మందసం దావీదుపురమైన సీయోను నుండి కొత్త మందిరానికి వెళ్తుంది (1-4 వచనాలు), ఏతనీము అనే ఏడో నెలలో పండగ కాలంలో (2వ వచనం) — చాలామంది దీన్ని పర్ణశాలల పండగగా భావిస్తారు (లేవీయకాండము 23:34). మందిరం ఎనిమిదో నెలలో పూర్తయింది కాబట్టి (6:38), కొన్ని నెలలు వేచి ఉన్నట్టు పాఠం సూచిస్తున్నట్టు కనిపిస్తుంది, ఏ సంవత్సరమో అది చెప్పకపోయినా. యాజకులు మందసాన్ని కెరూబుల రెక్కల కింద ఉంచారు (6వ వచనం), మోత కర్రల కొనలు పరిశుద్ధ స్థలం నుండి కనబడేటంతగా వాటిని లాగారు: అవి ఈ రోజు వరకూ అక్కడే ఉన్నాయి (8వ వచనం) — మందిరం ఇంకా నిలిచి ఉన్న కాలం నుండి వచ్చినట్టు కనిపించే మాటలు.

హోరేబులో మోషే ఆ పలకలను మందసంలో ఉంచాడు. దానిలో ఆ రెండు రాతిపలకలు తప్ప మరేమీ లేవు. గుడారపు మందసాన్ని వర్ణించే హెబ్రీ పత్రిక 9:4 గురించి పాఠకులు అడుగుతారు: ఆ పెట్టెలో ఒక బంగారు పాత్ర, ఆ పాత్రలో మన్నా ఉంది. ఇంకా ఆ పెట్టెలో చిగిరించిన అహరోను కర్ర, నిబంధనకు సంబంధించిన రెండు రాతి పలకలు ఉన్నాయి. ఆ పాత్రనూ కర్రనూ నిబంధన శాసనాల ఎదుట ఉంచారని నిర్గమకాండము చెబుతుంది (నిర్గమకాండము 16:34; సంఖ్యాకాండము 17:10) — మందసం దగ్గర, బహుశా లోపల కాదు. హెబ్రీ పత్రిక మోషే కాలపు అమరికను, రాజులు గ్రంథం సొలొమోను కాలపు అమరికను వర్ణిస్తున్నాయని, మిగతా వస్తువులు అప్పటికి పోయాయని కొందరు సూచిస్తారు; మరికొందరు ఎదుట అనే మాటను లోపల అని చదువుతారు. ఈ అధ్యయనం ఆ ప్రశ్నను ప్రస్తావిస్తుంది. నిబంధన పలకలు దాని హృదయంలో ఉన్నాయని రెండూ అంగీకరిస్తాయి.

యాజకులు పరిశుద్ధ స్థలం లో నుండి బయటికి వచ్చినప్పుడు మేఘం యెహోవా మందిరాన్ని నింపింది (10వ వచనం), ఆ మేఘం వలన యాజకులు సేవ చేయడానికి నిలబడ లేకపోయారు. ఇది మళ్ళీ గుడారపు సమర్పణే: మేఘం యెహోవా సన్నిధి గుడారాన్ని కమ్ముకుంది. దైవ నివాసం యెహోవా మహిమా ప్రకాశంతో నిండింది ... మోషే యెహోవా సన్నిధి గుడారం లోపలి వెళ్ళలేక పోయాడు (నిర్గమకాండము 40:34-35). సీనాయి దేవుడూ అరణ్యంలోని గుడారపు దేవుడూ రాతి మందిరానికి వచ్చాడని పాఠకులు చూడాలని కథకుడు కోరుతాడు. గాయకులు యెహోవా దయ గలవాడు. ఆయన కృప నిత్యమూ ఉంటుంది అని యెహోవాను స్తుతిస్తుండగా ఆ క్షణం వచ్చిందని 2 దినవృత్తాంతములు 5:13 చెబుతుంది.

