ദൈവം താനില്ലാതെ കനാൻ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. സാന്നിദ്ധ്യമില്ലാതെ ദേശവും അനുഗ്രഹവും. ലൗകികമായ കാഴ്ചപ്പാടിൽ ഇത് ഉദാരമായ ഒരു വാഗ്ദാനമായിരുന്നു; ആത്മീയമായ കാഴ്ചപ്പാടിലോ, ഇതിലും മോശമായ ഒരു വാർത്ത ഉണ്ടാകാനില്ലായിരുന്നു.

ഇസ്രായേലിന്റെ ഹൃദയത്തിനുള്ള ഒരു പരീക്ഷ. അവർക്കു വേണ്ടിയിരുന്നത് അനുഗ്രഹമോ അനുഗ്രഹദാതാവിനെയോ? ആ ഉത്തരമാണ് എല്ലാം നിർണ്ണയിക്കുന്നത്. പ്രധാനപ്പെട്ടത് എന്താണെന്ന് അവർ പഠിച്ചിരുന്നു എന്ന് തുടർന്നുള്ള വാക്യങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു.

അവർ ദുഃഖിച്ചു. ഈയിടെമാത്രം ഒരു കാളക്കുട്ടിയെ ആരാധിച്ച അതേ ജനം, ദൈവം തന്നെ ഇല്ലെങ്കിൽ തങ്ങൾക്ക് എന്തു നഷ്ടപ്പെടും എന്ന് ഇപ്പോൾ ഗ്രഹിച്ചു. പാപബോധം അതിന്റെ പ്രവൃത്തി ചെയ്തുതുടങ്ങുന്നു.

ആഭരണങ്ങൾ അഴിച്ചുമാറ്റുന്നത് മാനസാന്തരത്തിന്റെ അടയാളമായിരുന്നു. കാളക്കുട്ടിയെ ഉണ്ടാക്കാൻ ഉപയോഗിച്ച അതേ തരം ആഭരണങ്ങൾ (32:2-3) ഇപ്പോൾ ദുഃഖത്തോടെ നീക്കിക്കളഞ്ഞു.

അനന്യമായ ഒരു ബന്ധം. ഒരുവൻ തന്റെ സ്നേഹിതനോട് സംസാരിക്കുന്നതുപോലെ ദൈവം മോശെയോടു സംസാരിക്കുന്നു — പഴയനിയമം മറ്റെവിടെയും പ്രധാനമായി ദൈവത്തിന്റെ സ്നേഹിതനായ അബ്രാഹാമിനോടു മാത്രം ചേർത്തു പറയുന്ന ഒരു അടുപ്പം (2 ദിനവൃത്താന്തം 20:7; യെശയ്യാവ് 41:8). സംഖ്യാപുസ്തകം 12:8 — അവനോട് ഞാൻ അരുളിച്ചെയ്യുന്നത് അവ്യക്തമായിട്ടല്ല അഭിമുഖമായിട്ടും സ്പഷ്ടമായിട്ടും ആകുന്നു.

എങ്കിലും 20-ാം വാക്യത്തിൽ ദൈവം പറയുന്നു: നിനക്കു എന്റെ മുഖം കാണുവാൻ കഴിയുകയില്ല; ഒരു മനുഷ്യനും എന്നെ കണ്ടു ജീവനോടുകൂടി ഇരിക്കയില്ല. അഭിമുഖമായുള്ള സംസാരം ഗാഢമായ ആശയവിനിമയത്തിന്റെ വിവരണമാണ്, പൂർണ്ണമായ ദൃശ്യവെളിപ്പാടല്ല. യോഹന്നാൻ 1:18 പുത്രനുവേണ്ടി മാറ്റിവച്ചിരിക്കുന്നു എന്നു പറയുന്നത് മോശെപോലും കണ്ടിരുന്നില്ല.

സാന്നിദ്ധ്യമില്ലാത്ത ദേശം എന്ന ദൈവത്തിന്റെ വാഗ്ദാനത്തിനുള്ള മോശെയുടെ ഉത്തരം. ഞങ്ങളെ ഇവിടെനിന്ന് പുറപ്പെടുവിക്കരുതേ. ഇസ്രായേലിനെ കനാനിലേക്കു നയിക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്ന മനുഷ്യൻ ദൈവികസഹവാസമില്ലാത്ത ലക്ഷ്യസ്ഥാനം നിരസിച്ചു.

നിർണ്ണായകമായ ഒരു നിമിഷം. ദൈവത്തെക്കാൾ ദൈവത്തിന്റെ അനുഗ്രഹങ്ങളെ വിലമതിക്കുന്ന വിശ്വാസി ഇനിയും രക്ഷ എന്താണെന്നു ഗ്രഹിച്ചിട്ടില്ല. അവിടുത്തെ സാന്നിദ്ധ്യമില്ലാത്ത വാഗ്ദത്തദേശം തെറ്റായ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമാണ്.

