ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്ന ഇടക്കുറിപ്പ് — അവൻ ഏദോം തന്നെ — ഏശാവിനെ അവന്റെ പേർ വഹിച്ച ജനതയുമായി ഒന്നാക്കി കാണിക്കുന്നു. ഏദോം ബൈബിളിൽ ഇസ്രായേലിന്റെ ആവർത്തിച്ചുവരുന്ന എതിരാളിയായിത്തീരുന്നു — നൂറ്റാണ്ടുകളിലുടനീളം ശത്രുവായി മാറിയ ഒരു സഹോദരൻ.

ഏശാവിനോടുള്ള തന്റെ വാഗ്ദത്തത്തെ (27:39-40) ദൈവം മാനിച്ചതിനെ ഈ അദ്ധ്യായം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. വീണ്ടെടുപ്പിന്റെ ഉടമ്പടിക്കു പുറത്തായിരുന്നിട്ടും, അവിടുന്ന് ഏശാവിനെ അനുഗ്രഹമില്ലാതെ വിട്ടില്ല. പൊതുകൃപ സമൃദ്ധമായുണ്ട്.

അബ്രാമിനെയും ലോത്തിനെയും കുറിച്ച് ഉപയോഗിച്ച ഏതാണ്ട് അതേ വാക്കുകൾ (13:6). ഒരു തലമുറ മുമ്പ് അബ്രാമിനെയും ലോത്തിനെയും വേർപിരിച്ച അതേ തരത്തിലുള്ള വേർപിരിയൽ യാക്കോബിന്റെയും ഏശാവിന്റെയും കുടുംബങ്ങളെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. ചില വേർപിരിയലുകൾ സമാധാനം കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു.

ശ്രദ്ധിക്കുക — ഏശാവ് വാഗ്ദത്തദേശം വിട്ട് സേയീരിലേക്കു പോകുന്നു. ദൃശ്യമായ അനുഗ്രഹം എടുത്തുകൊണ്ട് അവൻ ആത്മീയ അവകാശത്തിൽനിന്നു നടന്നകന്നു. പലരും ഇന്നും ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പു നടത്തുന്നു.

ഇസ്രായേലിനു മുമ്പേ ഏദോമിനു രാജാക്കന്മാരുണ്ടായിരുന്നു (36:31). മാനുഷികവീക്ഷണത്തിൽ, ഏശാവിന്റെ വംശമാണ് ആദ്യം അഭിവൃദ്ധിപ്പെട്ടത്. തള്ളപ്പെട്ട വംശം രാജ്യങ്ങൾ പണിതപ്പോൾ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട വംശം നാടോടികളായി ജീവിച്ചു.

ദൈവത്തിന്റെ സമയം മനുഷ്യന്റേതിൽനിന്നു വ്യത്യസ്തമാണ്. ഉടമ്പടിക്കു പുറത്തുള്ളവരുടെ ദൃശ്യമായ അഭിവൃദ്ധി ആത്മീയ യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ അളവുകോലല്ല. ഇസ്രായേലിന്റെ രാജാക്കന്മാർ പിന്നീട് വരും — അതിനും ശേഷം ഇസ്രായേലിന്റെ നിത്യരാജാവ് വരും.