- 2 రాజులు 22 BSB ↗
- 2 దినవృత్తాంతములు 34 BSB ↗
పాత కుటుంబ ఇంటిని శుభ్రం చేస్తున్నప్పుడు, తమకు తెలియని ఒక పెట్టె కొన్నిసార్లు దొరుకుతుంది: ఉత్తరాలు, ఒక వీలునామా, తాత చేతిరాతలో ఒక డైరీ. ఒక్కసారిగా కుటుంబ కథ వేరేలా చదువుతుంది; మొదటినుంచీ ఒక అధ్యాయం తప్పిపోయి ఉంది. 2 రాజులు 22లో మందిరంలో అలాంటి ఒక ఆవిష్కరణే జరుగుతుంది. పనివాళ్లు కట్టడాన్ని బాగుచేస్తున్నారు, డబ్బు లెక్కించబడుతోంది, ప్రధానయాజకుడికి ఒక గ్రంథపు చుట్ట దొరుకుతుంది — ధర్మశాస్త్ర గ్రంథం. అది యువ రాజు ముందు బిగ్గరగా చదవబడినప్పుడు అతడు తన వస్త్రాలు చింపుకుంటాడు. తాము దేనికి ఒప్పుకున్నారో తెలియకుండానే ఆ జాతి బతుకుతూ వచ్చింది.
కథలో ఇది ఎక్కడ ఉంది: మనష్షే సుదీర్ఘ పాలన తర్వాత, ఆమోను చిన్నదైన హింసాత్మక పాలన తర్వాత, బాలుడైన రాజు యోషీయా ఒక ఆశ్చర్యకరమైన మలుపు. యూదా రాజ్యంలో చివరి గొప్ప పునరుజ్జీవం అతని సంస్కరణే; మందిరంలో దొరికిన గ్రంథం దానికి రూపం ఇస్తుంది. అయితే మనష్షే కాలంలో ప్రకటించబడిన తీర్పు ఇంకా నిలిచే ఉందని హుల్దా మాట స్పష్టం చేస్తుంది; ఆ సంస్కరణ వాయిదాను సంపాదిస్తుంది గానీ తీర్పును రద్దు చేయదు. ఈ ఆవిష్కరణ బైబిలుకు కూడా ముఖ్యమైనది: చాలామంది పండితులు ఈ గ్రంథాన్ని ద్వితీయోపదేశకాండముతో ముడిపెడతారు; యెహోషువ నుండి రాజుల వరకు సాగే మొత్తం చరిత్రకు దాని అంశాలే రూపం ఇస్తాయి.
ఈ అధ్యాయం ఏమి చేస్తోంది: దేవుని వాక్యానికి వినయంతో, తక్షణమే స్పందించే ఒక రాజును చూపడానికి; నిబంధన ధర్మశాస్త్రం తిరిగి దొరకడాన్ని చెరకు ముందు యూదాలో జరిగిన చివరి సంస్కరణతో ముడిపెట్టడానికి.
- 2 రాజులు 22:1–7 — యోషీయా ఎనిమిదేళ్ల వయసులో రాజై ముప్ఫై ఒక్క సంవత్సరాలు పరిపాలిస్తాడు; దావీదు మార్గాల్లో పక్కకు తొలగకుండా నడుస్తాడు. తన పద్దెనిమిదవ సంవత్సరంలో, పోగైన డబ్బును మందిరాన్ని బాగుచేసే వడ్రంగులకు, తాపీపనివారికి చెల్లించేలా చూడమని లేఖరి షాఫానును మందిరానికి పంపుతాడు; పనివారు నిజాయితీగా వ్యవహరిస్తారని వారిని నమ్ముతారు.
- 2 రాజులు 22:8–13 — ప్రధానయాజకుడైన హిల్కీయా, మందిరంలో తనకు ధర్మశాస్త్ర గ్రంథం దొరికిందని షాఫానుతో చెబుతాడు. షాఫాను దానిని రాజు ముందు చదువుతాడు, యోషీయా తన బట్టలు చింపుకుంటాడు. ఈ గ్రంథపు మాటలను తమ పితరులు పాటించనందున, యెహోవాను విచారించమని అతడు హిల్కీయాను, షాఫానును, ఇతరులను పంపుతాడు.
- 2 రాజులు 22:14–20 — వారు ప్రవక్త్రియైన హుల్దా దగ్గరికి వెళ్తారు; ఆమె వస్త్రశాలను కాపాడేవాని భార్య, యెరూషలేములోని రెండవ ప్రాంతంలో నివసిస్తుంది. ఆ గ్రంథంలో రాయబడిన ఆపదలు యెరూషలేము మీదికి వస్తాయని ఆమె ధృవీకరిస్తుంది; అయితే యోషీయా హృదయం మెత్తబడి అతడు తన్ను తాను తగ్గించుకున్నందున, అతడు సమాధానంతో తన పితరులతో చేర్చబడతాడు, వాటిని చూడడు.
