← 1 సమూయేలుకు తిరిగి

ముసాయిదా అనువాదం. మాతృభాషా క్రైస్తవుల సూచనలు స్వాగతం. వాక్య పాఠం KJV (ఆంగ్లం)లో ఉంటుంది.

చరిత్ర · 1 సమూయేలు

1 సమూయేలు 12 — యెహోవా తన ప్రజలను విడిచిపెట్టడు

సారాంశం

సమూయేలు ఇశ్రాయేలీయులందరితో మాట్లాడతాడు: నేను మీ మాట విని మీపై ఒక రాజును నియమించాను; నేను ముసలివాణ్ణి, నా తల నెరిసింది; యెహోవా ముందూ ఆయన అభిషిక్తుని ముందూ నామీద సాక్ష్యం చెప్పండి — నేను ఎవరి ఎద్దును లేదా గాడిదను తీసుకున్నాను, ఎవరికి అన్యాయం చేశాను, ఎవరి దగ్గర ముడుపులు తీసుకున్నాను? ఎవరి దగ్గరా లేదు, అని వారు జవాబిస్తారు; ఆయనే సాక్షి. అప్పుడు అతడు యెహోవా చేసిన న్యాయమైన ఉపకారాలను బట్టి వారితో వాదిస్తాడు: మోషే, అహరోనులు ఐగుప్తు నుండి బయటకు తెచ్చారు; వారు ఆయనను మరచినప్పుడు పీడించేవారు; వారు మొరపెట్టినప్పుడు యెరుబ్బయలు, బెదాను, యెఫ్తా, సమూయేలు; నాహాషు వచ్చినప్పుడు — వద్దు, ఒక రాజు మమ్మల్ని ఏలాలి — మీ దేవుడైన యెహోవా మీకు రాజుగా ఉన్నప్పుడే. మీరు యెహోవా పట్ల భయభక్తులు కలిగి ఉంటే, మీరూ మీ రాజూ ఆయనను అనుసరిస్తూ ఉంటారు; లేకపోతే ఆయన హస్తం మీకు విరోధంగా ఉంటుంది. ఇది గోదుమ పంట కోసే కాలం కాదా? సమూయేలు వేడుకుంటాడు, యెహోవా ఉరుములు, వర్షం పంపుతాడు; ప్రజలు అమితంగా భయపడి, తాము చనిపోకుండా ప్రార్థన చేయమని అతణ్ణి బతిమాలతారు. భయపడవద్దు, అని అతడు అంటాడు; అయినా పక్కకు తొలగకండి: యెహోవా గొప్పదైన తన నామం కోసం తన ప్రజలను విడిచిపెట్టడు. మీ కోసం ప్రార్థన చేయడం మాని నేను పాపం చేయడం నాకు దూరమవుతుంది గాక. యెహోవా పట్ల భయభక్తులు కలిగి కపటం లేకుండా ఆయనను సేవించండి — అయితే మీరు ఇంకా చెడ్డ పనులు చేస్తూ ఉంటే, మీరూ మీ రాజూ నశించిపోతారు.

ముఖ్య వచనం

“యెహోవా మిమ్మల్ని తన ప్రజగా చేసుకోవడానికి ఇష్టపడుతున్నాడు. ఆయన గొప్పదైన తన నామం కోసం తన ప్రజలను విడిచిపెట్టడు.”

— 1 సమూయేలు 12:22

రూపురేఖ
  1. v.1-5 యెహోవా ముందూ ఆయన అభిషిక్తుని ముందూ సమూయేలు యథార్థతకు సాక్ష్యం
  2. v.6-12 యెహోవా న్యాయమైన ఉపకారాలు — ఐగుప్తు నుండి నాహాషు వరకు
  3. v.13-15 ఇదిగో మీ రాజు; షరతు — యెహోవా పట్ల భయభక్తులు కలిగి లోబడడం
  4. v.16-19 గోదుమ పంట కోతలో ఉరుములు, వర్షం; ప్రజలు భయపడతారు
  5. v.20-25 భయపడవద్దు — యెహోవా తన ప్రజలను విడిచిపెట్టడు; సమూయేలు ప్రార్థన మానడు
వచనం వారీగా
3 ఇదిగో నన్ను చూడండి, నేను ఎవరి ఎద్దునైనా అక్రమంగా తీసుకొన్నానా? ఎవరి గాడిదనైనా పట్టుకొన్నానా? ఎవరికైనా అన్యాయం చేశానా? ఎవరినైనా బాధపెట్టానా? న్యాయం దాచిపెట్టడానికి ఎవరి దగ్గరైనా ముడుపులు తీసుకున్నానా? అలా చేసి ఉంటే, యెహోవా ముందూ యెహోవా చేత అభిషేకం పొందినవాని ముందూ నామీద సాక్ష్యం చెప్పించండి. అప్పుడు నేను మీ సమక్షంలో వాటన్నిటినీ తిరిగి ఇచ్చివేస్తాను.”