ദൈവത്തിന്റെ സാന്നിദ്ധ്യമാണ് അവിടുത്തെ ജനത്തെ ഭൂമിയിലെ മറ്റെല്ലാ ജനതകളിൽനിന്നും വേർതിരിക്കുന്നത്. ദേശമല്ല, ന്യായപ്രമാണമല്ല, അവരുടെ വംശപാരമ്പര്യമല്ല — അവിടുത്തെ സാന്നിദ്ധ്യം.

ഇന്നും അതുതന്നെയാണ് സത്യം. സഭയുടെ വ്യതിരിക്തത മെച്ചപ്പെട്ട സംഘാടനത്തിലോ മെച്ചപ്പെട്ട പ്രസംഗത്തിലോ മെച്ചപ്പെട്ട സംഗീതത്തിലോ മെച്ചപ്പെട്ട പരിപാടികളിലോ അല്ല. ദൈവം യഥാർത്ഥത്തിൽ നമ്മോടുകൂടെ ഉണ്ടോ എന്നതിലാണ്. അതു നീക്കിക്കളഞ്ഞാൽ നാം മറ്റെല്ലാവരെയുംപോലെ തന്നെ.

പഴയനിയമത്തിലെ ഏറ്റവും ധീരമായ പ്രാർത്ഥന. അങ്ങേയുടെ തേജസ്സ് എനിക്ക് കാണിച്ചു തരേണമേ. ദൈവത്തോടുള്ള എല്ലാത്തരം അടുപ്പവും മോശെ ഇതിനകം അനുഭവിച്ചിരുന്നു; അവന് ഇനിയും കൂടുതൽ വേണം. മറയില്ലാത്ത ദർശനമാണ് അവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്.

ദൈവത്തെ രുചിച്ചറിഞ്ഞ ഓരോ ആത്മാവിന്റെയും പ്രാർത്ഥന. അവിടുത്തെ എത്രയധികം അറിയുന്നുവോ, അത്രയധികം നിങ്ങൾ കൂടുതലിനായി അപേക്ഷിക്കും. അവിടുത്തെ സഹവാസത്തിലെ സംതൃപ്തി വിശപ്പിനെ ശമിപ്പിക്കുകയല്ല, വർദ്ധിപ്പിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

മോശെ അംഗീകരിക്കേണ്ടിയിരുന്ന പരിമിതി. ദൈവമുഖത്തിന്റെ, മദ്ധ്യസ്ഥതയില്ലാത്ത പൂർണ്ണദർശനം പാപിയായ ഒരു സൃഷ്ടിയെ നശിപ്പിക്കുമായിരുന്നു. ദൈവത്തിന്റെ സ്നേഹിതനായ മോശെക്കുപോലും അതു താങ്ങാൻ കഴിയുമായിരുന്നില്ല.

വിശ്വാസിക്ക് പൂർണ്ണദർശനം വരാനിരിക്കുന്ന ജീവിതത്തിനായി മാറ്റിവച്ചിരിക്കുന്നു. 1 യോഹന്നാൻ 3:2 — നാം അവനെപ്പോലെ ആകും ... അവൻ ആയിരിക്കുന്നതുപോലെ നാം അവനെ കാണുമല്ലോ. മോശെക്ക് കാണാൻ കഴിയാതിരുന്ന മുഖം, വീണ്ടെടുക്കപ്പെട്ടവർ മഹത്വീകരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ കാണും. അതുവരെ നാം കണ്ണാടിയിൽ അവ്യക്തമായി കാണുന്നു (1 കൊരിന്ത്യർ 13:12).

പാറയുടെ പിളർപ്പ് — ദൈവത്തിന്റെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ട, മറയ്ക്കപ്പെട്ട, മൂടപ്പെട്ട ഇടം. ആ ചിത്രം ശ്രദ്ധേയമാണ്. താൻ സ്നേഹിക്കുന്ന മനുഷ്യനെ ദൈവം പാറയുടെ ഒരു പിളർപ്പിൽ ആക്കി, കടന്നുപോകുന്ന തന്റെ തേജസ്സ് അവനെ നശിപ്പിക്കാതിരിക്കേണ്ടതിന് തന്റെ കൈകൊണ്ട് അവനെ മറയ്ക്കുന്നു.

വിശ്വാസിക്ക് ആ പാറ ക്രിസ്തുവാണ് (1 കൊരിന്ത്യർ 10:4). ക്രിസ്തുവിൽ മറഞ്ഞിരുന്ന്, അവിടുത്തെ കൈയാൽ മൂടപ്പെട്ട്, അല്ലാത്തപക്ഷം നമ്മെ ദഹിപ്പിച്ചുകളയുമായിരുന്നതിനെ നാം ദർശിക്കുന്നു. അഗസ്റ്റസ് ടോപ്ലേഡിയുടെ ഗാനം — യുഗങ്ങളുടെ പാറയേ, എനിക്കായി പിളർന്നവനേ, ഞാൻ നിന്നിൽ മറഞ്ഞിരിക്കട്ടെ — പുറപ്പാട് 33:22 തന്നെയാണ്, ഗാനരൂപത്തിൽ.