దావీదు పరిపాలిస్తున్న కాలంలో — అధ్యాయానికి తేదీ లేదు, గ్రంథం చివరి అధ్యాయాలు (21-24) సాధారణంగా కథ తరువాత కాకుండా దాని పక్కన ఉంచిన అనుబంధంగా చదవబడతాయి. చాలామంది ఈ కరువును పరిపాలనలో ముందు కాలానికి చెందినదిగా ఉంచుతారు: షిమీ అన్న సౌలు ఇంటివారి రక్తమంతటి మాట (16:8) దీన్ని ముందే ఊహిస్తుండవచ్చు, 7వ వచనంలో మెఫీబోషెతు అప్పటికే తెలిసినవాడు; ఈ అధ్యయనం దాన్ని సంభావ్యమైనదిగా చెబుతుంది, నిశ్చితమైనదిగా కాదు. మూడేళ్ళపాటు — తీర్పుగా చదవదగినంత దీర్ఘమైన కరువు, మొదటి సూచనలోనే చేయని పనిని దావీదు ఇప్పుడు చేస్తాడు: యెహోవాతో మనవి చేశాడు. జవాబు, ఏ మునుపటి అధ్యాయమూ నమోదు చేయని ఒక పాపానికి పేరు పెడుతుంది: సౌలు గిబియోనీయులను హతమార్చాడు. అతణ్ణి బట్టి, నరహంతకులైన అతని ఇంటివారిని బట్టి శిక్షగా ఈ కరువు ఏర్పడింది.

గిబియోనీయులు (2వ వచనం) అమోరీయుల్లో మిగిలిపోయిన వారు, మోసంతో యెహోషువతో నిబంధన చేసుకున్నవారు (యెహోషువ 9:3-15), యెహోవా పేరిట ఇశ్రాయేలీయులు ... గిబియోనీయులతో ఒప్పందం చేసుకున్నారు; మోసపోయినప్పటికీ యెహోషువ ఆ ప్రమాణాన్ని నిలబెట్టాడు (యెహోషువ 9:19). సౌలు ఇశ్రాయేలు, యూదా వారిపట్ల అమితమైన ఆసక్తి కనపరచి గిబియోనీయులను హతం చేస్తూ వచ్చాడు — జాతి కోసం చూపిన ఆసక్తి జాతి చేసిన ప్రమాణాన్నే భంగం చేసింది. ఈ కార్యం మరెక్కడా వర్ణించబడలేదు, ఈ అధ్యయనం దాని వివరాలను కల్పించదు. ఈ వచనం బోధించేది స్పష్టంగా చెప్పబడింది: యెహోవా పేరిట చేసిన ప్రమాణం తరతరాలను బంధిస్తుంది, దాన్ని భంగం చేసి చిందించిన రక్తం దానికి జవాబు దొరికే వరకు దేశాన్ని అపవిత్రపరుస్తుంది (సంఖ్యాకాండము 35:33). కరువు దేశం ఇచ్చిన జవాబు.

మీకు ఏమి చేయాలి? ... పరిహారంగా నేను ఏమి చేయాలి? (3వ వచనం). దావీదు పరిహారాన్ని అన్యాయానికి గురైనవారి చేతుల్లోనే ఉంచుతాడు. వారు డబ్బు నిరాకరిస్తారు — వెండి, బంగారాలు గానీ — ఇశ్రాయేలీయుల్లో మరెవరినైనా చంపడాన్నీ నిరాకరిస్తారు (4వ వచనం); తరువాత తమ వెలను చెబుతారు: అతని కుమారుల్లో ఏడుగురిని... యెహోవా నియమించిన సౌలు పట్టణమైన గిబియాలో యెహోవా సన్నిధానంలో మేము వారిని ఉరితీస్తాం. ఏడు, సంపూర్ణతను సూచించే సంఖ్య; సౌలు పట్టణమైన గిబియా, అతని సొంత ఊరు; యెహోవా నియమించిన — బహుశా కొంత వ్యంగ్యంతో అన్న మాట. అప్పుడు రాజు, "నేను వారిని మీకు అప్పగిస్తాను" అన్నాడు. ఈ అధ్యయనం ఈ వచనాన్ని అది కోరే గంభీరతతో చదువుతుంది, పాఠం ఏమి చెప్పడం లేదో గమనించడంతో మొదలుపెడుతుంది.

