1 సమూయేలు 31 ఎక్కడ ముగిసిందో అక్కడి నుండే ఈ పుస్తకం మొదలవుతుంది, కానీ దేశానికి అవతలి వైపు నుండి: సౌలు చనిపోయిన తరువాత, అమాలేకీయుల నుండి విడిపించి (1 సమూయేలు 30) దావీదు సిక్లగుకు తిరిగి వచ్చి రెండు రోజులైంది. మూడవ రోజు ఒక మనిషి దుఃఖ సూచనలతో వస్తాడు — బట్టలు చింపుకుని, తల మీద బూడిద పోసుకుని — ఆఫెకు నుండి ఏలీ దగ్గరికి వార్తాహరుడు వచ్చినట్టే (1 సమూయేలు 4:12). ఆ ప్రతిధ్వనిని పాఠకుడు వినాలనే ఉద్దేశం: మరోసారి ఓడిపోయిన యుద్ధం నుండి పరుగెత్తుకొచ్చిన మనిషి, మరోసారి ఇశ్రాయేలు నాయకులు చనిపోయారనే వార్త.

నేలపై సాష్టాంగపడి నమస్కారం చేశాడు. ఒక్క మాట కూడా అనకముందే అతడు దావీదును రాజుగా చూస్తాడు, అతడు ఏమి కోరుకుంటున్నాడో దానికి అది మొదటి సూచనగా కథకుడు దాన్ని అలాగే ఉండనిస్తాడు. దావీదు సూటిగా ప్రశ్నలు అడుగుతాడు (vv. 3-4), జవాబు పెరుగుతున్న బరువు క్రమంలో వస్తుంది: ప్రజలు పారిపోయారు, చాలామంది పడిపోయారు, సౌలూ అతని కొడుకు యోనాతానూ చనిపోయారు. దావీదు భరించలేని ఆ ఒక్క పేరు అన్నిటికంటే చివర, దాదాపు యథాలాపంగా చెప్పబడుతుంది.

ఈ కష్టాన్ని పేరుపెట్టి చెప్పాలి. 1 సమూయేలు 31:4-5 లో విలుకాండ్ల వల్ల గాయపడిన సౌలు తనను చంపమని తన ఆయుధాలు మోసేవాణ్ణి అడుగుతాడు, అతడు నిరాకరిస్తాడు, సౌలు తన సొంత కత్తి మీద పడతాడు; అక్కడ ఏ అమాలేకీయుడూ లేడు. ఇక్కడ ఆ యువకుడు సౌలు తన ఈటె మీద ఆనుకుని ఉన్నాడు (v. 6) అని, ఇంకా బతికి ఉన్న అతణ్ణి అతని కోరిక మేరకు తాను చంపానని అంటాడు. ఈ రెండు కథనాలు పొసగవు. చాలామంది పాఠకులు ఆ అమాలేకీయుడు అబద్ధం చెబుతున్నాడని భావిస్తారు — అతని దగ్గర కిరీటం, కంకణం ఉన్నాయి, చనిపోయిన రాజు శరీరం నుండి వాటిని తీసుకోగలడు, సౌలు మరణం వల్ల లాభం పొందుతాడని తాను ఆశించిన వ్యక్తి దగ్గరికి వాటిని తెచ్చాడు. కొందరు ఈ రెండింటినీ వేరువేరు కథనాలుగా భావిస్తారు. ఈ అధ్యయనం 31వ అధ్యాయంలో కథకుడు స్వయంగా ఇచ్చిన కథనాన్ని అనుసరిస్తుంది, ఈ కథనాన్ని అమాలేకీయుడి వాదనగా నివేదిస్తుంది.

కిరీటాన్ని... కంకణాలను — రాజ కిరీటం, భుజకంకణం; వాటిని ఒక అమాలేకీయుడు ఆ వారమంతా అమాలేకీయులను చంపుతూ గడిపిన వ్యక్తి దగ్గరికి (1 సమూయేలు 30:17) తెస్తున్నాడు — అమాలేకీయులను విడిచిపెట్టినందుకే సౌలు రాజ్యం పోగొట్టుకున్నాడు (1 సమూయేలు 15). ఈ వ్యంగ్యం కథకుడిదే, అది బరువైనది. సౌలు రాజరికపు చిహ్నాలు వాటిని ముట్టుకోకూడని చేతి ద్వారా దావీదుకు చేరతాయి, దావీదు వాటిని ఆ విధంగా స్వీకరించడు.

