1 సమూయేలు 7:1-2 నుండి మందసం కథలో కనిపించలేదు, అప్పుడు కిర్యత్యారీము ప్రజలు దాన్ని బేత్షెమెషు నుండి తీసుకువెళ్ళి కొండపై ఉన్న అబీనాదాబు ఇంటి దగ్గర ఉంచారు. బాలా యెహూదా కిర్యత్యారీముకు మరో పేరు (యెహోషువ 15:9, 60; 1 దినవృత్తాంతాలు 13:6). సౌలు పాలనా కాలమంతా అది అక్కడే ఉంది — 1 దినవృత్తాంతాలు 13:3 లో దావీదు సౌలు రోజుల్లో దాని దగ్గర మనం ఆయన చిత్తాన్ని అడగలేదు అంటాడు — తన కొత్త రాజధానిలో దావీదు చేసే మొదటి గొప్ప పని యెహోవా సింహాసనాన్ని దానిలోకి తీసుకురావడం. ముప్ఫై వేల మంది (v. 1) వెళ్తారు: ఇది రాజ్య ఊరేగింపు, ఏదో చిన్న పని కాదు.

కథకుడు ఆగి మందసానికి దాని పూర్తి బిరుదు ఇస్తాడు: దేవుని నామాన్ని వెల్లడి పరుస్తూ కెరూబుల మధ్య నివసించే సైన్యాలకు అధిపతి అయిన యెహోవా దేవుని మందసం. ఈ మాట 1 సమూయేలు 4:4 నుండి వచ్చింది, మందసాన్ని చివరిసారి బయటికి తీసుకువెళ్ళినప్పుడు — ఆఫెకుకు, అక్కడ అది పట్టుబడింది. మందసం అదృష్టం తెచ్చే పెట్టె కాదని పాఠకుడు జ్ఞాపకం చేసుకోవాలి; సైన్యాలకు అధిపతి అయిన యెహోవా ఆసీనుడై ఉండే స్థలం అది (నిర్గమకాండం 25:22), దాని మీద ఉన్న పేరు ఆయనది. కళ్లం దగ్గర తరువాత జరిగేది సరిగ్గా దీని మీదే ఆధారపడి ఉంది.

కొత్త బండి. మందసాన్ని కొత్త బండి మీద చివరిసారి తరలించినవారు ఫిలిష్తీయులు (1 సమూయేలు 6:7), పాలిచ్చే ఆవులతో, ఎవరి చెయ్యీ దాని మీద లేకుండా దాన్ని తిరిగి పంపించారు — అది ఫలించింది. ధర్మశాస్త్రం వేరేగా చెప్పింది: మందసాన్ని మోత కర్రల మీద, కహాతు లేవీయుల భుజాల మీద మోయాలి, వారు పరిశుద్ధ వస్తువులను ముట్టుకోకూడదు, ముట్టుకుంటే చనిపోతారు (సంఖ్యాకాండం 4:15; 7:9). కథకుడు ఇక్కడ వ్యాఖ్యానించడు; 1 దినవృత్తాంతాలు 15:13 లో దావీదే అంటాడు — ఆయన దగ్గర విచారణ చేయక పోవడం చేత, ఆయన మనలో నాశనం కలగజేశాడు. రెండు పాఠాలూ చెప్పేదాన్నే ఈ అధ్యయనం చెబుతుంది, అంతకుమించి ఏమీ కాదు.

ఇక్కడ గిబియా అనేది హీబ్రూలో కొండ అనే అర్థమున్న పదానికి KJV ఇచ్చిన రూపం (మన తెలుగు IRV కూడా అదే వాడుతుంది) (1 సమూయేలు 7:1), కిర్యత్యారీములో కొండ మీద ఉన్న అబీనాదాబు ఇల్లు, సౌలు గిబియా కాదు. ఉజ్జా, అహ్యో అబీనాదాబు కుమారులు — ఇన్ని సంవత్సరాల తరువాత బహుశా మనవళ్ళు; ఆ పదం దానికి అవకాశం ఇస్తుంది. 5వ వచనం వాతావరణాన్ని చూపిస్తుంది: దావీదు, ఇశ్రాయేలీయులంతా... యెహోవా సన్నిధిలో నాట్యం చేస్తున్నారు, KJV పేరు చెప్పగలిగే ప్రతి వాయిద్యంతో. ఈ దృశ్యంలో ఏదీ అగౌరవంగా లేదు. అది సంతోషంతో నిండినది, మంచి ఉద్దేశంతో చేసినది, తప్పు పద్ధతిలో చేసినది.