ఉరితీయమని యెహోవా ఆజ్ఞాపించాడని పాఠం చెప్పడం లేదు. యెహోవా కారణాన్ని చెప్పాడు (1వ వచనం); గిబియోనీయులు వెలను చెప్పారు; దావీదు ఒప్పుకున్నాడు; ఇదంతా చేసిన తరువాత రాజు దేశం కోసం చేసిన విజ్ఞాపన దేవుడు అంగీకరించాడు (14వ వచనం) — కథకుడి క్రమంలో, పాతిపెట్టిన తరువాత. ఒక ఇల్లు తన పెద్ద దోషంలో పాలుపంచుకుంటుందనే ప్రాచీన భావనకు (పోల్చండి యెహోషువ 7:24-25) ఎదురుగా ద్వితీయోపదేశకాండము 24:16 బరువును — తండ్రుల పాపాన్ని బట్టి కొడుకులకు మరణశిక్ష విధించకూడదు — పాఠకులు చాలా కాలంగా అనుభవిస్తున్నారు. ఈ అధ్యయనం దాన్ని పరిష్కరించదు. లేఖనం ఆ మరణశిక్షలను ప్రశంసించకుండా నమోదు చేస్తుందనీ, ఈ అధ్యాయంలో అది ప్రశంసించే ఒకే ఒక్క విషయం ఒక తల్లి జాగరణ అనీ, దేవుడు విజ్ఞాపన అంగీకరించడాన్ని పాఠం ఉరితీతతో కాదు, పాతిపెట్టడంతో జోడిస్తుందనీ అది గమనిస్తుంది.

సౌలు కొడుకు యోనాతానుకు యెహోవా పేరిట చేసిన ప్రమాణం కారణంగా యోనాతాను కొడుకు మెఫీబోషెతును (7వ వచనం) రాజు విడిచిపెట్టాడు — వారిద్దరి మధ్య ఉన్న యెహోవా ప్రమాణం కారణంగా (1 సమూయేలు 20:14-17; 24:21-22). అధ్యాయం రెండు ప్రమాణాల చుట్టూ తిరుగుతుంది: గిబియోనీయులతో సౌలు భంగం చేసినది ఒకటి, యోనాతాను కొడుకుతో దావీదు నిలబెట్టేది మరొకటి. తరువాత ఆ ఏడుగురి పేర్లు చెప్పబడతాయి: అయ్యా కుమార్తె రిస్పా ద్వారా సౌలుకు పుట్టిన యిద్దరు కొడుకులు — సౌలు ఉపపత్ని, అబ్నేరు, ఇష్బోషెతుల మధ్య గొడవకు కారణమైన స్త్రీ (3:7) — అర్మోని, మెఫీబోషెతు (అదే పేరుగల మరో వ్యక్తి), ఆంగ్ల (KJV) పాఠంలో సౌలు కూతురు మీకాలు అద్రీయేలు కోసం పెంచిన ఐదుగురు కొడుకులు. ఈ అధ్యయనం మీకాలు దగ్గర ఆగుతుంది, ఎందుకంటే ఇది బాగా తెలిసిన ఒక చిక్కు.