ఐదు ప్రశ్నలు, ఒక్క నేరాన్ని కూడా చెప్పలేని ప్రజలు (వ. 4). వృద్ధ న్యాయాధిపతి తన జీవితకాల సేవనంతటినీ యెహోవా ముందూ యెహోవా చేత అభిషేకం పొందినవాని ముందూ తెరిచి ఉంచుతాడు — రాజు ఇప్పుడు దేవునితో పాటు ఒక సాక్షి. సమూయేలు అడిగే నేను తీసుకొన్నానా? సమూయేలు స్వయంగా ఇచ్చిన హెచ్చరికకు జవాబు: రాజు పట్టుకుంటాడు (8:11-17); ప్రవక్త ఎన్నడూ అలా చేయలేదు. ఇశ్రాయేలు వదులుకోవడానికి ఎంచుకున్న పాలనను అతడు, భేదం చూపుతూ, వర్ణిస్తున్నాడు.

న్యాయం దాచిపెట్టడానికి... ముడుపులు — సరిగ్గా అతని కొడుకుల పాపమే (8:3). తన ఇల్లు నిర్మలంగా ఉందని సమూయేలు నటించడు; తన చేతులను మాత్రమే పరీక్షించమని అడుగుతాడు. ఒక నాయకుని యథార్థత అతని పిల్లల యథార్థతకు హామీ కాదు, అయినా అది కలిగి ఉండదగినదే. పౌలు మిలేతులో ఇలాంటి సమర్థననే చేస్తాడు: నేను ఎవరి వెండినిగానీ, బంగారాన్నిగానీ, వస్త్రాలుగానీ ఆశించలేదు (అపొస్తలుల కార్యాలు 20:33).

సంబంధిత వచనాలు 1 సమూయేలు 8:11-17 · 1 సమూయేలు 8:3 · అపొస్తలుల కార్యములు 20:33-34 · సంఖ్యాకాండము 16:15
7 కాబట్టి యెహోవా మీకు, మీ పూర్వీకులకు చేసిన న్యాయమైన ఉపకారాలను బట్టి యెహోవా సన్నిధానంలో నేను మీతో వాదించడానికి మీరు ఇక్కడే ఉండండి.

ఇక్కడే ఉండండి... నేను మీతో వాదించడానికి — నిబంధన వ్యాజ్యపు భాష, మీకా 6:1-5 లో లాగా, అక్కడ యెహోవా తాను చేసినదాన్ని వివరిస్తూ తన వాదన వినిపిస్తాడు. సమూయేలు వీడ్కోలు ఒక జ్ఞాపకాల గ్రంథం కాదు, ఒక విచారణ: సాక్ష్యం యెహోవా చేసిన న్యాయమైన ఉపకారాలు, ప్రశ్న ఏమిటంటే ఇన్నిసార్లు విడిపించబడిన ప్రజలు మరో రక్షకుణ్ణి ఎందుకు అడిగారన్నది.

తరువాత వచ్చే చరిత్ర (వ. 8-11) యాకోబు ఐగుప్తుకు దిగి వెళ్ళడం నుండి మోషే, అహరోనుల ద్వారా, న్యాయాధిపతుల కాలపు పీడకుల ద్వారా, దేవుడు లేపిన విమోచకుల ద్వారా సాగుతుంది — యెరుబ్బయలు (గిద్యోను), బెదాను, యెఫ్తా, స్వయంగా సమూయేలు. బెదాను ఒక తెలిసిన చిక్కుప్రశ్న: న్యాయాధిపతుల గ్రంథంలో ఆ పేరుతో ఏ న్యాయాధిపతీ కనిపించడు, కొన్ని ప్రాచీన అనువాదాలు బారాకు అని చదువుతాయి; మరికొందరు ఇతర గుర్తింపులను ప్రతిపాదించారు. ముఖ్యాంశం మారదు: ప్రతి విడుదలా యెహోవా నుండి వచ్చింది, ఏ సింహాసనం నుండీ కాదు.