నాకోను కళ్లం దగ్గర — 1 దినవృత్తాంతాలు 13:9 లో దాని పేరు కీదోను — ఎద్దుల కాలు జారి బండి ఒరిగింది, ఉజ్జా తన చెయ్యి చాపి దేవుని మందసాన్ని పట్టుకున్నాడు (v. 6). తరువాత ఈ వచనం. అతడు చేసిన తప్పును బట్టి అనేది ఇక్కడ మాత్రమే కనిపించే ఒక హీబ్రూ పదానికి అనువాదం, దాని అర్థం వివాదాస్పదం; కొందరు తొందరపాటును బట్టి అని చదువుతారు, దినవృత్తాంతాలు కేవలం అతడు తన చెయ్యి మందసం దగ్గరికి చాపినప్పుడు అంటుంది. పాఠం అంతకుమించి వివరణ ఇవ్వదు. ఈ అధ్యయనం ఏ వివరణనూ కల్పించదు — ఉజ్జా గర్విష్ఠుడనీ, అజాగ్రత్తపరుడనీ, విశ్వాసం లేనివాడనీ కాదు; అతడు మందసాన్ని ముట్టుకుని చనిపోయాడని లేఖనం చెబుతుంది.

పాఠం అందించేది దాని వెనుక ఉన్న ధర్మశాస్త్రం (సంఖ్యాకాండం 4:15: వారు పరిశుద్ధ పరికరాలను ముట్టుకుంటే చనిపోతారు), దావీదు తరువాతి తీర్పు (1 దినవృత్తాంతాలు 15:13). మందసంలోకి చూసినందుకు బేత్షెమెషు ప్రజలు చనిపోయారు (1 సమూయేలు 6:19). దేవుని పరిశుద్ధత ఒక భావన కాదు; అది ఒక సరిహద్దు ఉన్న వాస్తవం, మంచి ఉద్దేశాల కోసం ఆ సరిహద్దు కదలదు. ఈ వచనం కష్టంగా అనిపించే పాఠకులు దాన్ని సరిగా చదువుతున్నారు; దావీదుకు కూడా అది కష్టంగా అనిపించింది (v. 8, ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠంలో అసంతృప్తి చెందాడు), తరువాతి వచనం అతణ్ణి భయపడినవాడిగా చూపిస్తుంది.

రెండు ప్రతిస్పందనలు, వరుసగా. మొదట ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠంలో అసంతృప్తి (v. 8) — అక్షరాలా అది అతనిలో మండింది; కోపం, లేదా దుఃఖం, లేదా రెండూ — అతడు ఆ స్థలానికి పెరెజ్ ఉజ్జా, ఉజ్జాపై తెగిపడడం, అని పేరు పెడతాడు, బయల్పెరాజీములో విజయంలో వాడిన అదే పదంతో (5:20). ఫిలిష్తీయులపై విరుచుకుపడిన యెహోవా ఇశ్రాయేలు ఊరేగింపుపై విరుచుకుపడ్డాడు. తరువాత భయపడి: ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠంలో అతని ప్రశ్న యెహోవా మందసం నా దగ్గరికి ఎలా వస్తుంది? బేత్షెమెషు ప్రజలు అడిగిన ప్రశ్నను ఇది ప్రతిధ్వనిస్తుంది (1 సమూయేలు 6:20), ఇది సరైన ప్రశ్న, ఎందుకంటే దానికి జవాబు ఉంది.