సౌలు కుమార్తె మేరబు ను మెహోల గ్రామం వాడైన అద్రీయేలు కు ఇచ్చి పెళ్లి చేశాడని 1 సమూయేలు 18:19 చెబుతుంది, మీకాలుకు ఆమె చనిపోయేంత వరకూ పిల్లలు పుట్టలేదు అని 2 సమూయేలు 6:23 చెబుతుంది. కొన్ని హీబ్రూ ప్రతులు, ప్రాచీన అనువాదాలు ఇక్కడ మెరాబు అని చదువుతాయి, చాలామంది దాన్నే మూలంగా భావిస్తారు, KJV లోని మీకాలు లేఖకుని పొరపాటు అని; మరికొందరు మీకాలు నే ఉంచి, పెంచిన అంటే ఆమె తన అక్క కొడుకులను పెంచిందని అర్థం చేసుకుంటారు. ఈ అధ్యయనం అనువాదాలతో కలిసి మెరాబు వైపు మొగ్గుతుంది, దానిపై పట్టుబట్టదు. ఏమైనప్పటికీ ఆ ఐదుగురు సౌలు మనుమలు, 9వ వచనం ముగింపు చెబుతుంది: ఏడుగురినీ ఒకే విధంగా ఉరితీశారు... యవల పంట కోతకాలం ఆరంభంలో — సాధారణ లెక్క ప్రకారం వసంతకాలం, ప్రథమఫలాల పన సమర్పించే సమయం (లేవీయకాండము 23:10).

యెహోవా సన్నిధానంలో కొండ మీద ... ఉరితీశారు. ఈ హీబ్రూ క్రియ అరుదైనది, చాలామంది దాన్ని ఉరిశిక్ష విధించే సాధనంగా కాకుండా, శవాన్ని బహిరంగంగా ప్రదర్శించడంగా — మరణం తరువాత గుచ్చడం లేదా వేలాడదీయడంగా, ఫిలిష్తీయులు సౌలుకు చేసినట్టు (1 సమూయేలు 31:10) — అర్థం చేసుకుంటారు; ఈ అధ్యయనం ఆ అనిశ్చితిని గమనిస్తుంది. యెహోవా సన్నిధానంలో అనేది గిబియోనీయుల మాటే (6వ వచనం, యెహోవా సన్నిధానంలో): ఆ మరణాలు రక్తానికి బహిరంగ పరిహారంగా, ఎవరి ప్రమాణం భంగమైందో ఆ దేవుని దృష్టిలో, చూపించబడ్డాయి. వేలాడదీసిన శవం రాత్రి వేళ ఆ మాను మీద ఉండనియ్యకూడదు అనే ధర్మశాస్త్ర నియమాన్ని (ద్వితీయోపదేశకాండము 21:22-23) పాఠకులు వినాలి, తరువాత 10వ వచనాన్ని చదవాలి, అక్కడ శవాలు నెలల తరబడి అలాగే ఉంటాయి.

క్రైస్తవ పాఠకులు చాలా కాలంగా చెబుతున్నదాన్నే ఈ అధ్యయనం స్పష్టంగా చెబుతుంది: ఇది పాత నిబంధనలోని కఠినమైన భాగాల్లో ఒకటి, అది అక్కడ లేనట్టు నటించడం వల్ల అది సులభం కాదు. తండ్రి పాపశిక్ష కొడుకు ... మొయ్యరు (యెహెజ్కేలు 18:20) అని చెప్పిన దేవునికి, చనిపోయిన రాజు కుమారులను సామూహికంగా చంపడం ఎలా సరిపోతుందో కథకుడు వివరించడు. అతడు ఒక కరువును, దాని కారణాన్ని చెప్పే దైవ వాక్కును, ఒక మానవ బేరాన్ని, ఏడు మరణాలను, ఒక తల్లిని నమోదు చేస్తాడు. ఆ తల్లికి అతి పొడవైన వచనాన్ని ఇస్తాడు. ఈ అధ్యాయం లోకాన్ని అది ఉన్నట్టుగా, ధర్మశాస్త్రాన్ని అది పాటించబడినట్టుగా చూపిస్తుందనీ, అది ఆమోదించేది 9వ వచనంలో కాదు, 10-14 వచనాల్లో ఉందనీ పాఠకులు చాలామందితో కలిసి నిర్ధారించవచ్చు.