సౌలు మరణం గురించి విన్నప్పుడు దావీదు మొదటి పని కిరీటం కోసం చెయ్యి చాపడం కాదు, తన బట్టలు చింపుకోవడం (v. 11); అతని దగ్గర ఉన్నవారంతా అలాగే చేస్తారు. వారు దుఃఖపడుతూ, ప్రలాపిస్తూ సాయంత్రం వరకూ ఉపవాసం ఉన్నారు — దుఃఖపు పూర్తి ఆచారం; తనను ఏళ్ల తరబడి వేటాడిన వ్యక్తికీ, తనను ప్రేమించిన స్నేహితుడికీ సమానంగా. ఆ దుఃఖపు క్రమం గమనించదగినది: మొదట సౌలు; యోనాతాను; యెహోవా ప్రజలు; ఇశ్రాయేలు వంశీకులు. రాజును రాజుగానే దుఃఖిస్తారు.

అమాలేకీయుడు ఇంతకుముందే తప్పుగా జవాబిచ్చిన ఒక ప్రశ్నను ఈ దృశ్యం పరిష్కరిస్తుంది: సౌలు మరణం గురించి దావీదు ఏమనుకున్నాడు? దాన్ని తన చేతుల్లోకి తీసుకోవడానికి అతడు రెండుసార్లు నిరాకరించాడు (1 సమూయేలు 24:6; 26:9-11), ఇప్పుడు దావీదు దేవునికి వదిలిపెట్టిన దాన్ని దేవుడు చేసినప్పుడు అతడు దుఃఖిస్తాడు. 13-16 వచనాల తీర్పుకు ముందే కథకుడు ఆ దుఃఖాన్ని చూపిస్తాడు — అప్పుడు ఆ మరణశిక్ష తన పేరును కాపాడుకునే రాజు చర్యగా కాక, ఆ పని గురించి గొప్పలు చెప్పుకున్న మనిషికి దుఃఖంలో ఉన్నవాడు ఇచ్చిన జవాబుగా కనిపిస్తుంది.

గుహలోనూ శిబిరంలోనూ దావీదు రెండుసార్లు తనను తాను అడిగిన ప్రశ్న ఇదే — యెహోవా చేత అభిషేకం పొందినవాణ్ణి చంపి దోషి కాకుండా ఉండడం ఎవరివల్లా కాదు (1 సమూయేలు 26:9; cf. 24:6) — ఇప్పుడు అది మరొకరి వైపుకు తిరిగింది. నువ్వు ఎక్కడి నుంచి వచ్చావు? అనే ప్రశ్నకు అమాలేకీయుడు నేను ఇశ్రాయేలు దేశంలో నివసించే అమాలేకువాడైన ఒకడి కొడుకును (v. 13) అని జవాబిచ్చాడు: ఇశ్రాయేలులో నివసించే పరదేశి; సౌలు తల మీద ఉన్న తైలం ఇశ్రాయేలులో ఏమిటో అతనికి తెలిసి ఉండాలి. దావీదుకు అభిషిక్తుని పట్ల భయం అంటే దేవుని పట్ల భయమే.

అమాలేకీయుడు నిజంగా సౌలును చంపాడా లేదా అన్నది దావీదు తీర్పును మార్చదు, ఎందుకో 16వ వచనం చెబుతుంది: నీ నోటి మాటే నీకు సాక్ష్యం. అతని సొంత ఒప్పుకోలు మీదే అతనికి తీర్పు జరుగుతుంది. దావీదు పాలన ఆరంభంలో ఇది దేన్ని స్థిరపరుస్తుందో పాఠకులు చూడాలి — సింహాసనాన్ని దాని మీద ఉన్నవాణ్ణి హత్య చేయడం ద్వారా చేరుకోలేరు; బహుమానం కోసం ఒక రాజు తలను దావీదు దగ్గరికి తెచ్చే ఎవరికైనా ఇదే జవాబు లభిస్తుంది (4:9-12). రేకాబు, బయనాల విషయంలో దాదాపు ఇవే మాటలతో ఈ విషయం మళ్ళీ చెప్పబడుతుంది.