సంబంధిత వచనాలు మీకా 6:1-5 · న్యాయాధిపతులు 6:7-10 · కీర్తనలు 78:4-7 · నెహెమ్యా 9:27
12 అయితే అమ్మోనీయుల రాజు నాహాషు మీపైకి దండెత్తినప్పుడు మీ దేవుడైన యెహోవా మీ సంరక్షుడుగా ఉన్నప్పటికీ, ‘ఆయన వద్దు, ఒక రాజు మమ్మల్ని ఏలాలి’ అని మీరు నన్ను అడిగారు.

8వ అధ్యాయం వెనుక ఉన్న ఒత్తిడికి సమూయేలు పేరు పెడతాడు: నాహాషు. అమ్మోను నుండి వచ్చిన ముప్పు 11వ అధ్యాయంలో, ఆ కోరిక తరువాత, చెప్పబడింది; యాబేషు ముట్టడికి ముందు కొంతకాలంగా ఆ ముప్పు పెరుగుతూ వచ్చిందని చాలామంది భావిస్తారు (ఒక మృత సముద్రపు చుట్టలో భద్రపరచబడిన 11:1 యొక్క దీర్ఘపాఠం సరిగ్గా అదే వర్ణిస్తుంది), కాబట్టి పెద్దలు అప్పటికే భయపడుతూ రామాకు వచ్చారు. కనిపించే శత్రువు పట్ల భయం కనిపించే రాజు కోసం డిమాండును పుట్టించింది.

ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠంలో మీ దేవుడైన యెహోవా మీకు రాజుగా ఉన్నప్పుడు (తెలుగు IRV: 'మీ సంరక్షుడుగా ఉన్నప్పటికీ') — అధ్యాయమంతా తిరిగే వాక్యం ఇదే. ఇశ్రాయేలుకు రాజు లేకపోవడం కాదు; తనకున్న రాజుపై విశ్వాసం లేకపోవడం. సమూయేలు చెప్పినట్టు 8వ అధ్యాయపు పాపం రాజరికం కాదు, విధానం వేషం వేసుకున్న అవిశ్వాసం.

సంబంధిత వచనాలు 1 సమూయేలు 8:19-20 · 1 సమూయేలు 11:1-2 · న్యాయాధిపతులు 8:23 · యెషయా 33:22
14 మీరు యెహోవా పట్ల భయభక్తులు కలిగి ఆయనకు విధేయత చూపి ఆయనను సేవించి, ఆయన ఆజ్ఞలకు లోబడి, మీరూ, మిమ్మల్ని పాలించే మీ రాజూ మీ దేవుడైన యెహోవాను అనుసరిస్తే మీకు మేలు, క్షేమం కలుగుతాయి.

రాజరికం అంగీకరించబడి, వెంటనే రాజు లేకుండా ఇశ్రాయేలును పాలించిన అదే నిబంధన కింద ఉంచబడుతుంది. మీరూ, మిమ్మల్ని పాలించే మీ రాజూ — రాజు ధర్మశాస్త్రానికి పైన కాదు, దాని లోపల ఉన్నాడు, తన ప్రజలతో పాటు యెహోవాను అనుసరిస్తూ. 15వ వచనం మరో వైపు చూపుతుంది: అవిధేయత యెహోవా హస్తాన్ని మీ పూర్వీకులకు వ్యతిరేకంగా ఉన్నట్టు మీ పట్ల కూడా విరోధంగా తెస్తుంది. కొత్త ఏర్పాటులో ఏదీ పాత షరతులను మార్చదు.

నాలుగు క్రియలు — భయపడడం, సేవించడం, లోబడడం, తిరుగుబాటు చేయకపోవడం (తెలుగు IRV: భయభక్తులు కలిగి, విధేయత చూపి, సేవించి, ఆజ్ఞలకు లోబడి) — రాజు ప్రజల కోసం చేయలేనిదీ, ఏ పాలనా విధానమూ ఇవ్వలేనిదీ వర్ణిస్తాయి. ఒక వ్యవస్థ ప్రజలను నమ్మకస్థులుగా చేస్తుందన్న ఆశను సమూయేలు వీడ్కోలు తిరస్కరిస్తుంది. కిరీటం ఇవ్వబడింది; షరతు మారలేదు.