అయ్యా కూతురు రిస్పా గోనెపట్ట తీసుకు కొండపైన పరచుకుని. 3వ అధ్యాయంలోని ఉపపత్ని, ఎవరి గురించి మగవాళ్ళు బేరమాడారో ఆమె, ఇప్పుడు ఈ అధ్యాయంలో ప్రేమతో పనిచేసే ఏకైక వ్యక్తి. ఆమె బండనే తన పడకగా చేసుకుంటుంది, కోతకాలం ఆరంభం నుండి మృతదేహాలపై ఆకాశం నుండి వానలు కురిసే దాకా — యవల కోత నుండి శరదృతువు వానల వరకు, సాధారణ లెక్క ప్రకారం అది చాలా నెలలు, అయినా పాఠం వాటిని లెక్కించదు — పగలు ఆకాశపక్షులు వాటిమీద వాలకుండా, రాత్రులు అడవి జంతువులు వాటి దగ్గరికి రాకుండా. ఒక ఎండాకాలమంతా ఏడు శవాల దగ్గరికి పీనుగుతినే జీవులు రాకుండా కాపలా కాసిన ఒక స్త్రీ: లేఖనంలోని గొప్ప జాగరణల్లో ఒకటి.

వానలు కురిసే దాకా ఎందుకు? కరువు ముగిసిందనీ, యెహోవా శాంతించాడనీ వాన సూచనగా చాలామంది భావిస్తారు, కాబట్టి వెల చెల్లిపోయిందని ఆకాశమే చెప్పే వరకు రిస్పా కదలలేదు; పాఠం అలా చెప్పదు, కానీ ఆ అనుమానం సహజమైనది. అది చెప్పేదేమిటంటే, ఆమె చేసిన పని రాజుకు చేరింది (11వ వచనం), సౌలు పరిపాలన అంతటిలో అతని కోసం ఎవరూ చేయని పనిని చేయడానికి అతణ్ణి కదిలించింది: అతణ్ణి పాతిపెట్టడం. పాఠకులు రిస్పాను ఆంటిగనీ పక్కన, ఆయనను ఉంచిన చోటును చూసిన (మార్కు 15:47) సిలువ దగ్గరి స్త్రీల పక్కన, మగవాళ్ళు నిర్ణయించినదాన్ని భరించినవారిగా తామారు, ఆ పదిమంది స్త్రీల పక్కన ఉంచారు. కథకుడు ఆమెను ఎక్కడ ఉంచాడో ఈ అధ్యయనం కూడా అక్కడే — కేంద్రంలో — ఉంచి, ఆమె గోనెపట్టను మాట్లాడనిస్తుంది.

రిస్పా చేసిన పని దావీదుకు తెలిసింది (11వ వచనం), రాజు వెళ్లి సౌలు, అతని కొడుకు యోనాతాను ఎముకలను యాబేష్గిలాదు వారి దగ్గర నుండి తెప్పించాడు; వారు రాత్రివేళ బేత్షాను గోడ మీద నుండి వాటిని దొంగిలించారు (1 సమూయేలు 31:11-13) — రాజుగా తన మొదటి పనిలో దావీదు ఎవరి దయను దీవించాడో ఆ మనుషులే (2:5-7). ఇప్పుడు, ఆలస్యంగా, అతడు దాన్ని పూర్తి చేస్తాడు: ఎముకలు తేబడతాయి, ఉరితీసిన ఏడుగురి ఎముకలను వాటితో సమకూర్చారు (13వ వచనం), అన్నిటినీ బెన్యామీనులో సౌలు తండ్రి కీషు సమాధిలో ఉంచారు. బలవంతులు ఎలా పడిపోయారో గదా (1:19) అని పాడిన వ్యక్తి సౌలుకూ యోనాతానుకూ సమాధినిస్తాడు, ఆ ఏడుగురూ వారితో పాటు పడుకుంటారు. భంగమైన ప్రమాణంతో మొదలైన అధ్యాయం నిలబెట్టిన ప్రమాణంతో ముగుస్తుంది.

