वसंत ऋतूमध्ये — वर्ष उलटण्याच्या वेळी, वसंतात, जेव्हा पावसाळा संपून रस्ते कोरडे होत — ज्यावेळी राजे युध्द मोहिमांवर जातात. निवेदक पहिल्या भागात नेहमीचा रिवाज मांडतो आणि शेवटच्या भागात अपवाद: दावीदाने यवाबाला... आणि समस्त इस्राएलांना... पाठवले... दावीद मात्र यरूशलेम येथेच राहिला. या वचनात राजाचे पहिले क्रियापद पाठवले आहे; त्याचे शेवटचे क्रियापद राहिला. घरी राहण्याविरुद्ध काहीही म्हटलेले नाही — राब्बाच्या वेढ्यासाठी त्याच्याकडे सैन्ये आणि एक सेनापती होता (10:14) — आणि हे वचन त्याला दोषी ठरवते असे हा अभ्यास म्हणणार नाही. निवेदकाने कोठून सुरुवात करायचे निवडले, आणि कोणत्या शब्दाने, एवढेच तो लक्षात घेतो: राहिला.

1 इतिहास 20:1 मध्ये हे वचन जवळजवळ शब्दशः आहे, आणि मग ते थेट राब्बा जिंकण्याकडे जाते (12:26-31), मधले सर्व काही वगळून. इतिहास बथशेबाची कथा सांगत नाही; शमुवेल सांगतो, संपूर्णपणे, ज्या मनुष्याला त्याने परमेश्वराच्या मनासारखा मनुष्य म्हटले होते त्याच्याविषयी (1 शमुवेल 13:14). पुढे वाचण्यापूर्वी वाचकांनी हे लक्षात घ्यावे: ज्या पुस्तकाने प्रत्येक वळणावर दावीदाची बाजू घेतली आहे — त्या अमालेकी माणसाविरुद्ध, यवाबाविरुद्ध, ईश-बोशेथाच्या मारेकऱ्यांविरुद्ध — ते पुस्तक आता त्याने केलेले सर्वात वाईट कृत्य सांगणार आहे, छताच्या त्याच्याच बाजूने, काहीही न वगळता.

संध्याकाळी तो आपल्या पलगांवरून उठला — राजा दुपारभर झोपला आहे, आणि हिरामाने बांधलेल्या गंधसरूच्या घराच्या छतावर फिरतो आहे (5:11), जे नगरातील इतर सर्व छतांपेक्षा उंच आहे. तिथून त्यास एक स्त्री स्नान करताना दिसली. ती स्नान करत होती, ती अतिशय रुपवान होती, आणि त्याने पाहिले, एवढे पाठ सांगतो; इंग्रजी (KJV) पाठात वचन 4 पुढे सांगते की हे स्नान तिच्या मासिक अशुद्धतेनंतरचे शुद्धीकरण होते (लेवीय 15:19-28). तिला दिसावे असा तिचा हेतू होता असे पाठ म्हणत नाही, आणि हा अभ्यासही तसे म्हणत नाही. यरूशलेमेतील सर्वात उंच छतावरील राजाला अंगणांमध्ये दिसू शकते; हे वचन एवढेच स्थापित करते.

वचने 2-4 मधील क्रियापदे हीच अध्यायाची रचना आहे; इंग्रजी (KJV) पाठात: त्याने पाहिले, त्याने पाठवले, त्याने घेतले. वाचकांनी ही क्रियापदे हव्वेच्या पाहिले... घेऊन (उत्पत्ति 3:6) शेजारी ठेवली आहेत, आणि राजा काय करील याविषयीच्या शमुवेलाच्या इशाऱ्याशेजारीही — तो तुमच्या मुली... घेईल... तुमची जी उत्तम ती शेते... घेऊन (1 शमुवेल 8:11-17). निवेदक असे कोणतेही भाष्य करत नाही. अध्याय 2 आणि 5 मध्ये प्रत्येक पावलापूर्वी ज्या राजाने परमेश्वराला विचारले होते, तो आता तिची माहिती काढतो (वचन 3), एवढेच तो सांगतो, आणि तो फरक वाचकाला ऐकू देतो.

इंग्रजी (KJV) पाठात त्याच्या चौकशीचे उत्तर प्रश्नाच्या रूपातील एक इशारा आहे. बथशेबा — नावाने; अलीयमची मुलगी — अहिथोफेल गिलोनी याचा मुलगा अलीयम हा दावीदाच्या वीरांपैकी एक आहे (23:34), आणि तो जर हाच मनुष्य असेल, तर बथशेबा अबशालोमच्या बाजूला जाणाऱ्या त्या सल्लागाराची (15:12) नात आहे; वाचकांनी ही शक्यता फार पूर्वीपासून लक्षात घेतली आहे, आणि पाठ तिला दुजोरा देत नाही की नाकारतही नाही; उरीया हित्ती याची पत्नी — एक विवाहित स्त्री, आणि तिचा पती त्या तिसांपैकी एक, यादीतील शेवटचे नाव (23:39). उत्तर देणारा दावीदाला थांबण्याची तीन कारणे देतो. तो तिन्ही ऐकतो.

उरीया हित्ती. ज्या राष्ट्राला इस्राएलाने घालवून द्यायचे होते त्या राष्ट्रातील मनुष्य (अनुवाद 7:1); ज्याच्या नावाचा अर्थ साधारणपणे परमेश्वर माझा प्रकाश आहे असा होतो; जो राजाच्या निवडक वीरांमध्ये सेवा करतो; आणि राजाच्याच एका अधिकाऱ्याच्या मुलीशी ज्याचे लग्न झाले आहे. तो धर्मांतरित आहे, किंवा धर्मांतरिताचा मुलगा; इस्राएलाचा देव आणि इस्राएलाची युद्धशिस्त तो इस्राएलाच्या राजापेक्षाही काटेकोरपणे पाळतो. निवेदक या अध्यायात पाच वेळा त्याला उरीया हित्ती म्हणतो, प्रत्येक वळणावर जेथे त्याचे भवितव्य ठरते (वचने 3, 6, 17, 21, 24); त्याचे परकेपण वाचकाच्या कानात राहते, आणि त्याचे नावही.

तिला आपल्याकडे घेऊन यायला दावीदाने निरोप्याला पाठवले. पाठ दावीदाला कर्ता म्हणून मांडतो — पाठवले, घेऊन यायला, तिच्याशी शरीरसंबंध केला — आणि बथशेबाला जिच्यावर क्रिया घडते ती म्हणून; जे एकमेव क्रियापद तिचे आहे, ती आल्यावर, ते राजाच्या निरोप्यांनी बोलावलेली स्त्री जे करते तेच आहे. पाठ तिला जितका दोष देतो त्यापेक्षा अधिक दोष हा अभ्यास तिला देणार नाही — आणि पाठ काहीच दोष देत नाही; तिला काय वाटले याविषयी तो अंदाज बांधणार नाही, कारण पाठ ते सांगत नाही; आणि तो लक्षात घेतो की नाथानाचा दाखला (12:4) तिला गरीब मनुष्याची मेंढी म्हणेल, जी घेतली गेली. काही वाचकांना यापेक्षा अधिक काहीही दिसले असले, तरी निवेदकाने क्रियापदे जेथे ठेवली तेथेच ठेवली आहेत.

इंग्रजी (KJV) पाठातील ती आपल्या अशुद्धतेपासून शुद्ध झाली होती — हे वाक्यांश वचन 2 मधील स्नानाचे स्पष्टीकरण देते आणि कथेला आवश्यक अशी एक गोष्ट स्थापित करते: तिचे मासिक शुद्धीकरण नुकतेच पूर्ण झाले होते, म्हणून वचन 5 मधील गर्भ उरीयाचा असू शकत नाही. ती पुन्हा आपल्या घरी परतली. एका वाक्यात सगळे संपते, आणि राजाची अपेक्षा बहुधा अशी होती की ते संपलेलेच राहील. मग वचन 5, या अध्यायात बथशेबा बोलते ते एकमेव शब्द: मी गरोदर आहे. हिब्रूमध्ये दोन शब्द, आणि पुढचे सर्व काही तेथूनच सुरू होते. निवेदक तिला यापेक्षा अधिक काही देत नाही, आणि हा अभ्यासही यापेक्षा अधिक काही जोडत नाही.

दावीदाचा पहिला उपाय म्हणजे मूल उरीयाचे मानले जावे म्हणून त्याला घरी आणणे. त्या सैनिकाला वेढ्यातून बोलावले जाते, लढाईविषयी सौजन्याचे प्रश्न विचारले जातात (वचन 7), आणि इंग्रजी (KJV) पाठात घरी जाऊन पाय धू (वचन 8) असे सांगितले जाते, आणि राजाच्या मेजावरील पदार्थ त्याच्या मागोमाग पाठवले जातात. तो पहारेकऱ्यांबरोबर महालाच्या दाराशी झोपतो. कारण विचारल्यावर तो हे उत्तर देतो. पवित्र कराराचा कोश, इस्राएलचे सैनिक, आणि यहूदा हे राहुट्यांमध्ये राहत आहेत — 1 शमुवेल 4:4 प्रमाणे कोश सैन्याबरोबर बाहेर गेला होता, आणि संपूर्ण राष्ट्र रणभूमीवर आहे. मीच तेवढे घरी जाऊन... पत्नीच्या सहवासात झोपणे योग्य होणार नाही. परमेश्वराच्या युद्धातील सैनिक स्त्रियांपासून दूर राहत (1 शमुवेल 21:5; अनुवाद 23:9-10), आणि हा हित्ती तो नियम पाळतो.

इंग्रजी (KJV) पाठात तो पुढे शपथ घेतो: तुझ्या जिवाची शपथ, तुझ्या प्राणाची शपथ, मी असे करणार नाही. जो राजा त्याची शिस्त मोडायला लावण्याचा प्रयत्न करत आहे, त्याच राजाच्या जिवाची तो त्याच राजापुढे शपथ घेतो, आणि आपल्यावर इतका दबाव का आणला जात आहे हे त्याला ठाऊक नाही. त्याचे कोश... राहुट्यांमध्ये हे शब्द वाचकांनी त्या राजाशेजारी ठेवून ऐकावे, ज्याला 7:2 मध्ये, आपण गंधसरूच्या घरात राहत असताना कोश राहुटीतच आहे हे सहन झाले नव्हते; ती भावना आता दुसऱ्या घरात गेली आहे. उरीयाला काही संशय आला होता की नाही हे पाठ सांगत नाही, आणि हा अभ्यास अंदाज बांधत नाही. पाठ जे सांगतो ते असे: या अध्यायात कोश, सैन्य, आपला सेनापती आणि आपली पत्नी यांच्याशी जो एकमेव मनुष्य विश्वासू राहतो तो हा परका आहे, आणि त्याची किंमत त्याला आपल्या प्राणाने मोजावी लागते.

दुसरा उपाय: दावीदाने त्यास बेहोश होईपर्यंत मद्य पाजले. ज्या राजाने स्तोत्रे गायिली, तो आपल्याच मेजावर द्राक्षारसाने एका विश्वासू मनुष्याचा निश्चय मोडायला निघतो, आणि अपयशी ठरतो — बेहोश असूनही उरीया राजाच्या सेवकांबरोबरच महालाच्या दाराशी झोपायला गेला, आणि उरीया घरी गेला नाही. निवेदक एकाही भाष्याच्या शब्दाशिवाय तो प्रयत्न नोंदवतो; संपूर्ण अध्यायात हीच त्याची पद्धत आहे; वचन 27 पर्यंत घडलेल्या गोष्टीच निवाड्याचे ओझे वाहतात. प्रत्येक पाऊल आधीच्यापेक्षा किती लहान आणि किती हीन आहे हे वाचकांनी लक्षात घ्यावे: एक बोलावणे, एक सूचक इशारा, एक ताट जेवण, दुसरा दिवस, एक मद्याची मेजवानी, आणि मग एक पत्र.

बेहोश अवस्थेतही उरीयाने राखलेली सचोटी हा कथेचा बिजागर आहे. तो घरी गेला असता तर कोणतेही पत्र लिहिले गेले नसते आणि ही गोष्ट कदाचित लपून राहिली असती; तो गेला नाही म्हणून दावीदाला कबुली आणि खून यांपैकी एक निवडावे लागते. देवाने उरीयाचा नकार घडवून आणला असे हा अभ्यास म्हणत नाही; पाठ तसे म्हणत नाही. तो असे म्हणतो की एका सामान्य मनुष्याच्या स्थिरतेने एका राजाला आपण काय करायला तयार आहोत हे दाखवायला भाग पाडले, आणि मागे फिरण्यासाठी आणखी एक रात्र मिळूनही राजाने ती यवाबाला पत्र लिहिण्यासाठी वापरली.

