తిరిగి రండి, విశ్వాసఘాతక పిల్లలారా

కోపంతో ఇల్లు విడిచిపోయిన బిడ్డ కోసం కొన్ని కుటుంబాలు గుమ్మం మీద దీపం వెలిగించే ఉంచుతాయి — ఒక్క రాత్రి కాదు, ఏళ్ల తరబడి. అది వ్యర్థమని పొరుగువారు అంటారు; ఆ బిడ్డ తన నిర్ణయం తీసుకుందని అంటారు. అయినా ఆ దీపం వెలుగుతూనే ఉంటుంది. యిర్మీయా 3 విరిగిన వివాహం గురించి ధర్మశాస్త్రం ఇచ్చే కఠిన తీర్పుతో మొదలవుతుంది — ఆమె వేరొకని దగ్గరికి వెళ్లిన తర్వాత మొదటి భర్త ఆమెను తిరిగి తీసుకోకూడదు — తర్వాత ధర్మశాస్త్రం ఊహించని ఒకటి చేస్తుంది. వెలుగుతూ వదిలేసిన దీపంలా, ఒకే మాట మళ్లీ మళ్లీ తిరిగి వస్తుంది: తిరిగి రా.

కథలో ఇది ఎక్కడ ఉంది: ఉత్తర రాజ్యమైన ఇశ్రాయేలు సుమారు ఒక శతాబ్దం ముందు (క్రీ.పూ. 722) అష్షూరు చేతిలో పడిపోయింది. యోషీయా కాలంలో యూదా మిగిలినది; సంస్కరణ చేసే రాజు కింద అది మారుమనస్సుకు ఆదర్శంగా కనిపించి ఉండవచ్చు. యిర్మీయా దానితో ఏకీభవించడు: తన సోదరి పతనాన్ని చూసి కూడా యూదా ఏమీ నేర్చుకోలేదు, పైపైనే తిరిగింది. అయినా ఈ అధ్యాయం తీర్పును దాటి కూడా చూస్తుంది — ఇశ్రాయేలు, యూదాలు మళ్లీ ఏకమవడం, యెరూషలేములో జనాంగాలు సమకూడడం — బైబిలు చివరి అంకం వైపు చేరే ఒక నిరీక్షణ.

ఈ అధ్యాయం ఏమి చేస్తోంది: పైపై మారుమనస్సును బయటపెట్టడానికి, దేవుని ఊహించని కనికరాన్ని ముందుంచడానికి: పునరుద్ధరించలేమని ధర్మశాస్త్రం చెప్పే సంబంధాన్ని, ప్రజలు నిజంగా తిరిగివస్తే పునరుద్ధరిస్తానని దేవుడు చెబుతాడు.

• 3:1–5 — వేరొకనిని పెండ్లాడిన విడాకుల భార్య తన మొదటి భర్త దగ్గరికి తిరిగి రాకూడదని ధర్మశాస్త్రం చెబుతుంది (ద్వితీయోపదేశకాండము 24తో పోల్చండి). యూదాకు చాలామంది ప్రియులు ఉన్నారు; వర్షాలు ఆపివేయబడ్డాయి; అయినా ఆమె కీడు చేస్తూనే దేవుణ్ణి 'నా తండ్రీ' అని పిలుస్తుంది.
• 3:6–11 — యోషీయా దినములలో దేవుడు ఇద్దరు సోదరీమణుల వైపు చూపిస్తాడు. విశ్వాసఘాతకురాలైన ఇశ్రాయేలు అన్య దేవతల వెంట వెళ్లి, విడాకుల పత్రంతో పంపివేయబడింది. ఆమె సోదరి, ద్రోహి యూదా, అది చూసి కూడా భయపడలేదు; ఆమె 'పూర్ణహృదయంతో కాక, నటనతో' తిరిగివచ్చింది. యూదా కంటే ఉత్తర ఇశ్రాయేలే ఎక్కువ నీతిమంతురాలిగా కనబడుతుందని దేవుడు అంటాడు.
• 3:12–18 — ఉత్తరం వైపు ఒక సందేశం: విశ్వాసఘాతకురాలైన ఇశ్రాయేలా, తిరిగి రా; నేను కనికరం గలవాడను. తన హృదయానుసారమైన కాపరులను ఇస్తానని దేవుడు వాగ్దానం చేస్తాడు. నిబంధన మందసం పోయిందని ఇక బాధపడరు, దానిని మళ్లీ చేయరు; ఎందుకంటే యెరూషలేమే యెహోవా సింహాసనం అని పిలువబడుతుంది. జనాంగాలు అక్కడ సమకూడతాయి, ఇశ్రాయేలు యూదాలు కలిసి ఇంటికి వస్తాయి.
• 3:19–25 — 'నా తండ్రీ' అని తనను పిలుస్తారని దేవుడు ఆశించాడు. బోడి కొండల మీద ఏడ్పు వినిపిస్తుంది, దేవుడు జవాబిస్తాడు: తిరిగి రండి, మీ విశ్వాసఘాతుకాన్ని నేను స్వస్థపరుస్తాను. ప్రజలు ఒక ఒప్పుకోలుతో జవాబిస్తారు — 'ఇదిగో మేము, నీ దగ్గరికి వస్తున్నాము' — కొండల మీది ఆరాధనా స్థలాలు ఒక మోసమేనని ఒప్పుకుంటారు.

ముఖ్య వచనం: యిర్మీయా 3:22  ·  కాబట్టి ఏమిటి: ఇశ్రాయేలును అవిశ్వాసురాలైన భార్యగా చిత్రించే ఈ అధ్యాయపు వివాహ పోలిక ఈనాటి చాలామంది పాఠకులకు ఇబ్బందిగా ఉంటుంది; అలా చెప్పడం న్యాయమే. అయితే దాని ఉద్దేశం దేవుని గురించిన కేవల న్యాయసంబంధమైన దృక్పథానికి వ్యతిరేకంగా సాగుతుంది: నియమాలు కోరేదానికంటే కనికరం ముందుకు వెళ్తుంది. 'నటనతో' తిరిగిరావడం గురించిన హెచ్చరిక అప్పటిలాగే ఇప్పుడూ పదునైనదే — లోపలి మలుపు లేని బాహ్య సంస్కరణ ఇంటికి రావడం అనిపించుకోదు.