ఇదంతా చేసిన తరువాత ... దేవుడు అంగీకరించాడు. కథకుడు ఈ వాక్యాన్ని ఎక్కడ ఉంచాడో ఈ అధ్యయనం గమనిస్తుంది: ఉరితీత తరువాత కాదు, పాతిపెట్టిన తరువాత — రిస్పా జాగరణ, ఎముకలను సమకూర్చడం, చనిపోయినవారిని గౌరవించడం తరువాత. దేవుడు విజ్ఞాపన అంగీకరించడానికి పాఠం జోడించేది మొత్తం సంఘటననే అనీ, మరణాలు ఎంత దానిలో భాగమో పాతిపెట్టడమూ అంతే భాగమనీ పాఠకులు న్యాయంగా భావించవచ్చు. అంగీకరించాడు అనే ఈ క్రియ రిబ్కా కోసం ఇస్సాకు చేసిన ప్రార్థనకు (ఆదికాండము 25:21), 24:25 లో తెగులు తరువాత యెహోవాకు వాడబడినదే; అనుబంధంలోని రెండు భాగాలూ దానితోనే ముగుస్తాయి. రక్తంతో అపవిత్రమైన దేశం చివరకు, ఆ రక్తం చిందించిన ఇంటి పట్ల చూపిన కనికరంతో శుద్ధి అవుతుంది.

అధ్యాయం రెండవ భాగం ఫిలిష్తీయులతో జరిగిన నాలుగు పోరాటాలను (15-22 వచనాలు), తేదీ లేకుండా, రెఫాయీయుల సంతానం చుట్టూ సమకూరుస్తుంది — హీబ్రూలో హారాఫా అని ఉంది, కొందరు దాన్ని ఒక వంశనామంగా తీసుకుంటారు, KJV రాక్షసుడు అని అనువదిస్తుంది. దావీదు నీరసించి సొమ్మసిల్లిపోయాడు (15వ వచనం): గొల్యాతు మీదికి పరుగెత్తిన వ్యక్తి అలసిపోతున్నాడు, ఇష్బిబేనోబ — ఆంగ్ల (KJV) పాఠం ప్రకారం మూడు వందల తులాల బరువున్న ఇత్తడి ఈటె కొనతో, గొల్యాతు ఈటెలో సగం (1 సమూయేలు 17:7), కొత్తగా చేసిన కత్తి తో — "నేను దావీదును చంపుతాను" అని చెబుతూ వచ్చాడు. సెరూయా కొడుకు అబీషై రాజును కాపాడాడు. గ్రంథమంతా దావీదు ఎవరిని గద్దిస్తూ వచ్చాడో ఆ సెరూయా కొడుకులే అతని ప్రాణాన్ని కాపాడతారు; కథకుడు దాన్ని వ్యంగ్యం లేకుండా నమోదు చేస్తాడు, ఈ అధ్యయనం లెక్కల పుస్తకంలోని ఈ సమతూకాన్ని గమనిస్తుంది.