సంబంధిత వచనాలు ద్వితీయోపదేశకాండము 17:19-20 · యెహోషువ 24:14-15 · ద్వితీయోపదేశకాండము 28:1-2 · కీర్తనలు 2:10-12
17 ఇది గోదుమ పంట కోసే కాలం గదా. మీ కోసం రాజును నియమించమని కోరుకోవడం ద్వారా యెహోవా దృష్టిలో మీరు ఘోరమైన తప్పిదం చేశారని మీరు గ్రహించి తెలుసుకొనేలా యెహోవా ఉరుములు, వర్షం పంపాలని నేను ఆయనను వేడుకొంటున్నాను.”

గోదుమ పంట కోత ఎండాకాలంలో వస్తుంది, అప్పుడు, సాధారణ అవగాహన ప్రకారం, వర్షం అరుదు, ఉరుములు ఇంకా అరుదు; కాబట్టి అడిగినప్పుడు వచ్చిన తుఫాను స్పష్టమైన సూచన. ఇశ్రాయేలును రక్షించడానికి యెహోవా మిస్పాలో ఉరిమాడు (7:10); ఆమెను దోషిగా నిలబెట్టడానికి గిల్గాలులో ఉరుముతాడు. ఫిలిష్తీయులను చెదరగొట్టిన అదే స్వరం ఇప్పుడు ఆయన సొంత ప్రజలతో మాట్లాడుతుంది — వారు దాన్ని తీర్పుగా వింటారు.

మీరు గ్రహించి తెలుసుకొనేలా — అద్భుతం అవగాహన కోసం, ప్రదర్శన కోసం కాదు. యెహోవా వారి రాజుగా ఉండగా రాజును నియమించమని కోరుకోవడం ఎంత బరువైనదో వారు అనుభవించాలని సమూయేలు కోరుతున్నాడు. 18వ వచనం ఫలితాన్ని నమోదు చేస్తుంది: ప్రజలంతా యెహోవాకు, సమూయేలుకు అమితంగా భయపడ్డారు. పశ్చాత్తాపం మొదలయ్యే చోటు భయం, అయితే సమూయేలు వారిని అక్కడే ఆగనివ్వడు (వ. 20).

సంబంధిత వచనాలు 1 సమూయేలు 7:10 · సామెతలు 26:1 · నిర్గమకాండము 9:23-28 · కీర్తనలు 29:3-4
22 యెహోవా మిమ్మల్ని తన ప్రజగా చేసుకోవడానికి ఇష్టపడుతున్నాడు. ఆయన గొప్పదైన తన నామం కోసం తన ప్రజలను విడిచిపెట్టడు.

అధ్యాయపు లంగరు. ప్రజలు ఇప్పుడే ఒప్పుకున్నారు మా పాపాలన్నిటి కంటే ఎక్కువ పాపం చేశాం (వ. 19); సమూయేలు జవాబు మీరు అంత చెడ్డవారు కారు అని కాదు, యెహోవా... విడిచిపెట్టడు అని. నిరీక్షణకు ఆధారం పూర్తిగా వారి బయట ఉంచబడింది: గొప్పదైన తన నామం కోసం మరియు యెహోవా... ఇష్టపడుతున్నాడు. ఎన్నిక దేవుని ఇష్టం, ఇశ్రాయేలు ప్రదర్శన కాదు — అందుకే అది ఇశ్రాయేలు వైఫల్యాన్ని దాటి నిలుస్తుంది.

యెహెజ్కేలు ఇంకా ఎంతో దోషపూరితమైన తరం గురించి ఇదే చెబుతాడు: నేను మీకోసం దీన్ని చేయడం లేదు... నా పవిత్రమైన పేరు కోసమే చేస్తాను (36:22). విశ్వాసికి విన్నవించుకోవడానికి ఏమీ లేనప్పుడు కూడా దేవుని నామం విన్నవించుకోదగినదిగా ఉంటుంది. 20వ వచనం ఇప్పటికే స్వరాన్ని నిర్ణయించింది: భయపడవద్దు. మీరు ఈ పాపం చేసింది నిజమే, అయినప్పటికీ యెహోవాను విడిచిపెట్టకుండా — పాపాన్ని పూర్తిగా ఒప్పుకుంటూనే పాపిని వదిలేయనివ్వని కృప.