నీ ప్రాణానికి నువ్వే జవాబుదారివి — ఒక మరణం గురించిన అపరాధాన్ని దాన్ని సంపాదించుకున్నవాడి మీదే మోపే ప్రాచీన సూత్రం (యెహోషువ 2:19; 1 రాజులు 2:37). దావీదు తన మనుషుల్లో ఒకడితో అమాలేకీయుణ్ణి కొట్టి చంపిస్తాడు (v. 15). ఈ అధ్యయనం దాన్ని మెత్తబరచదు: దుఃఖ వస్త్రాలతో, కిరీటం పట్టుకుని, బహుమానం ఆశిస్తూ వచ్చిన మనిషి దావీదు మాటతో గంటలోపే చంపబడతాడు. కానీ ఇచ్చిన కారణాన్ని కూడా ఇది గమనిస్తుంది — అతడు చెడ్డ వార్త తెచ్చాడని కాదు, అతడు అమాలేకీయుడని కాదు, అతని సొంత మాట ప్రకారం యెహోవా అభిషేకించిన వాణ్ణి నేను చంపాను అని.

అమాలేకీయుడు చెప్పిన కథ దావీదు ఎలాంటివాడని అతడు అనుకున్నాడో అలాంటి వ్యక్తిని సంతోషపెట్టడానికి అల్లినది; దావీదు నిజంగా ఎలాంటివాడో దాని వల్లే ఆ కథ అతని ప్రాణం తీసింది. దయ సంపాదించడానికి మనుషులు చెప్పే కథల గురించి ఇందులో ఒక హెచ్చరిక ఉంది, దావీదు గురించి ఒక పాఠం ఉంది: సౌలు తొలగింపును తనకు చేసిన సేవగా అతడు భావించడు. 4వ అధ్యాయం ఇదే తీర్పును చూపిస్తుంది, 1 సమూయేలు 24:12 — నీకూ నాకూ మధ్య యెహోవా న్యాయం తీరుస్తాడు... నేను మాత్రం నిన్ను చంపను — ఈ రెండింటి వెనుకా నిలిచి ఉంది.

ఒక సూచనతో విలాప గీతం పరిచయం అవుతుంది. ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠంలో యూదా ప్రజలకు విల్లు వాడకం నేర్పించాలని అతడు ఆజ్ఞాపించాడు అని ఉంది — KJV వాలు అక్షరాల్లో ఇచ్చిన వాడకం అనేది చేర్చిన మాట; హీబ్రూలో కేవలం విల్లు అనే ఉంది, చాలామంది దాన్ని ఆ పాట శీర్షికగా భావిస్తారు, 22వ వచనంలోని యోనాతాను విల్లు నుండి ఆ పేరు వచ్చిందని. ఏదైనా సరే, దావీదు యూదా — తనను అభిషేకించబోతున్న గోత్రం (2:4) — సౌలునూ యోనాతానునూ గౌరవించే ఒక పాట నేర్చుకోవాలని కోరుకుంటున్నాడు. కొత్త రాజు పాత రాజు కోసం దుఃఖించడం తన సొంత ప్రజలకు నేర్పిస్తాడు.

యాషారు గ్రంథం — ఇప్పుడు లభించని ఒక సంకలనం; గిబియోను దగ్గర సూర్యుడు నిలిచిపోయిన విషయంలో యెహోషువ 10:13 లో కూడా దాన్ని ఉదహరించారు. దాని పేరుకు సాధారణంగా యథార్థవంతుడు లేక నీతిమంతుడు అని అర్థం చెబుతారు; ఈ రెండు ఉదాహరణలకు మించి దానిలో ఏముందో తెలియదు, ఆ పేరుతో తరువాత వచ్చిన రచనలు అది కాదు. దావీదు విలాపం ఈ పుస్తకం బయట కూడా తెలిసినదని, పాఠకులు గుర్తుపడతారని తాను ఆశించిన రాతపూర్వక ఆధారాలను సమూయేలు రచయిత వాడుకున్నాడని ఈ ఉదహరింపు మనకు చెబుతుంది.