ఇశ్రాయేలీయులకు దీపమైన నువ్వు ఆరిపోకుండా ఉండేలా ఇకపై మాతో కలసి యుద్ధాలకు రావద్దు. అతని మనుషులు దాని గురించి ఒట్టు పెట్టుకుంటారు — మహనయీములో ప్రజలు మాలాంటి పది వేలమందితో నువ్వు ఒక్కడివి సమానం (18:3) అని అన్నట్టే. దీపం — దివ్వె — ఇశ్రాయేలీయులకు: 1 రాజులు 11:36 ఒక వాగ్దానంగా మార్చబోయే చిత్రం, యెరూషలేములో నా సమక్షంలో నా సేవకుడైన దావీదు కోసం ఒక దీపం ఎప్పటికీ వెలుగుతూ ఉండాలి. యోధుడైన రాజు తన సొంత సైనికుల ఒట్టుతో విరమింపజేయబడ్డాడనీ, సౌలు కుమారుల ఉరితీతను తప్పించలేకపోయిన అధ్యాయం దావీదు సొంత ప్రాణాన్ని అపాయంలో పడనివ్వని మనుషులతో ముగుస్తుందనీ ఈ అధ్యయనం గమనిస్తుంది. 22వ వచనం ఆ నలుగురి సారాంశం ఇస్తుంది: దావీదు, అతని సేవకులు హతం చేశారు — రాజు యుద్ధాలు ఇప్పుడు అతని సేవకుల యుద్ధాలు.

బేత్లెహేము నివాసి యహరేయోరెగీము కొడుకు ఎల్హానాను గిత్తీయుడైన గొల్యాతు సహోదరుణ్ణి చంపాడు. సహోదరుణ్ణి అనే మాటలు KJV లో వాలు అక్షరాల్లో ఉన్నాయి: అవి 1 దినవృత్తాంతములు 20:5 నుండి చేర్చబడ్డాయి, అక్కడ యాయీరు కొడుకు ఎల్హానాను, గిత్తీయుడైన గొల్యాతు సహోదరుడైన లహ్మీని చంపాడు అని ఉంది. సమూయేలు హీబ్రూ పాఠం ఉన్నది ఉన్నట్టుగా, ఎల్హానాను గొల్యాతును చంపాడని చెబుతుంది. ఇది బాగా తెలిసిన చిక్కు, ఈ అధ్యయనం దాన్ని వాలు అక్షరాల కింద దాచకుండా అలాగే పేరు పెట్టి చెబుతుంది. వాడి చేతిలో ఉన్న ఈటె నేతగాని అడ్డకర్ర అంత పెద్దది అనేది 1 సమూయేలు 17:7 లోని గొల్యాతు వర్ణనే, దీనివల్ల హీబ్రూ పైకి కనిపించే అర్థంలో ఆ గుర్తింపును తప్పించుకోవడం కష్టం.

సాధారణంగా ఇచ్చే వివరణలు: దినవృత్తాంతములు మూల పాఠాన్ని కాపాడిందనీ, సమూయేలు పాఠం ప్రతి రాయడంలో దెబ్బతిందనీ — యహరేయోరెగీము లో నేతగాళ్ళు అనే హీబ్రూ మాట ఉంది, అది వచనం చివరి నుండి పైకి జారి ఉండవచ్చు, బేత్లెహేము నివాసి, లహ్మీ లకు ఉమ్మడి అక్షరాలు ఉన్నాయి, కాబట్టి లేఖకుని కన్ను ఒకదాని నుండి మరొకదాన్ని ఉత్పన్నం చేసి ఉండవచ్చు; గొల్యాతు అనే పేరుగల ఇద్దరు ఫిలిష్తీయులు ఉన్నారనీ, లేదా గొల్యాతు ఒక బిరుదు అనీ; లేదా, ఒక ప్రాచీన రబ్బీల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఎల్హానాను దావీదుకే మరో పేరు అనీ. ప్రతిదాన్నీ జాగ్రత్తగల పాఠకులు నమ్మారు; ఏదీ కేవలం పాఠం నుండి రుజువు చేయలేము. ఈ అధ్యయనం దేనినీ నొక్కిచెప్పదు, 1 సమూయేలు 17 మరింత సంపూర్ణమైన వృత్తాంతం అని గమనిస్తుంది, మన దగ్గర ఉన్న ప్రతులు పూర్తిగా ఏకీభవించని ఒక సందర్భంగా ఈ వచనాన్ని వదిలేస్తుంది.