దావీదుకు ఇంకా జవాబు తెలియదు, కాబట్టి అతడు ఆగిపోతాడు. మందసాన్ని గిత్తీయుడైన ఓబేదెదోము ఇంటికి తీసుకు వచ్చి ఉంచుతాడు (v. 10) — గాతు ఊరివాడు, పైకి చూస్తే అది ఫిలిష్తీయుల పట్టణం, అయితే 1 దినవృత్తాంతాలు 15:18-24, 26:4-8 లేవీయుల్లో, ద్వారపాలకుల్లో ఓబేదెదోము అనే ఒకని పేరు చెబుతాయి, చాలామంది అతణ్ణి గత్రిమ్మోనుకు చెందిన లేవీయుడిగా భావిస్తారు (యెహోషువ 21:24-25). ఇక్కడ పాఠం అతణ్ణి కేవలం గిత్తీయుడు అంటుంది. ఇంటికి తేవడానికి దావీదు భయపడిన మందసం పరాయి పేరుగల ఒక మనిషి ఇంట్లోకి వెళ్తుంది, యెహోవా ఓబేదెదోమునూ, అతని కుటుంబాన్నీ ఆశీర్వదించాడు (v. 11).

మూడు నెలలపాటు, యెహోవా ఓబేదెదోమునూ, అతని కుటుంబాన్నీ ఆశీర్వదించాడు. ఉజ్జాను చంపిన అదే మందసం ఒక ఇంటిని ఆశీర్వదిస్తుంది. తేడా మందసంలో లేదు; దాన్ని స్వీకరించడం తప్ప ఓబేదెదోము చేసినట్టు నమోదైనది ఏమీ లేదు. పాఠకులు దీని నుండి స్పష్టమైన పాఠం తీశారు — దేవుని సన్నిధి తనలో తాను ప్రమాదకరమైనది కాదు, పరిశుద్ధమైనది; అహంకారానికి మరణం, దానికి కేవలం చోటిచ్చే వారికి దీవెన — ఈ అధ్యయనం దాన్ని న్యాయమైనదిగా స్వీకరిస్తుంది, అదే సమయంలో పాఠం చెప్పిన దానికి మించి మరణాన్ని గానీ దీవెనను గానీ వివరించదని గమనిస్తుంది.

12వ వచనం ఈ వార్తతో అధ్యాయాన్ని మలుపు తిప్పుతుంది: యెహోవా ఓబేదెదోముకూ, అతని కుటుంబానికీ ఉన్నదానినంతా విస్తారంగా అభివృద్ధి చెందిస్తున్నాడన్న సంగతి దావీదుకు తెలిసింది. దావీదు విని వెళ్తాడు. సమూయేలు వదిలేసిన దాన్ని 1 దినవృత్తాంతాలు 15 నింపుతుంది — లేవీయులు తమను తాము శుద్ధి చేసుకోవడం, మోత కర్రలతో వారి భుజాల మీద మందసం, మోషే ఆజ్ఞాపించినట్టు (15:15) — మొదటి ఊరేగింపు విఫలమైన చోట రెండవది సఫలమవడానికి కారణం అదే. ఈ అధ్యయనం రెండు గ్రంథాలనూ కలిపి చదువుతుంది: సమూయేలు సంఘటనను ఇస్తుంది, దినవృత్తాంతాలు దిద్దుబాటును ఇస్తుంది, ఆ దిద్దుబాటు దేవుడు చెప్పిన విధంగా చేయడమే.

రెండవ ఊరేగింపు బలితో, సంతోషంతో చెప్పబడింది. యెహోవా మందసాన్ని మోసేవారు — ఇప్పుడు భుజాల మీద, బండి మీద కాదు — ఆరు అడుగులు ముందుకు నడచినప్పుడల్లా ఒక ఎద్దును, ఒక కొవ్విన దూడను వధించారు (v. 13; ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠంలో ఇది మొదటి ఆరు అడుగుల తరువాత ఒక్కసారే): మొదటి అడుగులు పరీక్షించబడి, అర్పించబడ్డాయి. తరువాత రాజు: దావీదు... పరమానందంగా యెహోవా సన్నిధిలో పరవశించి నాట్యం చేశాడు. ఈ క్రియ గిరగిరా తిరుగుతూ ఎగురుతూ చేసే నాట్యాన్ని సూచిస్తుంది; 16వ వచనం గంతులు వేస్తూ నాట్యం అని జతచేస్తుంది. అతడు నారతో నేసిన ఏఫోదును ధరించి ఉన్నాడు — బాలుడు సమూయేలు (1 సమూయేలు 2:18), నోబు యాజకులు (1 సమూయేలు 22:18) ధరించిన సాదా యాజక వస్త్రం, రాజ వస్త్రాలు కాదు.