గాఢాంధకారంలో నేను నివాసం చేస్తానని యెహోవా చెప్పాడు (12వ వచనం) అని సొలొమోను అన్నాడు. సొలొమోను మేఘాన్ని లేఖనం ద్వారా అర్థం చేసుకుంటాడు: సీనాయి దగ్గర మోషే దేవుడు ఉన్న కారుమబ్బుల దగ్గరికి చేరుకున్నాడు (నిర్గమకాండము 20:21), యెహోవా నేను నిబంధన మందసం మూత పైన మేఘంలో కనిపిస్తాను అని చెప్పాడు (లేవీయకాండము 16:2). మందిరాన్ని నింపే మహిమ దాచిపెడుతుంది కూడా. నేను ఒక గొప్ప మందిరం కట్టించాను, నీవు ఎల్లకాలం నివసించడానికి నేనొక స్థలం ఏర్పాటు చేశాను (13వ వచనం). పాఠకులు దీన్ని 27వ వచనం పక్కన ఉంచి చూడాలి: దేవుడు నిజంగా మందిరానికి వస్తాడు, అయినా ఆయన ఎన్నడూ దానిలో బంధించబడడు.

తన సాధన శిఖరం మీద, కట్టినవాడు దాని పరిమితులను ఒప్పుకుంటాడు. ఆకాశ మహాకాశాలు అంటే అత్యున్నత ఆకాశాలు; అవే దేవుణ్ణి పట్టలేకపోతే, అరవై మూరల పొడవున్న మందిరం పట్టలేదు. సొలొమోను హీరాముతో కూడా ఇదే చెప్పాడు (2 దినవృత్తాంతములు 2:6). ఈ అధ్యయనం దీన్ని అధ్యాయానికి తాళంచెవిగా తీసుకుంటుంది: మందిరం దేవుణ్ణి పట్టుకునే పాత్ర కాదు, ఆయన తన నామం ఉంచే (29వ వచనం), తన ప్రజల మొర ఆలకించే స్థలం. మీరు నా కోసం కట్టబోతున్న ఇల్లు ఎక్కడ? అని యెషయా 66:1 అడుగుతుంది. సొలొమోను సమర్పణ రోజునే ఆ ప్రశ్న అడిగేశాడు.

స్తెఫను తన విచారణ సమయంలో యెషయా 66 ను గుర్తు చేశాడు — సర్వోన్నతుడు మనుషుల చేతులతో చేసిన ఇళ్ళలో నివసించడు (అపొస్తలుల కార్యములు 7:48) — పౌలు ఏథెన్సు వారితో దేవుడు చేతులతో చేసిన ఆలయాల్లో నివసించడు అన్నాడు (అపొస్తలుల కార్యములు 17:24). వారిద్దరిలో ఎవరూ సొలొమోనును సరిదిద్దడం లేదు; ముందు ఆ మాట అన్నది సొలొమోనే. ఈ వచనం ఆరాధనను రెండు పొరపాట్ల నుండి కాపాడుతుంది: దేవుడు దూరంగా ఉన్నాడని అనుకోవడం, ఆయనను ఒక కట్టడంలో పట్టుకోవచ్చని లేక నిర్వహించవచ్చని అనుకోవడం. దీనిలోని వినయాన్ని ఈ అధ్యయనం గమనిస్తుంది: ఇశ్రాయేలు సొంత మందిరాన్ని, దేవుడు దానిలో పట్టడని చెప్పిన రాజే సమర్పించాడు.

సొలొమోను విన్నపం సరళమైనది: నీ నివాసమైన ఆకాశం నుండి విని మా విన్నపాన్ని ఆలకించు. ఆలకించినప్పుడెల్లా మమ్మల్ని క్షమించు. మందిరం దాని వైపు తిరిగి ప్రార్థన చేసే స్థలం (29వ వచనం); దేవుని నివాసం ఆకాశంలో ఉంది; అడిగిన మొదటి విషయం క్షమాపణ. ఆకాశం నుండి విని అనే మాట పల్లవిలాగా ప్రార్థన అంతటా మళ్ళీ మళ్ళీ వస్తుంది. 31-53 వచనాల్లో పాఠకులు సాధారణంగా ఏడు విన్నపాలను లెక్కిస్తారు: బలిపీఠం ఎదుట ప్రమాణం, శత్రువు ఎదుట ఓటమి, వర్షం లేని కాలం, కరువు మరియు తెగులు, పరదేశి, యుద్ధానికి వెళ్ళడం, చెర. ప్రతి ఒక్కటీ ఒక కష్టాన్ని వర్ణిస్తుంది, అది తరచుగా పాపం వల్ల వస్తుంది, ప్రతి ఒక్కటీ దేవుడు విని పని చేయాలని అడుగుతుంది.