సంబంధిత వచనాలు యెహెజ్కేలు 36:22 · కీర్తనలు 94:14 · ద్వితీయోపదేశకాండము 7:7-8 · రోమీయులకు రాసిన పత్రిక 11:1-2
23 నేను మాత్రం ఇంకా ఎక్కువ ఆసక్తితో మీ కోసం ప్రార్థన చేస్తాను. లేకపోతే నేను యెహోవా దృష్టిలో పాపం చేసినవాడనవుతాను. ఆయనశ్రేష్ఠమైన మంచి మార్గం మీకు బోధిస్తాను.

ప్రజలు అడిగారు, మా కోసం ప్రార్థన చేయడం మానవద్దు (7:8); నాయకత్వం నుండి తొలగించబడిన సమూయేలు వారి కోసం ప్రార్థన మానడాన్ని యెహోవా దృష్టిలో పాపం గా చూస్తాడు. మధ్యవర్తిత్వం అతని పదవి యొక్క విధి కాదు, అతని ప్రేమ యొక్క కర్తవ్యం, అది పదవి పోయినా కొనసాగుతుంది. ఇప్పుడే పక్కన పెట్టబడిన వ్యక్తి తనను పక్కన పెట్టిన ప్రజల కోసం ప్రార్థిస్తూనే ఉంటానని వాగ్దానం చేస్తాడు.

అతడు మానని రెండు పనులు: మీ కోసం ప్రార్థన మరియు మీకు బోధిస్తాను. ఉపదేశం లేని ప్రార్థన ప్రజలను అజ్ఞానంలో వదిలేస్తుంది; ప్రార్థన లేని ఉపదేశం వారిని కదలకుండా వదిలేస్తుంది. శ్రేష్ఠమైన మంచి మార్గం ధర్మశాస్త్రపు మార్గమే (వ. 24) — కొత్త కార్యక్రమం కాదు, వెచ్చని హృదయంతో నడిచే పాత బాట.

సంబంధిత వచనాలు 1 సమూయేలు 7:8 · యిర్మీయా 15:1 · కొలస్స పత్రిక 1:9 · కీర్తనలు 32:8
24 ఆయన మీ కోసం ఎన్ని గొప్ప పనులు చేశాడో అది మీరు జ్ఞాపకం ఉంచుకుని యెహోవాపట్ల భయభక్తులు కలిగి, కపటం లేని నిండు మనస్సుతో ఆయనను పూజించడం ఎంతో అవసరం.

ఎంతో అవసరం — ఒక్కటే అవసరమైనది, దాన్ని సమూయేలు మూడు క్రియల్లో చెబుతాడు: భయభక్తులు కలిగి, ఆరాధించి, జ్ఞాపకం ఉంచుకోవడం. భయం అంటే భక్తిపూర్వక గౌరవం; కపటం లేని నిండు మనస్సుతో సేవించడం అంటే నిష్కపటత్వం; ఆయన... ఎన్ని గొప్ప పనులు చేశాడో అది మీరు జ్ఞాపకం ఉంచుకుని అంటే స్మరణ. అధ్యాయమంతా ఆ చివరి క్రియకు అభ్యాసమే — ఐగుప్తు నుండి వారు ఇప్పుడే విన్న ఉరుముల వరకు.

25వ వచనం ప్రసంగాన్ని నిజాయితీగా ఉంచిన హెచ్చరికతో ముగిస్తుంది: మీరు చెడ్డ పనులు చేస్తూ ఉన్నట్టయితే మీరూ, మీ రాజూ నశించిపోతారు. తన ఓదార్పును తీయగా చేయడానికి సమూయేలు ప్రత్యామ్నాయాన్ని మెత్తబరచడు. తరువాతి అధ్యాయాలు భయభక్తులు కలిగి కపటం లేకుండా సేవించని రాజును చూపుతాయి; గిల్గాలులోని వీడ్కోలు చెప్పినదాన్ని సరిగ్గా అర్థం చేసిందని జనాంగం శతాబ్దాల పాటు నేర్చుకుంటుంది.