నారతో నేసిన ఏఫోదులో, దావీదు తన రాజ గౌరవాన్ని పక్కనపెట్టి ఆరాధికుల మధ్య ఒక ఆరాధికుడిగా మందసం ఎదుట కనిపిస్తున్నాడని పాఠకులు చాలాకాలంగా చూశారు; అతడు ఏమి ధరించాడో మాత్రమే పాఠం చెబుతుంది, 21వ వచనంలో అతని సొంత మాటలు — యెహోవా సన్నిధిలో నేను అలా చేశాను — దాని అర్థాన్ని ఇస్తాయి. ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠంలోని తన పూర్ణశక్తితో (with all his might) ద్వితీయోపదేశకాండం 6:5 లోని మాట, నీ పూర్ణహృదయంతో, నీ పూర్ణాత్మతో, నీ పూర్ణశక్తితో నీ దేవుడైన యెహోవాను ప్రేమించాలి, కథకుడు ఆ ప్రతిధ్వనిని ఉద్దేశించినా ఉద్దేశించకపోయినా, రాజు దాన్నే చేస్తున్నాడు. ఒక ఊరేగింపులో మరణంతో మొదలైన అధ్యాయం, మరో ఊరేగింపులో సంతోషంలో మునిగిన రాజుతో ముగుస్తుంది, ఎందుకంటే ఈసారి అది సరిగా జరిగింది.

సౌలు కుమార్తె మీకాలు — ఈ అధ్యాయంలో మూడుసార్లు (vv. 16, 20, 23) ఆమెకు తన తండ్రి పేరు ఇవ్వబడింది, 1 సమూయేలు 19:11, 25:44 లో ఉన్నట్టు ఎప్పుడూ దావీదు భార్య అని కాదు. కథకుడు మనకు ఏదో చెబుతున్నాడు: ఒకప్పుడు దావీదును కాపాడడానికి అతణ్ణి కిటికీ గుండా దింపిన స్త్రీ (1 సమూయేలు 19:12) ఇప్పుడు కిటికీలో నుండి కిందికి చూసి తన మనస్సులో అతన్ని గూర్చి నీచంగా భావించుకుంది. దావీదు విజయాన్ని సౌలు కుటుంబం చూస్తున్నట్టు గ్రంథం చివరిసారి చూపించినప్పుడు, సౌలు దావీదుపై కక్ష పెంచుకున్నాడు (1 సమూయేలు 18:9); ఆ చూపు వారసత్వంగా వచ్చింది.

ఆమె మనసులో ఉన్నదంతా తనకు తెలుసని ఈ అధ్యయనం నటించదు. దావీదు హక్కును బలపరచడానికి ఆమెను పల్తీయేలు నుండి తీసుకువచ్చారు (3:15-16); తన గౌరవం మీద పట్టుపట్టిన ఒక రాజు కుమార్తె ఆమె; తన భర్త దాసీల ఎదుట బట్టలు తీసేసి (v. 20) — నారతో నేసిన ఏఫోదు మాత్రమే ధరించి — ఉండడం ఆమె చూసింది. ఆమె తిరస్కారానికి కారణాలు ఉన్నాయి, లేఖనం వాటిని మనం అనుభవించేలా చేస్తుంది. అయితే కథకుని మాట అధ్యాయపు పల్లవికి ఎదురుగా నిలుస్తుంది: మిగతా అందరూ యెహోవా సన్నిధిలో ఉన్నారు; మీకాలు కిటికీ దగ్గర ఉంది, ఆమె చూసేది కేవలం రాజును మాత్రమే.

