿತದ್ದು, ಅವು ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ; 11 ಮತ್ತು 35ನೇ ವಚನಗಳು ಆತನ ದುಃಖವನ್ನೂ, ಬದಲಾದ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಆತನ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಆದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನೂ ವರ್ಣಿಸುತ್ತವೆ. ದೇವರು ಚಂಚಲನಲ್ಲ; ಆತನು ಕಲ್ಲೂ ಅಲ್ಲ. ಸೌಲನ ಬಗ್ಗೆ ಆತನು ವಿಷಾದಪಡಲೂ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಚಲನಾಗಿರಲೂ ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದೇ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಕೊಡುವ ಚಿತ್ರ; ಅದರ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಅರ್ಧವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅದು ಹೆಚ್ಚು ಸತ್ಯವಾದ ಚಿತ್ರ.

ಅಗಾಗನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬರುತ್ತಾನೆ — ಆ ಅಪರೂಪದ ಪದವನ್ನು ಹೇಗೆ ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, ಉಲ್ಲಾಸದಿಂದ ಅಥವಾ ಸರಪಣಿಗಳಲ್ಲಿ (ಕನ್ನಡ IRV ಮೊದಲನೆಯ ಓದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ) — ಮತ್ತು ಮರಣಭಯ ತಪ್ಪಿತೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ (ವ. 32); ದಿನಗಟ್ಟಲೆ ತನ್ನನ್ನು ಉಳಿಸಿದ ಅರಸನು ತನ್ನನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಅವನು ಊಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸಮುವೇಲನ ತೀರ್ಪು ಅವನನ್ನು ಯುದ್ಧಕೈದಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ನ್ಯಾಯತೀರ್ಪಿಗೆ ಒಳಗಾದ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ: ನಿನ್ನ ಕತ್ತಿಯು ಅನೇಕ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಪುತ್ರಶೋಕವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಸೌಲನ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಮುಂಚೆಯೇ ವಿಧಿಸಲಾದ ತೀರ್ಪಿನ ಕೆಳಗೆ, ತಾನು ಕೊಟ್ಟದ್ದನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಒಬ್ಬ ಕೊಲೆಗಾರನಾಗಿ ಪಾಠವು ಅಗಾಗನನ್ನು ಮುಂದಿಡುತ್ತದೆ.

ವೃದ್ಧ ಪ್ರವಾದಿಯೇ ಆ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಗಿಲ್ಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ಯೆಹೋವನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲೇ ಮಾಡುವುದು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಘಾತಕಾರಿ. ಗಿಲ್ಗಾಲ್ ರಾಜ್ಯವು ಸಂತೋಷದಿಂದ ನವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಥಳ (11:15), ಅದು ಮೊದಲು ಕಳೆದುಹೋದ ಸ್ಥಳವೂ ಅದೇ (13:13); ಈಗ ಸೌಲನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸದ ಸರ್ವನಾಶದ ವಿಧಿ ಸಮುವೇಲನ ಸ್ವಂತ ಕೈಯಿಂದ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಸ್ಥಳ. ಇಲ್ಲಿ ಸಮುವೇಲನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಕಥೆಗಾರನು ನಮಗೆ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ಅವನ ಕುರಿತು ದುಃಖಪಡುತ್ತಿದ್ದನು ಎಂದು 35ನೇ ವಚನ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ದೃಶ್ಯವು ಓದುಗನನ್ನು ಕಳವಳಗೊಳಿಸಬಹುದು; ಅದನ್ನು ಆನಂದಿಸುವಂತೆ ಪಾಠವು ನಮ್ಮನ್ನು ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ; ದೇವರು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದ್ದು ಮಾಡದೆ ಬಿಡಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾತ್ರ ಕೇಳುತ್ತದೆ.

ಪ್ರವಾದಿ ಮತ್ತು ಅರಸನ ಅಗಲಿಕೆ. ಸಮುವೇಲನು ಜೀವದಿಂದ ಇರುವವರೆಗೂ ಸೌಲನನ್ನು ನೋಡಲಿಲ್ಲ — ಅಧಿಕೃತ ಸಂಬಂಧ ಮುಗಿಯಿತು; ಸೌಲನು ಸಮುವೇಲನನ್ನು ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ, ನಾಯೋತಿಗೆ ಬಂದಾಗ (19:24), ನೋಡುವನು; ಸಮಾಧಿಯ ಆಚೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ (28:15). ಇಂಗ್ಲಿಷ್ (KJV) ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಆದರೂ ಸಮುವೇಲನು ದುಃಖಿಸಿದನು (ಕನ್ನಡ IRV: 'ಸಮುವೇಲನು ಅವನ ಕುರಿತು ದುಃಖಪಡುತ್ತಿದ್ದನು') — ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಿರುಕಿಗಿಂತ ಖಾಸಗಿ ಪ್ರೀತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿಯೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ ಮನುಷ್ಯನು (ವ. 11) ದುಃಖಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾನೆ; 16:1ರಲ್ಲಿ ಯೆಹೋವನು ಅವನನ್ನು, ನೀನು ಅವನಿಗೋಸ್ಕರ ಎಷ್ಟರವರೆಗೆ ದುಃಖಿಸುತ್ತಿರುವಿ? ಎಂದು ಕೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಧ್ಯಾಯವು ಆರಂಭವಾದ ಅದೇ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ: ಯೆಹೋವನು... ವಿಷಾದಪಟ್ಟನು. ದೇವರ ಮೊದಲ ಅರಸನು ದೇವರಿಗೆ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾದನು ಎಂಬುದನ್ನು ಪುಸ್ತಕವು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮುಂದೆ ಬರುವ ವಾಕ್ಯ, ಕೊಂಬಿನಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡು ಬಾ — ದುಃಖವು ಕಥೆಯ ಅಂತ್ಯವಲ್ಲ. ತನ್ನ ಮಾನಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸೌಲನು, ನಾನು ನಿನ್ನ ದೇವರಾದ ಯೆಹೋವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವಂತೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ನನ್ನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಬಾ (ವ. 30) ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದನು — ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ನಿನ್ನ ದೇವರು; ಆ ಮನುಷ್ಯನು ಎಂದಿಗೂ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನನ್ನ ಎಂದು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗಾಗನಿಗಿಂತಲೂ ಕುರಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಶೋಕಿಸುವುದು ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ.