फोडलेला घडा

अनेक रेल्वे स्थानकांवर पूर्वी चहा लहान, न रंगवलेल्या मातीच्या कुल्हडांत मिळायचा, आणि चहा संपला की तुम्ही तो कुल्हड सरळ रुळांवर टाकायचा, जिथे तो फुटून जायचा. तो पुन्हा चिकटवण्याचा प्रयत्न कोणीही करत नसे. भाजलेली माती एकदा फुटली की तिला एकच भविष्य असते. हाच या अध्यायात आणि मागच्या अध्यायात फरक आहे. अध्याय 18 मध्ये माती चाकावर अजून मऊ होती आणि पुन्हा घडवता येत होती. येथे यिर्मया एक तयार, भाजलेला घडा विकत घेतो, भयानक इतिहास असलेल्या एका खोऱ्यात तो घेऊन जातो, आणि नगराच्या पुढाऱ्यांसमोर तो फोडतो. संदेश त्याच्या जमिनीवर आपटण्याच्या आवाजातच आहे.

कथेत हे कुठे आहे: तिसरा अंक त्याच्या सर्वांत अंधाऱ्या वळणाजवळ येत आहे: देव कसा आहे हे राष्ट्रांना दाखवण्यासाठी जे राज्य होते, त्याने आपल्याच राजधानीत आसपासच्या लोकांच्या सर्वांत वाईट प्रथांची पुनरावृत्ती केली आहे. जिथे मुलांना बळी म्हणून जाळले गेले होते ते बेन-हिन्नोमाचे खोरे, यिर्मया जिथे यहूदाची शिक्षा जाहीर करतो ते ठिकाण बनते. नंतरचे यहुदी आणि ख्रिस्ती लेखक त्या खोऱ्याचे नाव — गेहेन्ना — अंतिम न्यायदंडासाठीचा शब्द बनवतील, म्हणून हा अध्याय प्रतिमांच्या एका दीर्घ परंपरेच्या मुळाशी उभा आहे.

हा अध्याय काय करतो: एकाच प्रतीकात्मक कृतीद्वारे करून दाखवणे की यहूदाचा नकार आता इतका कठीण झाला आहे की तो मोडला जाईल — आणि त्याचे कारण नेमके दाखवणे: खोऱ्यात सांडलेले रक्त आणि इतर देवांना दिलेली उपासना.

• 19:1–9 — यिर्मया कुंभाराकडून एक घडा विकत घेतो आणि वडीलधारी व ज्येष्ठ याजक यांना खापरांच्या वेशीतून बेन-हिन्नोमाच्या खोऱ्यात घेऊन जातो. तिथे तो जाहीर करतो की अशी आपत्ती येईल जिच्याविषयी ऐकून प्रत्येकाचे कान भणभणतील, कारण लोकांनी हे ठिकाण निरपराध्यांच्या रक्ताने भरले आहे आणि आपल्या मुलांना अग्नीत जाळण्यासाठी उच्चस्थाने बांधली आहेत. त्या खोऱ्याला कत्तलीचे खोरे असे नवे नाव मिळेल, आणि येणारा वेढा इतका भयंकर दुष्काळ आणील की लोक आपल्याच मुलांना खातील.
• 19:10–13 — तो त्यांच्यासमोर घडा फोडतो: याचप्रमाणे देव या लोकांना आणि या नगराला मोडील, आणि ते पुन्हा जोडता येणार नाही. यरुशलेम तोफेतसारखे, पुरण्याचे ठिकाण होईल, आणि त्याची घरे — ज्यांच्या छपरांवर आकाशातील ज्योतींना अर्पणे वाहिली गेली — अशुद्ध होतील.
• 19:14–15 — यिर्मया परत येतो आणि मंदिराच्या अंगणात उभा राहून सर्वांना पुन्हा तेच सांगतो: त्यांनी आपली मान ताठ केली आहे आणि ऐकण्यास नकार दिला आहे, म्हणून ही आपत्ती नगरावर आणि त्याच्या सर्व गावांवर येईल. ही जाहीर पुनरावृत्ती पुढच्या अध्यायातील संघर्षाची पार्श्वभूमी तयार करते.

मुख्य वचन: यिर्मया 19:11  ·  मग काय: हा अध्याय अस्वस्थ करणारा आहे कारण तो नेमका आहे. तो कोणत्यातरी धूसर 'पापाला' दोषी ठरवत नाही, तर अशा समाजाला ज्याने आपल्या सुरक्षिततेसाठी आपल्या सर्वांत असुरक्षित सदस्यांचा — आपल्या मुलांचा — बळी जाऊ दिला. वाचक काहीही मानत असला, तरी असे करणारे लोक अखंड राहू शकतात असा युक्तिवाद करणे कठीण आहे. फुटलेला घडा विचारतो की आपण कशाचा बळी द्यायला तयार आहोत, आणि त्याची किंमत कोण चुकवते.