ఇశ్రాయేలూ, నీకు మహిమ — ఈ మాటకు మహిమ, అలంకారం, లేక (కొందరు చదివినట్టు) దుప్పి అని అర్థం కావచ్చు; అది 23వ వచనంలోని పక్షిరాజుల కంటే వేగం గలవారు అనే మాటతో సరిపోతుంది; KJV లోని సౌందర్యం సాధారణ అనువాదం. అది నీ పర్వతాలపై, అంటే గిల్బోవ శిఖరాల మీద, హతమైంది. తరువాత ఆ పాటంతటికీ చట్రంలా ఉండే పల్లవి మూడుసార్లు వినిపిస్తుంది (vv. 19, 25, 27): బలవంతులు ఎలా పడిపోయారో గదా! ఇది దుఃఖపు కేక, ప్రసంగం కాదు. దుర్మార్గులకు ఎలా తీర్పు జరిగిందో అని దావీదు అనడు; బలవంతులు పడిపోయారు అంటాడు, మనస్ఫూర్తిగా అంటాడు.

ఈ విలాపం పాడడానికి ఉద్దేశించిన బహిరంగ కావ్యం, దానిలో సౌలు పాపాల గురించి ఏమీ లేదు, దావీదు సొంత బాధల గురించి ఏమీ లేదు, బేత్లెహేములో జరిగిన అభిషేకం (1 సమూయేలు 16:13) గురించి ఏమీ లేదు. ఆ మౌనమే దాని సౌందర్యం. చనిపోయినవారి గురించి ఎలా మాట్లాడాలో చెప్పే ఆదర్శంగా పాఠకులు ఈ పాటను చాలాకాలంగా భావించారు: సత్యంగా — ఇక్కడ దాని అర్థం ఉదారంగా — మంచిని జ్ఞాపకం చేసుకుని, మిగిలినది దేవునికి వదిలిపెట్టడం. 3:33-34 లో దావీదు అబ్నేరు కోసం కూడా ఇలాగే చేయడం కనిపిస్తుంది.

దావీదు మనుషులను కాదు, పర్వతాన్ని శపిస్తాడు: రాజు డాలు అవమానం పాలయిన గిల్బోవ మీద మంచైనా వర్షమైనా పడకపోవు గాక. అర్పణకు పనికి వచ్చే ధాన్యం పండే చేలు అనే మాట హీబ్రూలో అస్పష్టం — ప్రథమఫలాలుగా అర్పించే పంట పండే పొలాలు, లేక కొందరు చిన్న మార్పుతో చదివినట్టు అగాధ జలాల ఉబికిరావడం; ఈ అధ్యయనం దాన్ని అలాగే వదిలేస్తుంది. చిత్రం మాత్రం స్పష్టమే: రాజు రక్తాన్ని తాగిన నేల ఏమీ పండించకూడదు.

ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠంలో అతడు తైలంతో అభిషేకం పొందనివాడైనట్టు — ఈ పాటలో అభిషేకం గురించిన ఏకైక ప్రస్తావన ఇదే, అది దావీదు గురించి కాదు, సౌలు గురించి చెప్పబడింది. దాన్ని ధరించినవాడు ఎన్నడూ యెహోవా అభిషిక్తుడు కానట్టు ఆ డాలు మట్టిలో పడి ఉంది. ఈ కావ్యం మధ్యలో ఉన్న దుఃఖం అదే: 1 సమూయేలు 10:1 లోని తైలం నిజమైనదే, అది ఇక్కడ ముగిసింది. బేత్లెహేములో రహస్యంగా అదే తైలంతో అభిషేకం పొందిన దావీదు, ఆ తైలం ఆపలేకపోయిన దాని గురించి పాడుతున్నాడు.