సంబంధిత వచనాలు ద్వితీయోపదేశకాండము 10:12-13 · యెహోషువ 24:14 · కీర్తనలు 103:2 · ప్రసంగి 12:13
ముఖ్య సిద్ధాంతాలు
దేవుని సేవకుని యథార్థత
1 సమూయేలు 12:3-5 · అపొస్తలుల కార్యములు 20:33 · సంఖ్యాకాండము 16:15
మీ దేవుడైన యెహోవా మీకు రాజుగా ఉన్నాడు
1 సమూయేలు 12:12 · న్యాయాధిపతులు 8:23 · యెషయా 33:22
ఆయన నామం కోసం కృప
1 సమూయేలు 12:22 · యెహెజ్కేలు 36:22 · రోమీయులకు రాసిన పత్రిక 11:1-2
ప్రేమ కర్తవ్యంగా మధ్యవర్తిత్వం
1 సమూయేలు 12:23 · యిర్మీయా 15:1 · కొలస్స పత్రిక 1:9
అన్వయం

సమూయేలు వీడ్కోలు మీ వీడ్కోలును తనిఖీ చేయనివ్వండి: మీరు నడిపించిన ప్రజలు మీరు వారి నుండి ఏమీ తీసుకోలేదని చెప్పగలరా? తరువాత ఉరుములు తమ పని చేయనివ్వండి. ఇశ్రాయేలు పాపం నాయకుణ్ణి కోరుకోవడం కాదు, దేవునికి బదులు నాయకుణ్ణి నమ్మడం — సమూయేలు ఇచ్చే చికిత్స మెరుగైన రాజు కాదు, జ్ఞాపకం ఉంచుకున్న చరిత్ర: ఆయన మీ కోసం ఎన్ని గొప్ప పనులు చేశాడో అది మీరు జ్ఞాపకం ఉంచుకుని. మీరు మా పాపాలన్నిటి కంటే ఎక్కువ పాపం చేశాం అని ఒప్పుకున్నప్పుడు, భయం దగ్గర ఆగిపోకండి. 22వ వచనాన్ని ఉన్నది ఉన్నట్టుగా తీసుకోండి: దేవుడు మిమ్మల్ని కాపాడడం ఆయన నామం మీదా ఆయన ఇష్టం మీదా ఆధారపడి ఉంది, మీ చరిత్ర మీద కాదు. మిమ్మల్ని పక్కన పెట్టినవారెవరైనా సరే, వారి కోసం ప్రార్థించడం మానకండి; మానడాన్ని సమూయేలు పాపంగా లెక్కించాడు.

ఈ అధ్యాయంలో క్రీస్తు

పదవి నుండి దిగిపోతూ నేను ఎవరి ఎద్దునైనా... తీసుకొన్నానా? అని అడగగల, దేవుని రక్షణ కార్యాలను వివరించే, ఉరుములతో ప్రజలను భయంలోకి నెట్టి తరువాత భయపడవద్దు అని చెప్పే, తనను తిరస్కరించినవారి కోసం ప్రార్థన మానని నమ్మకమైన న్యాయాధిపతి — సమూయేలు వీడ్కోలులో ప్రవక్త, యాజకుడు, రాజు ఒక్కరిగా ఉన్న ఆయన ఛాయను సంఘం చాలాకాలంగా చూసింది. యెహోవా గొప్పదైన తన నామం కోసం తన ప్రజలను విడిచిపెట్టడు అనేది, క్రైస్తవ పాఠకులకు, పౌలు రోమీయులకు 11లో చెప్పబోయేదాని పాత నిబంధన స్వరం: దేవుడు తన ప్రజలను విడిచి పెట్టలేదు. ప్రార్థన మానని ఆ మధ్యవర్తి, ఇతర రాజులను ఎంచుకున్న ప్రజల తరపున విన్నపాలు చేయడానికి కలకాలం జీవిస్తూ ఉన్న ఆయనను చూపిస్తాడు.

ఈ పేజీలో మీ భాషలోని లేఖన పాఠం: ఇండియన్ రివైజ్డ్ వెర్షన్ (IRV), © 2017, 2019 బ్రిడ్జ్ కనెక్టివిటీ సొల్యూషన్స్ — మార్పులు లేకుండా ఈ లైసెన్స్ క్రింద ఉపయోగించబడింది: CC BY-SA 4.0 · eBible.org