എല്ലാറ്റിനും ശേഷം — ഒളിച്ചോട്ടം, കല്ലുകളിൽ ഉറക്കം, അഞ്ഞൂറ് മൈൽ നടപ്പ് — യാക്കോബ് കിണറ്റിനരികെ തന്റെ ബന്ധുവിനെ കണ്ടുമുട്ടി ആശ്വാസത്താൽ കരയുന്നു. വഞ്ചകന് ആർദ്രമായ ഒരു ഹൃദയമുണ്ട്. അവൻ ഒരു രാക്ഷസനല്ല; വെളിച്ചവും ഇരുട്ടും ഉള്ളിലുള്ള ഒരു മനുഷ്യൻ മാത്രം.

കിണറ്റിനരികിലെ കൂടിക്കാഴ്ച എന്ന പ്രമേയം തിരുവെഴുത്തിൽ ആവർത്തിക്കുന്നു: അബ്രാഹാമിന്റെ ദാസൻ റിബെക്കായെ ഒരു കിണറ്റിനരികെ കണ്ടുമുട്ടി; മോശെ സിപ്പോറായെ കണ്ടുമുട്ടി; യേശു ശമര്യസ്ത്രീയെ കണ്ടുമുട്ടി. കിണർ കൂടിക്കാഴ്ചയുടെയും ദൈവപരിപാലനയുടെയും സ്ഥലമായിത്തീരുന്നു.

യാക്കോബ് ഏഴു വർഷത്തെ അദ്ധ്വാനം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. ഇത് അക്കാലത്തെ സാധാരണ കന്യാശുൽക്കത്തെക്കാൾ വളരെ അധികമായിരുന്നിരിക്കാം. യാക്കോബിന്റെ സ്നേഹം മനഃപൂർവ്വം അധികം കൊടുത്തു.

ക്രിസ്തു തന്റെ മണവാട്ടിക്കുവേണ്ടി അതിലും അധികം കൊടുത്തു — തന്റെ സ്വന്തം രക്തം. താൻ സ്നേഹിക്കുന്ന മണവാട്ടിക്കുവേണ്ടി ദീർഘകാലം സേവിക്കുകയും വളരെ കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യന്റെ മാതൃക ഉൽപത്തി 29-ൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു.

സ്നേഹം നിമിത്തം ഏഴു വർഷം ദിവസങ്ങൾപോലെ തോന്നി. സ്നേഹം സമയത്തിന്റെ അനുഭവത്തെ മാറ്റുന്നു. ഭയത്തിൽ തോന്നുന്നതിൽനിന്നു വ്യത്യസ്തമായിട്ടാണ് അതേ മണിക്കൂറുകൾ സ്നേഹത്തിൽ തോന്നുന്നത്.

ഭക്തിയുടെ എല്ലാ തലങ്ങൾക്കും ഈ തത്വം ബാധകമാണ്. സ്നേഹത്തിൽനിന്ന് ഒഴുകുന്ന സേവനം ലഘുവായി തോന്നുന്നു; കടമയിൽനിന്ന് ഒഴുകുന്ന സേവനം ഭാരമായി തോന്നുന്നു. ശുശ്രൂഷയിലെ തളർച്ചയ്ക്കുള്ള പ്രതിവിധി പലപ്പോഴും കുറഞ്ഞ ജോലിയല്ല, കൂടുതൽ സ്നേഹമാണ്.

വഞ്ചകൻ വഞ്ചിക്കപ്പെടുന്നു. ഒരു അനുഗ്രഹം അപഹരിക്കുവാൻ ഏശാവായി വേഷം കെട്ടിയ യാക്കോബ് ഇപ്പോൾ സഹോദരിയായി വേഷം കെട്ടിയ ഒരു വധുവിനാൽ കബളിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഗലാത്യർ 6:7 — മനുഷ്യൻ വിതയ്ക്കുന്നത് തന്നെ കൊയ്യും.

ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു സമാന്തരമുണ്ട്: മൂത്ത സഹോദരനായി നടിച്ച് യാക്കോബ് അന്ധനായ പിതാവിനെ കബളിപ്പിച്ചു; മൂത്ത സഹോദരിയെ കൊടുത്ത് ലാബാൻ ഇരുട്ടിൽ യാക്കോബിനെ കബളിപ്പിക്കുന്നു. പരിണതഫലത്തിന്റെ ചക്രം സാവധാനം തിരിയുന്നു; എന്നാൽ കൃത്യമായി തിരിയുന്നു.

ലേയാ അനിഷ്ട. എബ്രായ പദത്തിന്റെ അർത്ഥം “സജീവമായി വെറുക്കപ്പെട്ടവൾ” എന്നതിനെക്കാൾ “കുറച്ചു സ്നേഹിക്കപ്പെട്ടവൾ” എന്നായിരിക്കാനാണ് സാധ്യത — എന്നാൽ പാഠം ലേയായോടു സഹതാപമുള്ളതാണ്. അവൾ ആവശ്യമില്ലാത്തവളായിരുന്നു; വഞ്ചനയാൽ വിവാഹം ചെയ്യപ്പെട്ടവൾ; ഒരിക്കലും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവളല്ല.

ദൈവത്തിന്റെ ആർദ്രമായ പ്രതികരണം: അവളുടെ ഗർഭത്തെ തുറന്നു. മനുഷ്യൻ വില കുറച്ചു കണ്ടതിനെ ദൈവം ഉയർത്തി. റാഹേലല്ല, ലേയായാണ് യെഹൂദായുടെ വംശത്തിന് — അതിനാൽ ക്രിസ്തുവിന്റെ വംശത്തിന് — ജന്മം നൽകുന്നത്. മനുഷ്യർ തിരഞ്ഞെടുക്കാത്തവൾ ദൈവം തിരഞ്ഞെടുത്തവളായിത്തീർന്നു.

ലേയായുടെ ആദ്യത്തെ മൂന്നു പുത്രന്മാർക്കും ഭർത്താവിന്റെ സ്നേഹത്തിനായുള്ള അവളുടെ വാഞ്ഛയനുസരിച്ചാണ് പേരിട്ടത് (രൂബേൻ — “ഇതാ, ഒരു മകൻ”; ശിമെയോൻ — “കേട്ടു”; ലേവി — “പറ്റിച്ചേർന്നു”). യെഹൂദായോടെ അവളുടെ ശ്രദ്ധ മാറുന്നു. ഇപ്പോൾ ഞാൻ യഹോവയെ സ്തുതിക്കും. ഭർത്താവിന്റെ സ്നേഹത്തിനായുള്ള കൊതിയിൽനിന്ന് ദൈവകൃപയെ ആഘോഷിക്കുന്നതിലേക്ക് അവൾ നീങ്ങുന്നു.

യെഹൂദാ എന്നതിന്റെ അർത്ഥം സ്തുതി എന്നാണ്. മാനുഷിക നിരാശയിൽനിന്ന് ദൈവികനന്ദിയിലേക്ക് ഒരു അമ്മയുടെ ഹൃദയത്തെ ആദ്യം തിരിച്ച പുത്രനിലൂടെയാണ് മശിഹായുടെ വംശം കടന്നുപോകുന്നത്. യെഹൂദാഗോത്രത്തിലെ സിംഹം, തന്റെ ഏകാന്തതയിൽ ദൈവത്തെ സ്തുതിക്കുവാൻ പഠിച്ച ഒരു സ്ത്രീയിൽനിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.