दावीदाने यवाबासाठी एक पत्र लिहून ते उरीयाला न्यायला सांगितले (वचन 14). तो मनुष्य स्वतःच्या मृत्यूचे फर्मान, मोहोरबंद, स्वतःच वाहून नेतो, आणि ते उघडत नाही, कारण तो न उघडणाऱ्यांपैकी आहे. आज्ञा नेमकी आहे: आघाडीवर जेथे तुंबळ युध्द चालले असेल, मग त्यास एकट्याला तेथे सोडा — ठार मारण्याचे काम अम्मोनी करतील आणि इस्राएली त्यांना ते करू देतील, म्हणजे राजाचा हात त्याच्या आसपासही नसेल. नाथान ही व्यवस्था छेदून टाकील: उरीया हित्तीला तू तलवारीने मारलेस... अम्मोन्यांच्या तलवारीने तू त्याचा वध करवलास (12:9). शत्रूची तलवार भाड्याने घेणे हाही खूनच आहे.

पाठ जे नाव देतो तेच नाव हा अभ्यासही याला देतो — खून, पूर्वनियोजित, लेखी — आणि यासाठी काय आवश्यक होते ते लक्षात घेतो: आज्ञा पाळणारा एक सेनापती. यवाब आज्ञा पाळतो (वचने 16-17), आणि आपल्याच पद्धतीने, सर्वात लढवय्ये अम्मोनी कोठे आहेत ते पाहिले, आणि उरीयाला तेथे नेमले, म्हणजे त्याच्याबरोबर दावीदाची काही माणसे मारली गेली. पत्रात मागितले होते त्यापेक्षा अधिक माणसे मरतात, आणि आता यवाबाकडे राजाच्या हाताने लिहिलेले एक पत्र आहे. दावीदाविरुद्ध हे यवाबाच्या हाती असण्याचा अर्थ काय हे अध्याय 3 च्या वाचकांना ठाऊक असेल; यवाब काय करू शकतो हे दावीदही कधीच विसरला नाही, हे 1 राजे 2:5 चे वाचक पाहतील. एक व्यभिचार आता एक खून, अनेक मृत्यू, आणि ज्याला काढून टाकता येत नाही असा एक सेनापती बनला आहे.

उरीया हित्ती हा त्यापैकी एक होता. हे वाक्यांश शेवटी, दावीदाची काही माणसे नंतर ठेवले आहे — निवेदक इतरांची गणना आधी करतो. यवाबाने निरोप्याला शिकवलेला भाग (वचने 18-21) पुस्तकातील सर्वात थंड भागांपैकी एक आहे: तटाच्या फार जवळ जाऊन केलेल्या हल्ल्यामुळे राजा संतापेल हे तो आधीच ओळखतो, तेबेसमध्ये एका स्त्रीने टाकलेल्या जात्याच्या तळीने मारल्या गेलेल्या अबीमलेखाचा राजा उल्लेख करील हेही आधीच ओळखतो (शास्ते 9:50-54 — यरुब्बेशेथ म्हणजे यरूब्बाल, म्हणजे गिदोन, ईश-बोशेथप्रमाणे बआल ऐवजी बोशेथ), आणि त्या माणसाला शेवटी असे सांगायला सांगतो: उरीया हित्ती हा तुमचा सेवकही यामध्ये मारला गेला. हे वाक्य राजाचा संताप शांत करील हे यवाबाला ठाऊक आहे. तसेच होते.

प्रत्यक्ष प्रसंगी निरोप्या (वचने 22-24) विचारले जाण्यापूर्वीच ते सांगून टाकतो. दावीदाच्या दरबाराचे काय झाले आहे हे वाचकांनी अनुभवावे: राजाला काय ऐकायचे आहे हे सेनापतीला ठाऊक आहे, कोणते नाव राजाला शांत करते हे धावणाऱ्या निरोप्याला ठाऊक आहे, आणि कोणीही खून हा शब्द उच्चारत नाही. निवेदक ती लष्करी चूक — तटाखाली लढणे, सर्वात जुनी चूक — खरी म्हणून, आणि जाणूनबुजून केलेली म्हणून नोंदवतो. एका राजाला झाकण्यासाठी माणसे खर्ची घातली गेली. जो हित्ती आपल्या पत्नीकडे घरी गेला नाही, तो राब्बाच्या तटाखाली, आपण तेथे का होतो हे ज्यांना ठाऊक नव्हते अशा इस्राएली माणसांबरोबर पडून आहे.