ప్రార్థన దేన్ని ముందే అనుకుంటుందో గమనించండి. ఇశ్రాయేలు ఎన్నడూ పాపం చేయకూడదని సొలొమోను అడగడు; వారు పాపం చేసి నీ వైపు తిరిగి వచ్చినప్పుడు దేవుడు క్షమించాలని అడుగుతాడు (33-36 వచనాలు). వర్షం లేని కాలపు విన్నపం వారు నడుచుకోవలసిన మార్గాన్ని వారికి చూపించి అని చేరుస్తుంది (36వ వచనం) — బోధకు నడిపించే క్షమాపణ. తెగులు విన్నపం తన హృదయంలో ఉన్న తెగులును గ్రహిస్తాడు అనే వారి గురించి మాట్లాడుతుంది (38వ వచనం): అన్నిటి కంటే ఘోరమైన వ్యాధి లోపలిది. దేవుని జవాబు 2 దినవృత్తాంతములు 7:14 లో గుర్తు చేయబడింది: నా పేరు పెట్టుకున్న నా ప్రజలు తమని తాము తగ్గించుకుని, ప్రార్థన చేసి ... నేను పరలోకం నుండి వారి ప్రార్థన విని, వారి పాపాన్ని క్షమించి.

ఇశ్రాయేలు కోసం చేసే ప్రార్థన మధ్యలో విదేశీయుల కోసం ఒక ప్రార్థన వస్తుంది. వారు నీ గొప్ప పేరును గురించి, నీ బాహుబలం గురించి, నీవు ఎత్తిన నీ చేతి శక్తిని గురించి వింటారు కాబట్టి వస్తారు (42వ వచనం) — ఇది నిర్గమం భాష (ద్వితీయోపదేశకాండము 4:34). పరదేశులు నిన్ను వేడుకొన్న విధంగా సమస్తం అనుగ్రహించు అని సొలొమోను దేవుణ్ణి అడుగుతాడు (43వ వచనం); పరదేశి ప్రార్థనను ఇశ్రాయేలు ప్రార్థనలాగే ఉదారంగా ఆలకించాలి. యెహోవా పేరును గురించీ సొలొమోను కీర్తి విని దూరం నుండి వచ్చే షేబ రాణి (10:1) అలాంటి అన్వేషకురాలికి కథలో తరువాతి ఉదాహరణ.

ఉద్దేశం: లోకంలోని ప్రజలంతా నీ పేరును తెలుసుకుని, నీ ప్రజలైన ఇశ్రాయేలీయుల్లాగానే నీలో భయభక్తులు కలిగి ఉండాలని (43వ వచనం). మొదటి రోజు నుండే మందిరం జాతులకు ఒక సాక్ష్యంగా ఉండాలని ఉద్దేశించబడింది. యెషయా 56:7 దాన్ని అందుకుంది: నా మందిరం అన్ని రాజ్యాలకూ ప్రార్థన మందిరం అవుతుంది. యేసు మందిర ఆవరణాన్ని శుద్ధి చేసినప్పుడు దాన్ని ఉదహరించాడు: ‘నా ఆలయం అన్ని జాతులకూ ప్రార్థనా ఆలయం అంటారు’ అని రాసి లేదా? (మార్కు 11:17). జాతుల నుండి వచ్చిన పాఠకులు, భారతదేశం వారితో సహా, ఈ వచనాన్ని మొదటి నుండీ తెరిచి ఉన్న ద్వారంగా వినవచ్చు: ఇశ్రాయేలు దేవుడు కేవలం ఇశ్రాయేలుకు మాత్రమే తెలియాలని ఎన్నడూ ఉద్దేశించబడలేదు.

పాపం చేయనివాడు ఒక్కడూ లేడు — బైబిల్ మొత్తం చెప్పే దాన్నే చెప్పే ఒక కుండలీకరణ వాక్యం. సొలొమోను పాపం లేని ప్రజల కోసం ప్రార్థించడు; అలాంటివారు లేరని అతనికి తెలుసు. ప్రసంగి 7:20 దీన్నే మళ్ళీ చెబుతుంది, ఎప్పుడూ పాపం చేయకుండా మంచి జరిగిస్తూ ఉండే నీతిమంతుడు భూమి మీద ఒక్కడు కూడా లేడు, పౌలు అలాంటి వచనాలను రోమీయులకు రాసిన పత్రిక 3:23 లో కూర్చుతాడు, అందరూ పాపం చేసి. ఈ విన్నపం అతి చెడ్డ పరిస్థితిని ముందే చూస్తుంది: యెహోవా కోపగించడం, ప్రజలను శత్రువుల చేతికి అప్పగించడం, వారిని దూరమైనా, దగ్గరైనా ఆ శత్రువుల దేశానికి చెరగా తీసుకుపోవడం. రాజులు గ్రంథం తన ముగింపులో నమోదు చేసే చెరవైపు ప్రార్థన ముందుకు చూస్తుంది (2 రాజులు 25:21).

