ఏ భారతీయ నగరంలో నడిచినా వీధి మలుపుల్లో, దుకాణాల్లో, చెట్ల కింద ఆరాధనా స్థలాలు కనిపిస్తాయి — భక్తితో నిండిన ఒక దృశ్యం. ఆలోచనాపరుడైన ఒక సందర్శకుడు దానికి చిన్నచూపుతో స్పందించవచ్చు, లేదా ఆ అన్వేషణ అంతటి అర్థం ఏమిటనే కుతూహలంతో స్పందించవచ్చు. గ్రీకు ప్రపంచంలో అత్యంత ప్రసిద్ధ విద్యాకేంద్రమైన ఏథెన్సులో, దాని అనేక విగ్రహాలను చూసి తీవ్రంగా కలత చెందిన పౌలును అపొస్తలుల కార్యములు 17 చూపుతుంది. అయినా నగర సభతో మాట్లాడేటప్పుడు, అతను అవమానంతో మొదలుపెట్టడు. తాను గమనించిన, తెలియని దేవునికి అంకితమైన ఒక బలిపీఠంతో, వారి సొంత కవుల పంక్తులతో మొదలుపెడతాడు — ఆ తర్వాత ఆ దేవుడు ఎవరని తాను భావిస్తున్నాడో వారికి చెబుతాడు.
కథలో ఇది ఎక్కడ ఉంది: ఐదవ అంకం — గ్రీకు సంస్కృతి నడిబొడ్డుకు చేరుతున్న సువార్త. థెస్సలొనీకలో, బెరయలో పౌలు మునుపటిలాగే పనిచేస్తాడు — సమాజమందిరంలో ఇశ్రాయేలు లేఖనాలతో మొదలుపెడుతూ. ఏథెన్సులో మోషే గురించి ఏమీ తెలియని ప్రజలను ఎదుర్కొంటాడు, కాబట్టి సృష్టి నుండే మొదలుపెడతాడు: ఒకే పూర్వీకుని నుండి సకల జనాంగాలను చేసిన ఒకే దేవుడు. ఆ ప్రసంగం వెనక్కి మొదటి అంకానికీ, ముందుకు కథ చివరి తీర్పుకూ పునరుత్థానానికీ చేరుతుంది.
ఈ అధ్యాయం ఏమి చేస్తోంది: సువార్త సమాజమందిరాన్నీ తత్వశాస్త్రాన్నీ రెండింటినీ కలుసుకోవడాన్ని చూపడానికి; బైబిలు సంప్రదాయానికి బయట ఉన్నవారితో మాట్లాడడానికి ఒక నమూనాను ఇవ్వడానికి: వారు ఉన్న చోటి నుండి మొదలుపెట్టడం, అయినా పశ్చాత్తాపానికి పిలుస్తూ పునరుత్థానం వైపు చూపడం.
- 17:1–9 — థెస్సలొనీకలో పౌలు మూడు సబ్బాతుల పాటు, మెస్సీయ శ్రమపడి లేవవలసి ఉందని లేఖనాల నుండి వాదిస్తాడు. కొందరు యూదులు, దేవుడంటే భయభక్తులున్న అనేకమంది గ్రీకులు విశ్వసిస్తారు; వ్యతిరేకులు ఒక గుంపును రెచ్చగొట్టి, పౌలుకు ఆతిథ్యం ఇచ్చిన యాసోనును నగర అధికారుల ఎదుటకు ఈడ్చుకువెళ్తారు — విశ్వాసులు లోకాన్ని తలకిందులు చేస్తున్నారని నిందిస్తూ.
- 17:10–15 — రాత్రికి రాత్రే బెరయకు పంపబడిన పౌలు, తాను చెప్పేది సరైనదో కాదో పరీక్షించడానికి ప్రతిరోజూ ఆసక్తిగా లేఖనాలను పరిశీలించే యూదులను అక్కడ కనుగొంటాడు. థెస్సలొనీక నుండి అలజడి రేపేవారు వెంటాడి రాగా, సీలను, తిమోతిని వెనుక ఉంచి పౌలు ఏథెన్సుకు తీసుకువెళ్లబడతాడు.
- 17:16–21 — ఏథెన్సు విగ్రహాలను చూసి కలత చెందిన పౌలు సమాజమందిరంలోనూ సంతవీధిలోనూ వాదిస్తాడు. ఎపికూరీయ, స్తోయిక తత్వవేత్తలు అతన్ని వదరుబోతు అని పిలిచి, అతని కొత్త బోధను వివరించడానికి అరేయొపగుకు తీసుకువస్తారు.
- 17:22–31 — తెలియని దేవునికి వారు కట్టిన బలిపీఠం గురించి పౌలు మాట్లాడతాడు: సృష్టికర్త మందిరాల్లో నివసించడు, ఆయనకు ఏదీ అవసరం లేదు; ప్రజలు తనను వెదకాలని ఆయన ఒకే మనిషి నుండి సకల జనాంగాలను చేశాడు, ఎందుకంటే 'ఆయనలోనే మనం బతుకుతున్నాం, కదులుతున్నాం'. ఇప్పుడు దేవుడు అందరినీ పశ్చాత్తాపపడమని పిలుస్తున్నాడు, ఎందుకంటే తాను మృతులలో నుండి లేపిన ఒక మనుష్యుని ద్వారా ఆయన లోకానికి తీర్పు తీర్చబోతున్నాడు.
- 17:32–34 — పునరుత్థానం మాట వినగానే కొందరు ఎగతాళి చేస్తారు, మరికొందరు ఇంకా వినాలని కోరుకుంటారు. కొద్దిమంది విశ్వసిస్తారు — వారిలో సభ సభ్యుడైన దియొనూసియ, దమరి అనే ఒక స్త్రీ ఉన్నారు.
ముఖ్య వచనం: అపొస్తలుల కార్యములు 17:27 · కాబట్టి ఏమిటి: అనేక విశ్వాసాల మధ్య జీవిస్తున్న క్రైస్తవులకు పౌలు ఏథెన్సు ప్రసంగం ఇప్పటికీ ఒక గీటురాయి. ఇతరుల అన్వేషణను అతను తీవ్రంగా పరిగణిస్తాడు, వారి కవులను గౌరవంతో ఉదహరిస్తాడు; అయినా అన్ని మార్గాలూ ఒకటే అని నటించడు. ఫలితం కూడా నిజాయితీగా చెప్పబడింది: కొద్దిమంది విశ్వాసులు, కొంత ఎగతాళి, సామూహిక ఉద్యమం లేదు. నమ్మకత్వాన్ని గుంపును బట్టి కొలవరు.