ఈ వచనం ఒక ప్రసిద్ధమైన కష్టం, నిజాయితీగల అధ్యయనం అలాగే చెప్పాలి. హీబ్రూ ఒక రాజు పాలనకు వాడే సాధారణ సూత్రాన్ని అనుసరిస్తుంది — సౌలు రాజుగా పాలించడం ఆరంభించినపుడు అతని వయస్సు ___ ఏళ్ళు, అతడు ___ ఏళ్ళు పాలించాడు — కానీ మొదటి సంఖ్య లేదు, రెండవది కేవలం రెండు అని ఉంది, అది అతని పాలనా కాలమంతా అని చాలా కొద్దిమందే అనుకుంటారు. KJV వాక్యాన్ని తనకు చేతనైనంత బాగా అనువదించింది; అనేక ఆధునిక అనువాదాలు ఖాళీ వదిలేస్తాయి లేదా బ్రాకెట్లలో ఒక సంఖ్యను ఇస్తాయి (తెలుగు IRV 'ముప్ఫై ఏళ్ళు' మరియు 'రెండేళ్ళు' అని చదువుతుంది). మన దగ్గర ఉన్న ప్రతులకు ముందే, ప్రతులు రాసే తొలి దశలో ఈ సంఖ్యలు జారిపోయినట్టు కనిపిస్తుంది.

అధ్యాయపు సందేశంలో ఏదీ పోయిన సంఖ్యలపై ఆధారపడదు. అపొస్తలుల కార్యాలు 13:21 సౌలుకు నలభై ఏళ్ళు ఇస్తుంది, దాన్ని కొందరు పూర్తి పాలనా కాలంగా, మరికొందరు ఆ కాలానికి ఒక స్థూల సంఖ్యగా తీసుకుంటారు; ఇక్కడి పాఠం దాన్ని తేల్చదు. 1వ వచనం చేసేది రాజుగా సౌలు కథ అధికారికంగా మొదలైందని ప్రకటించడం, 2వ వచనం నేరుగా అతడు నిర్మించిన సైన్యానికి వెళ్తుంది — రాజు ఎలా ఉంటాడంటే (8:11) అన్నది అప్పటికే అమలులో ఉంది.

ముప్ఫై వేల రథాలు మరో తెలిసిన పాఠ సంబంధమైన ప్రశ్న: ఆ సంఖ్య ప్రాచీన ప్రపంచంలో మరెక్కడా నమోదైన ఏ రథ సైన్యం కంటే చాలా పెద్దది, పక్కనే ఉన్న ఆరు వేలమంది గుర్రపు రౌతులు తో సరిపోదు. గ్రీకు, సిరియా అనువాదాల కొన్ని ప్రాచీన ప్రతులు మూడు వేలు అని చదువుతాయి, ఒక హీబ్రూ అంకె తప్పుగా నకలు చేయబడి ఉంటుందని, అదే అసలు సంఖ్య అని చాలామంది భావిస్తారు. KJV సాధారణ హీబ్రూ పాఠాన్ని నమ్మకంగా అనువదిస్తుంది (తెలుగు IRV కూడా 'ముప్ఫై వేలు' అని చదువుతుంది). ఎలా చూసినా ముఖ్యాంశం అధికమైన బలం — సముద్రం ఒడ్డున ఉండే ఇసుక రేణువులంత.

గిబియాపై యోనాతాను దాడి (వ. 3) రాజ్యానికి ముందు రోజుల్లో సమూయేలు హెచ్చరించిన ప్రతిస్పందనను రేపింది: సమూయేలు జీవించిన కాలమంతటిలో అణగారి ఉన్న ఫిలిష్తీయులు (7:13) ఇప్పుడు బలంతో వచ్చి, సౌలు పట్టుకుని ఉన్న నేలపైనే (వ. 2) మిక్మషులో దిగుతారు. ఫిలిష్తీయుల చేతిలోనుండి నా ప్రజలను విడిపించడానికి (9:16) రావలసిన రాజు చెదిరిపోతున్న సైన్యంతో వారిని ఎదుర్కోబోతున్నాడు.

సమూయేలు చెప్పినట్టు నిర్ణయించిన సమయం అభిషేకం రోజు వరకు వెళ్తుంది: నేను నీ దగ్గరకి వచ్చి నువ్వు ఏమి చేయాలో చెప్పేవరకూ ఏడు రోజులపాటు నువ్వు అక్కడే ఉండిపోవాలి (10:8). ఆ ఆదేశం ఈ సందర్భానికి సంబంధించినదా లేక గిల్గాలుకు స్థిరమైన నియమమా అన్నదానిపై పాఠకులు భిన్నంగా ఉంటారు; కథకుడు నొక్కిచెప్పేది సౌలుకు గడువు తెలుసు, రోజులు లెక్కపెట్టాడు, వేచి ఉండగా తన సైన్యం కరిగిపోవడం చూశాడు అన్నది. పరీక్ష అతడు పోరాడగలడా అన్నది కాదు, వాక్యం కోసం వేచి ఉండగలడా అన్నది.