తమ చావులో సైతం వారు ఒకరికొకరికి వేరై ఉండలేదు. తన తండ్రిని విడిచిపెట్టడానికి యోనాతానుకు అన్ని కారణాలూ ఉన్నాయి — దావీదు రాజు అవుతాడని అతనికి తెలుసు (1 సమూయేలు 23:17), దావీదు కోసం సౌలు అతణ్ణి దాదాపు చంపబోయాడు (1 సమూయేలు 20:33) — అయినా అతడు అక్కడే ఉండి, గిల్బోవ మీద అతని పక్కనే చనిపోయాడు. దావీదు దాన్ని గౌరవిస్తాడు. తమ బతుకులో ప్రేమ గలవారుగా, దయ గలవారుగా ఉన్నారు అని ఇద్దరి గురించీ చెప్పబడింది; ఈటెకు ముందు, యువకుడిగా దావీదు సౌలు ఆస్థానాన్ని ఎరిగినవాడు (1 సమూయేలు 16:21-23); జీవితకాలపు జ్ఞాపకాలు అతనికి ఉన్నాయి, వాటిలో మంచివాటినే అతడు తీసుకుంటాడు.

పక్షిరాజుల కంటే వేగం గలవారు. సింహాలకంటే బలమైన వారు — యోధుల ప్రశంస; మిక్మషులో యోనాతాను విషయంలో (1 సమూయేలు 14:13), యాబేషులో సౌలు విషయంలో (1 సమూయేలు 11:11) ఇది నిజమే. తరువాత 24వ వచనం ఇశ్రాయేలు కుమార్తెల వైపు తిరుగుతుంది; వారి ఎర్రని బట్టలు, బంగారు నగలు సౌలు యుద్ధాల ఫలితమే. దావీదు సౌలు పాలనను నిజమైన పాలనగా, నిజమైన విజయాలు, నిజమైన కొల్లసొమ్ము ఉన్న పాలనగా లెక్కిస్తాడని ఈ అధ్యయనం గమనిస్తుంది; ఈ పుస్తకం సౌలు వైఫల్యాల గురించి నిజాయితీగా ఉంది, దావీదు అతని బలం గురించి నిజాయితీగా ఉన్నాడు.

చివరికి పాట ఒక్క మనిషికీ ఒక్క స్వరానికీ కుదించుకుపోతుంది: నా సోదరుడా, యోనాతానూ... నీ నిమిత్తం నేను తీవ్రంగా శోకిస్తున్నాను. 1 సమూయేలు 18:3 లోని నిబంధన, ఇచ్చిన వస్త్రం, కత్తి, పొలంలో ఇచ్చిన హెచ్చరిక, జీఫు దగ్గరి తోటలో బలపరచిన చెయ్యి (1 సమూయేలు 23:16) — ఇదంతా నువ్వు నాకు చాలా ప్రియమైన వాడివి అనే మాట వెనుక ఉంది. యోనాతాను దావీదును ప్రాణస్నేహితునిగా భావించుకుని ప్రేమించాడు (1 సమూయేలు 18:1), అందుకోసం ఒక సింహాసనాన్ని వదులుకున్నాడు. దావీదు ఆ ప్రేమను ఎంతో వింతైనది. స్త్రీలు చూపించే ప్రేమ కంటే అది ఎక్కువైనది అంటాడు.

పాఠం చెప్పేదే దాని అర్థం: యెహోవా సన్నిధిలో ముద్రించిన నిబంధన స్నేహం (1 సమూయేలు 20:42), దావీదు తన భార్యల నుండి ఎరిగిన దేనికంటే అది అద్భుతమైనదిగా కనుగొన్నాడు. పాఠం చెప్పినట్టే ఈ అధ్యయనం దాన్ని చెబుతుంది, తరువాతి కాలపు వివాదాలను ఒక విలాప గీతంలోకి తీసుకురాదు. ఆ మాట పాఠకుణ్ణి అడిగేది ఇదే: లేఖనం స్నేహాన్ని ఎంత గంభీరంగా తీసుకుంటుందో అంతే గంభీరంగా తీసుకోవడం — సోదరుని కన్నా సన్నిహితంగా ఉండే మిత్రులు కూడా ఉంటారు (సామెతలు 18:24). యోనాతాను వంశానికి దావీదు చేసిన ప్రమాణం (1 సమూయేలు 20:14-17) ఇంకా నెరవేరలేదు; 9వ అధ్యాయం దాన్ని నెరవేరుస్తుంది.