అయినా అక్కడ కూడా నిరీక్షణ మిగిలి ఉంది: వారు చెరగా వెళ్ళిన దేశంలో తాము చేసిన దాన్ని జ్ఞాపకం చేసుకుని, ‘మేము దుర్మార్గంగా ప్రవర్తించి పాపం చేశాము’ అని చింతించి, పశ్చాత్తాపపడి నీకు విన్నపం చేస్తే (47వ వచనం), నీవు వారి పూర్వీకులకు దయచేసిన దేశం వైపూ ... తిరిగి నీకు ప్రార్థన చేస్తే (48వ వచనం), దేవుడు వింటాడు. బబులోనులో యెరూషలేము వైపుకు తెరిచి ఉన్న తన ఇంటి పైగది కిటికీల దగ్గర ప్రార్థించి (దానియేలు 6:10), మేము పాపం, అతిక్రమం చేశాము అని ఒప్పుకున్న (దానియేలు 9:5) దానియేలులో దీనికి జవాబు రావడం పాఠకులు చాలా కాలంగా చూశారు. వారు నీవెన్నుకున్న నీ ప్రజలు. ఇనుప కొలిమి నుండి తప్పించినట్టుగా నీవు ఐగుప్తు దేశంలోనుండి తప్పించిన నీ ప్రజలు (51వ వచనం). పాపం సంబంధాన్ని రద్దు చేయదు.

సొలొమోను ఆకాశం వైపు తన చేతులు చాపి, యెహోవా బలిపీఠం ఎదుట మోకాళ్ళపై నుండి లేచి నిలబడ్డాడు (54వ వచనం). 22వ వచనంలో అతడు నిలబడి ఉన్నాడు; ప్రార్థన సాగుతుండగా అతడు మోకరించినట్టు కనిపిస్తుంది, 2 దినవృత్తాంతములు 6:13 అతడు ప్రజల ఎదుట ఇత్తడి వేదిక మీద మోకరించి ప్రార్థించాడని చెబుతుంది. తరువాత అతడు పెద్ద స్వరంతో ఇశ్రాయేలీయుల సమాజాన్ని ఈ విధంగా దీవించాడు (55వ వచనం). తన దాసుడైన మోషే ద్వారా ఆయన చేసిన శుభ వాగ్దానాల్లో ఒక్క మాటైనా విఫలం కాలేదు — దేశాన్ని జయించిన చివర్లో యెహోషువ చెప్పిన మాటనే (యెహోషువ 21:45; 23:14), సొలొమోను మందిర సమర్పణలో చెబుతాడు.

తన దాసుడైన మోషే ద్వారా — ద్వితీయోపదేశకాండము 12:9-10 లోని విశ్రాంతి, నామం కోసం స్థలం. దీవెన ప్రార్థనగా మారుతుంది: మనలను విడిచి పెట్టకుండా ... మన హృదయాలను తన వైపు తిప్పుకుంటాడు గాక (57-58 వచనాలు). ఆజ్ఞలు పాటించడానికి హృదయంలో దేవుని పని అవసరమని సొలొమోనుకు తెలుసు, కీర్తనలు 119:36 ప్రార్థించినట్టు, నా హృదయాన్ని నీ శాసనాలవైపు తిప్పు. లక్ష్యం ఇశ్రాయేలు కంటే విశాలమైనది: లోకం లోని ప్రజలంతా యెహోవాయే దేవుడనీ, ఆయన తప్ప వేరే దేవుడు లేడనీ తెలుసుకుంటారు (60వ వచనం). వాగ్దానం నెరవేరింది, హృదయం తిప్పబడింది, జాతులకు తెలియజేయబడింది.