సమూయేలు ఎందుకు ఆలస్యమయ్యాడో పాఠం చెప్పదు — ఆ మౌనం పరీక్షలో భాగం. ఆలస్యం దేవుడు ఒక సేవకుణ్ణి పరీక్షించే అత్యంత సాధారణ పరీక్షల్లో ఒకటి: అబ్రాహాము ఇస్సాకు కోసం వేచి ఉన్నాడు, ఇశ్రాయేలు సీనాయి అడుగున మోషే కోసం వేచి ఉండి దూడను చేసింది, ఇక్కడ సౌలు గిల్గాలులో వేచి ఉండి బలి అర్పిస్తాడు. ఏడవ రోజు ముగియలేదు (వ. 10); విధేయత చివరి గంటల్లో విఫలమైంది.

సౌలు సమర్థనలో మూడు కారణాలు (వ. 11), ఒక ఒప్పుకోలు ఉన్నాయి: నా అంతట నేనే తెగించి. కారణాలన్నీ నిజమే — ప్రజలు చెదిరిపోయారు, ప్రవక్త ఆలస్యమయ్యాడు, శత్రువు సమకూడాడు — వాటిలో ఏదీ అసలు విషయం కాదు. తనను నొక్కిన ఒత్తిళ్ళకు పేర్లు పెట్టి ఫలితాన్ని అవసరం అంటాడు. ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠంలో నేను యెహోవాను వేడుకోలేదు (తెలుగు IRV: 'యెహోవాకు శాంతి బలి అర్పించక ముందే') అన్నది భక్తిగా వినిపిస్తుంది; కానీ అతడు కోరుకున్న వేడుకోలు యుద్ధానికి ముందు ఒక తంతు, దేవుని వాక్యం కోసం వేచి ఉండడం కాదు.

నేరం యొక్క ఖచ్చితమైన స్వభావం వివాదాస్పదం. సౌలు యాజకుడు కానందున అర్పించే హక్కే లేదని కొందరు అంటారు; రాజులు ఇతర చోట్ల అర్పించారని చెప్పబడిందని (2 సమూయేలు 24:25) గమనించి, సమూయేలు కోసం వేచి ఉండమన్న నిర్దిష్ట ఆజ్ఞకు అవిధేయతలో పాపాన్ని ఉంచుతారు మరికొందరు. పాఠం చూసే విధంగా 13వ వచనం విషయాన్ని తేలుస్తుంది: నీ దేవుడైన యెహోవా నీకు ఇచ్చిన ఆజ్ఞ గైకొనకుండా. పాపం ఆచార సంబంధమైనది కాదు, వ్యక్తిగతమైనది — అతడు నమ్మి వేచి ఉండడానికి సిద్ధపడలేదు.

నీవు అవివేకంగా ప్రవర్తించావు — తిరుగుబాటు కాదు, తరువాతి పాపాన్ని సమూయేలు అలా పిలుస్తాడు (15:23), కానీ అవివేకం: అతడు తన సొంత ప్రయోజనానికి విరుద్ధంగా, స్పష్టమైన వాక్యానికి విరుద్ధంగా ప్రవర్తించాడు. కలకాలం అన్నది దిగ్భ్రాంతి కలిగించే వాక్యం; సౌలు ఇల్లు శాశ్వత రాజవంశం కాగలిగేదని, మొదటి రాజు ఆ అవకాశాన్ని గొప్ప నేరంలో కాక అసహనపు ఒక గంటలో పోగొట్టుకున్నాడని అది సూచిస్తుంది.

శిక్ష నేరానికి తగినదా అని పాఠకులు అడిగారు. పాఠం ఇచ్చే జవాబు: రాసి ఉంచిన రాజ్యపాలన పద్ధతి (10:25) కింద ఉన్న రాజు ఒక అసౌకర్యమైన ఆదేశానికి లోబడతాడా అన్న విషయంపైనే పరీక్షించబడుతున్నాడు, ఒత్తిడిలో దేవుని వాక్యాన్ని పక్కన పెట్టే రాజు ఒత్తిడి ఎక్కువైనప్పుడు మళ్ళీ అలాగే చేస్తాడు. 15వ అధ్యాయం దీన్ని నిరూపిస్తుంది. దేవుడు ఒక్క సంఘటనను మాత్రమే కాదు, నమూనాను తీర్పు తీరుస్తాడు.

తన హృదయానుసారియైన ఒకడు — దావీదు పేరు చెప్పబడక ముందే, కథలోకి పుట్టక ముందే ఈ మాట పలకబడింది; యెహోవా కనుగొన్న వ్యక్తిని అది వర్ణిస్తుంది, పౌలు అంతియొకయలో దావీదు గురించి దీన్ని ఉటంకిస్తాడు (అపొస్తలుల కార్యాలు 13:22). సాధారణంగా దీన్ని దేవుని హృదయానికి ప్రతిస్పందించే హృదయం గల వ్యక్తి, దేవుడు స్వయంగా ఎంచుకున్న వ్యక్తి అని అర్థం చేసుకుంటారు; కొందరు దీన్ని సంకుచితంగా, ప్రజల కళ్ళకు బదులు దేవుని చిత్తం ప్రకారం ఎంచుకోబడిన వ్యక్తి అని తీసుకుంటారు. రెండు పఠనాలూ ఒకే దిశను చూపుతాయి: తరువాతి రాజు యెహోవా ఎంపిక, ఇశ్రాయేలు ఎంపిక కాదు.

ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠంలో కెప్టెన్ (నాయకుడు) అనే పదాన్ని గమనించండి — సౌలుకు అతని అభిషేకంలో ఇవ్వబడిన అదే వినయపూర్వక బిరుదు (9:16; 10:1; తెలుగు IRV మూడు చోట్లా 'రాజు' అంటుంది). పదవి రద్దు కావడం లేదు; అది మరొకరికి అప్పగించబడుతోంది. ఈ తీర్పు తరువాత సౌలు సంవత్సరాల పాటు సింహాసనంపై ఉంటాడు, దేవుని తీర్పు దాని ఫలితం కనిపించడానికి చాలా ముందే స్థిరపడగలదని అది బోధిస్తుంది. రాజ్యం గిల్గాలులో పోయింది, గిల్బోవ వరకు, కనిపించడానికి, ఉంచబడింది.

ఇశ్రాయేలు నిజంగా ఎంత బలహీనంగా ఉందో వివరించడానికి కథకుడు ఆగుతాడు. చరిత్రకారులు తరచూ ఈ ప్రాంతంలో ఇనుము పని యొక్క తొలి దశతో ముడిపెట్టే ఫిలిష్తీయులు, ఏ ఇశ్రాయేలీయుడూ ఒక కత్తిని తయారు చేయడం కాదు కదా, పదును కూడా పెట్టలేకుండా చూసుకున్నారు; రైతు తన నాగటి కర్రను, కొడవలిని సరిచేయించుకోవడానికి ఫిలిష్తీయుల దగ్గరికి వెళ్ళాల్సి వచ్చేది (వ. 20), దానికి వెల చెల్లించాడు. 21వ వచనంలోని ఆకురాయి కష్టమైన హీబ్రూ పదం; ఇప్పుడు చాలామంది దాన్ని ఒక వెలగా తీసుకుంటారు — ప్రతి పనిముట్టుకు ఇంత రుసుము. అర్థం ఏమిటంటే శత్రువు ఇశ్రాయేలు లోహాన్ని నియంత్రించి దాని పనిముట్లపై పన్ను వేశాడు.

ఈ స్థితిలోనే ఇశ్రాయేలు అతడే యుద్ధాలు జరిగిస్తాడు (8:20) అనే రాజును అడిగింది. తరువాతి అధ్యాయాన్ని ప్రకాశింపజేసే నేపథ్యం కూడా ఇదే: సైన్యంలో రెండే కత్తులతో (వ. 22), యోనాతాను చేతులతో, కాళ్ళతో ఒక కొండను ఎక్కి అనేకమంది చేతనైనా, కొద్దిమంది చేతనైనా యెహోవా రక్షించగలడని అంటాడు. మిక్మషు కనుమ (వ. 23) దాన్ని నింపబోయే కార్యం కోసం ఇక్కడ సిద్ధం చేయబడుతుంది.

ఆరు వందలమంది (వ. 15), రెండు కత్తులు. ఇశ్రాయేలు నా కండబలమే నాకు రక్షణ కలుగజేసింది అని చెప్పకుండా ఉండేలా గిద్యోను మూడు వందలకు తగ్గించబడ్డాడు (న్యాయాధిపతులు 7:2); సౌలు సైన్యం దేవుని జల్లెడ వల్ల కాక భయం వల్ల, శత్రువు విధానం వల్ల తగ్గింది, అయినా ఫలితం ఒకటే — ఇక్కడి నుండి వచ్చే ఏ విజయమైనా స్పష్టంగా యెహోవాదే. 14వ అధ్యాయంలో ఎవరికి కృతజ్ఞత చెప్పాలో పాఠకుడు తెలుసుకునేలా కథకుడు ఆయుధాలను లెక్కిస్తాడు.

ఆయుధాలు లేని తన ఆరు వందలమందితో రాజు ఏమి చేస్తాడో గమనించదగినది: ఏమీ లేదు. అతడు దానిమ్మ చెట్టు కింద కూర్చుంటాడు (14:2). 14వ వచనపు తీర్పు అతణ్ణి ఇంకా తొలగించలేదు, కానీ అతనిలో ఏదో అప్పటికే ఆగిపోయింది. ఫిలిష్తీయుల కావలి దండు మిక్మషు కనుమ కు బయలుదేరడంతో అధ్యాయం ముగుస్తుంది — శత్రువు చొరవ తీసుకుంటాడు, దానికి జవాబిచ్చేది రాజు కాదు, రాజు కుమారుడు.