यवाबाला सांग निराश होऊ नको. हिम्मत सोडू नको. तलवारीने कोणाचाही संहार होऊ शकतो. स्वतः आज्ञा दिलेल्या मृत्यूवर दावीदाचे हे एकमेव भाष्य आहे, आणि ही युद्धातील योगायोगांविषयीची एक म्हण आहे — सर्वसाधारणपणे खरी, आणि या बाबतीत एक खोटे. इंग्रजी (KJV) पाठातील याचे तुला वाईट वाटू देऊ नको याचे हिब्रू रूप हे तुझ्या दृष्टीने वाईट न ठरो असे आहे; वचन 27 देवाविषयी तोच वाक्प्रचार वापरते — ती गोष्ट... परमेश्वराच्या दृष्टीने वाईट होती. हिब्रूमध्ये आणि इंग्रजी (KJV) पाठात निवेदकाने ही दोन वाक्ये एकमेकांना उत्तर देतील अशी मांडली आहेत: जे राजा यवाबाला वाईट म्हणून न पाहायला सांगतो, ते परमेश्वर वाईट म्हणून पाहतो. हा अभ्यास याला अध्यायातच गुंफलेला निवाडा मानतो.

राब्बावर आणखी जोरदार हल्ला चढवा... प्रोत्साहन दे. जणू काहीच घडले नाही अशा रीतीने राजा युद्धाकडे वळतो, आणि आपल्या सेनापतीला दिलासा पाठवतो. इंग्रजी (KJV) पाठात अबनेरचे तलवार सदासर्वकाळ खात राहणार काय? (2:26) हे शब्द ज्या वाचकांना आठवतात, त्यांना खाणे हा शब्द पुन्हा ऐकू येईल, आता एका अशा मनुष्याच्या तोंडी ज्याने एका मित्राला तिचे भक्ष्य केले आहे. आतापर्यंत अध्यायातील कोणत्याही गोष्टीने दावीदाला दोषी ठरवलेले नाही — निवेदकाने नाही, नाथानाने नाही, कोणत्याही आवाजाने नाही — आणि ते मौन भयंकर का आहे हे वचन 25 दाखवते: राजाने तो मृत्यू स्वतःलाच समजावून सांगितला आहे, आणि तो त्याला स्वीकारार्ह वाटला आहे.

उरीया मरण पावल्याचे बथशेबाला कळले तिने पतिनिधनाबद्दल शोक केला (वचन 26) — निवेदक बथशेबाला तिचे दुःख देतो, आणि इंग्रजी (KJV) पाठात त्या वचनात तिचा उल्लेख केवळ उरीयाशी असलेल्या तिच्या नात्यानेच होतो. रिवाजाप्रमाणे शोक सात दिवसांचा असे; मग दावीदाने सेवकाकरवी तिला आपल्याकडे आणले — 9:5 मधील क्रियापद, जे तेथे मफीबोशेथसाठी वापरले आहे — ती त्याची पत्नी झाली आणि त्याच्या पुत्राला तिने जन्म दिला. दरबाराच्या दृष्टीने हे, एखादा राजा मृत सैनिकाच्या विधवेचा सन्मान करत आहे असे दिसते. मत्तय 1:6 नोंद सरळ ठेवील: उरीयाच्या पत्नीपासून.

पण दावीदाचे हे नीच कृत्य परमेश्वरास पसंत पडले नाही. पाहिले, पाठवले, आणवले, लिहिले, मारला गेला, आणले — अशी साडेसव्वीस वचने, आणि याच्यापर्यंत, अध्यायाच्या शेवटच्या ओळीपर्यंत, निवेदकाकडून निवाड्याचा एकही शब्द नाही. वाचकाने राजाचे स्वतःचे तर्क शेवटपर्यंत पाळावेत आणि शेवटी सर्व काही पाहिले गेले होते हे त्याला आढळावे, म्हणून तो भाष्य राखून ठेवतो. या वाक्याचा शब्दशः अर्थ परमेश्वराच्या दृष्टीने वाईट होते असा आहे; दावीद छतावरून एका स्त्रीकडे पाहत होता, आणि परमेश्वर दावीदाकडे पाहत होता. पुढचा अध्याय परमेश्वराने... पाठवले (12:1) ने सुरू होतो. अध्याय 11 मध्ये दावीदाने जे जे पाठवले, त्या सर्वांना आता देव जे पाठवतो ते उत्तर देते.