ఇక్కడ యథార్థంగా అంటే సంపూర్ణంగా, విభజన లేకుండా, పూర్తిగా అర్పించుకుని — పాపం లేకుండా అని కాదు, ఎందుకంటే ఎవరూ అలా లేరని 46వ వచనం ఇప్పుడే చెప్పింది. సొలొమోను ప్రజలను ఈ రోజున ఉన్నట్టు ఉండమని పిలుస్తాడు: సమర్పణ రోజున జనమంతా కలిసి దేవుని ఎదుట నిలబడ్డారు. కథకుడు ఈ మాటలను చెప్పినవాడి మీదికే తిప్పుతాడు కాబట్టి ఈ అధ్యయనం వాటిని గుర్తిస్తుంది: అతని తండ్రి దావీదు హృదయంలాగా అతని హృదయం యెహోవా దేవుని పట్ల యథార్ధంగా లేదు (11:4). ఈ ఆజ్ఞను ప్రార్థనలో చెప్పిన మనిషి చివరికి తానే దాన్ని పాటించలేదు.

పాఠకులు దీన్ని చౌకబారు వ్యంగ్యంగా తీసుకోకూడదు. ప్రార్థించినప్పుడు ఆ ప్రార్థన నిజమైనదే, కథకుడు దాన్ని పూర్తిగా నమోదు చేస్తాడు. పాఠం పౌలు ఇశ్రాయేలు కథ నుండి తీసే పాఠమే: ఎవరైతే తాను సరిగా నిలబడి ఉన్నానని భావిస్తాడో, అతడు పడిపోకుండా ఉండడానికి జాగ్రత్త తీసుకోవాలి (1 కొరింతీ పత్రిక 10:12). ఆరాధనలోని గొప్ప రోజులు హృదయాన్ని కాపాడవు; అనుదిన నడక కాపాడుతుంది, హృదయాన్ని అన్నిటికంటే ముఖ్యంగా కాపాడుకోవాలి (సామెతలు 4:23). 61వ వచనం ప్రతి సంఘం తన సొంత శ్రేష్ఠమైన రోజుల చివర్లో వినదగిన ఆజ్ఞ.

2 దినవృత్తాంతములు 7:5 అవే సంఖ్యలు ఇస్తుంది — ఇరవై రెండు వేల ఎద్దులు, లక్షా ఇరవై వేల గొర్రెలు. ఆ పరిమాణం గురించి చాలా చర్చ జరిగింది; పాఠం ఇచ్చినట్టుగానే ఈ అధ్యయనం సంఖ్యలను ఉంచుతుంది. సమాధాన బలులను చాలా వరకు ఆరాధకులే తినేవారని పాఠకులు గమనించాలి (లేవీయకాండము 7:15), కాబట్టి ఇది బలి మాత్రమే కాదు, ఒక మహా విందు కూడా; హమాతు ... మొదలు ఐగుప్తు నది వరకూ ఉన్న ప్రాంతాలన్నిటి నుండి వచ్చిన ఆ మహా జన సమూహం (65వ వచనం) అనేక రోజులు దానిలో పాలుపంచుకుంది. ఇత్తడి బలిపీఠం సరిపోలేదు, ఆవరణ మధ్య భాగాన్ని అర్పణల కోసం పవిత్రపరిచారు (64వ వచనం).

పండగ రెండు వారాలు, అంటే 14 రోజులు జరిగింది (65వ వచనం); 2 దినవృత్తాంతములు 7:9 దాన్ని ఏడు రోజులు బలిపీఠ సమర్పణ, ఏడు రోజులు పండగ అని వివరిస్తుంది. ఎనిమిదో రోజు అతడు ప్రజలను అనుమతించగా (66వ వచనం) — దీన్ని చాలామంది రెండో వారంలోని ఎనిమిదో రోజుగా చదువుతారు; దినవృత్తాంతములు ప్రజలను పంపిన తేదీని ఏడో నెల ఇరవై మూడో రోజుగా చెబుతుంది (2 దినవృత్తాంతములు 7:10). వారు రాజును ప్రశంసించి యెహోవా తన దాసుడైన దావీదుకూ తన ప్రజలైన ఇశ్రాయేలీయులకూ చేసిన మేళ్లను బట్టి సంతోషిస్తూ ఆనంద భరితులై తమ తమ నివాసాలకు తిరిగి వెళ్ళారు. దేవుని మంచితనాన్ని బట్టి ఆనందంతో అధ్యాయం ముగుస్తుంది.