- 2 దినవృత్తాంతములు 34:1–7 — దినవృత్తాంతములు ఈ కథను వేరే క్రమంలో చెబుతుంది: తన ఎనిమిదవ సంవత్సరంలో యువ రాజు దావీదు దేవుని వెదకడం మొదలుపెడతాడు, తన పన్నెండవ సంవత్సరంలో ఉన్నత స్థలాలను, అషేరా స్తంభాలను, విగ్రహాలను యూదా నుండి, యెరూషలేము నుండి తొలగిస్తాడు — పూర్వపు ఉత్తర రాజ్యపు ఊళ్ల వరకు కూడా చేరుతాడు.
- 2 దినవృత్తాంతములు 34:8–28 — మందిర మరమ్మతులు ఆ తర్వాత, అతని పద్దెనిమిదవ సంవత్సరంలో జరుగుతాయి; లేవీయులు ఆ పనిని పర్యవేక్షిస్తారు, వారిలో గాయకులూ ఉన్నారు. డబ్బును బయటికి తెస్తున్నప్పుడు హిల్కీయాకు ఆ గ్రంథం దొరుకుతుంది; షాఫాను, యోషీయా, హుల్దాలతో జరిగే సన్నివేశం రాజుల గ్రంథంలో ఉన్నట్టే దాదాపు కచ్చితంగా సాగుతుంది.
- 2 దినవృత్తాంతములు 34:29–33 — యోషీయా పెద్దలను, ప్రజలందరినీ సమకూర్చి, నిబంధన గ్రంథం మొత్తాన్ని వారికి చదివి వినిపించి, దానిని పాటిస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేస్తాడు; అక్కడున్నవారందరూ ఆ నిబంధనలో చేరతారు. ఇశ్రాయేలు భూభాగమంతటిలోని హేయమైన విగ్రహాలను అతడు తొలగిస్తాడు; అతడు బతికినంత కాలం ప్రజలు వెనుదిరగరు.
- పాత గ్రంథం తిరిగి దొరకడం: ద్వితీయోపదేశకాండము, లేదా దాని కేంద్ర భాగం, ఆ గ్రంథం తనను తాను ప్రవేశపెట్టుకున్నట్టే మోషే వరకు వెళ్తుంది; బహుశా మనష్షే పాలనలో అది నిర్లక్ష్యానికి గురైందో లేక దాచబడిందో.
- పాత కేంద్ర భాగం, తర్వాతి పెరుగుదల: అంతకు ముందే రూపుదిద్దుకున్న ఒక ధర్మశాస్త్ర సంహిత (క్రీ.పూ. 722కు ముందు ఉత్తర రాజ్యంలో అని కొందరు సూచిస్తారు) కాపాడబడి, యోషీయా కాలంలోను ఆ తర్వాతా దొరికి విస్తరించబడింది.
- కొత్త రచన: యోషీయా సంస్కరణకు మద్దతుగా అతని పాలనలో లేదా దానికి కొద్దికాలం ముందు ఈ గ్రంథం రాయబడి, ప్రాచీనమైనదిగా ప్రవేశపెట్టబడింది — వివిధ రూపాల్లో చాలామంది విమర్శనాత్మక పండితులు పట్టుకున్న అభిప్రాయం ఇది.
ముఖ్య వచనం: 2 రాజులు 22:19 · కాబట్టి ఏమిటి: ఒక రాజుకు యోషీయా స్పందన ఆశ్చర్యకరమైనది: అతడు తన పితరులను సమర్థించడు, ఆ పాఠ్యభాగాన్ని తేలికపరచి తప్పించుకోడు; అతడు దుఃఖిస్తాడు. పునరుద్ధరణ ఒక పథకంతో కాక, మనల్ని తీర్పు తీర్చే దేనినో వినడంతో మొదలవుతుందని ఈ అధ్యాయం సూచిస్తుంది. వినయం ప్రతి పర్యవసానాన్నీ తుడిచివేయదని కూడా ఇది నిజాయితీగా చెబుతుంది — హుల్దా అతనికి సమాధానాన్ని వాగ్దానం చేస్తుంది గానీ తిరగరాసిన చరిత్రను కాదు. దీర్ఘకాలం నిర్లక్ష్యం చేసిన తర్వాత బైబిలును తిరిగి కనుగొంటున్న ఎవరికైనా, అలాంటి క్షణం పునరుద్ధరించక ముందు కలవరపెట్టవచ్చునని ఈ సన్నివేశం గుర్తుచేస్తుంది.