మందసం దావీదు దాని కోసం ఏర్పాటు చేసిన గుడారంలో (v. 17) ఉంచబడింది — దావీదు పట్టణంలోని ఒక గుడారం, మోషే కాలపు గుడారం కాదు, అది గిబియోనులో ఉంది (1 దినవృత్తాంతాలు 16:39) — హోమబలులు, శాంతిబలులు, సైన్యాలకు అధిపతి అయిన యెహోవా పేరట దీవెన, ఇశ్రాయేలులోని ప్రతి స్త్రీకీ పురుషుడికీ ఆహారంతో (vv. 17-19; ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠంలోని ద్రాక్షారసపు కుండ బహుశా ఎండు ద్రాక్ష ముద్ద, చాలామంది అలా అనువదిస్తారు, మన తెలుగు IRV కూడా అలాగే చదువుతుంది). దావీదు తన ఇంటివారిని దీవించడానికి వచ్చినప్పుడు, అతని ఇంటివారు ఈ మాటతో గుమ్మం దగ్గర అతనికి ఎదురువస్తారు.

ఇశ్రాయేలీయుల రాజు... ఈ రోజు... ఎంత గొప్పగా కనబడ్డాడు! — వ్యంగ్యం, లేఖనంలో భార్య నుండి భర్తకు అరుదైనది. బట్టలు తీసేసి... ఎవడో పనికిమాలినవాడు విప్పేసినట్టు — వట్టి మనుషులు, అల్లరిమూక. ఆమె నాట్యాన్ని వర్గానికీ మర్యాదకూ సంబంధించిన విషయంగా మార్చింది, దేవుణ్ణి వాక్యం నుండి పూర్తిగా బయట పెట్టింది. ఆమె మాటలు మొదటి ఊరేగింపు తప్పునే మరో రూపంలో ఎంత ఖచ్చితంగా పునరావృతం చేస్తున్నాయో ఈ అధ్యయనం గమనిస్తుంది: మందసాన్ని యెహోవాది కాక దావీదు సందర్భంగా చూడడం. ఉజ్జా చెయ్యీ, మీకాలు నాలుకా రెండూ తమది కానిదాని వైపు చాపబడ్డాయి.

దావీదు జవాబు (vv. 21-22) మీకాలు మాట ముగిసిన చోటే మొదలవుతుంది, దేవునితో: నీ తండ్రినీ, అతని సంతానాన్నీ తోసిపుచ్చి ఆయన ప్రజలైన ఇశ్రాయేలీయులను పాలించడానికి నన్ను ఎన్నుకొన్న యెహోవా సన్నిధిలో నేను అలా చేశాను. వారి మధ్య ఉన్న విషయానికి అతడు పేరు పెడతాడు — సౌలు కుటుంబం పక్కన పెట్టబడింది, కాపరి ఎన్నుకోబడ్డాడు — అది కఠినమైనది, పాఠం ఆమె కోసం దాన్ని మెత్తబరచదు. ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠంలో ఇది భవిష్యత్తులో ఉంది: కాబట్టి యెహోవా సన్నిధిలో నేను ఆడుతాను. తరువాత ప్రమాణం: నేను ఇంతకన్నా మరింత హీనంగా నా దృష్టికి నేను తక్కువ వాడనై. అతడు ఇంకా కిందికి వెళ్తాడు, పైకి కాదు. ఆమె తిరస్కరించిన బానిస స్త్రీలు దాని కోసమే అతణ్ణి గౌరవిస్తారు.

ఈ వచనం ఆరాధనకు హృదయంగా ఎంతో విలువైనదిగా భావించబడింది: దేవుని ఎదుట ఏమీ కానివాడిగా ఉండడంలో తృప్తిపడే రాజు, దాని కోసం దీనుల చేత గౌరవించబడతాడు. దావీదు మాటలు పదునైనవి కూడా అని ఈ అధ్యయనం గమనిస్తుంది — భార్య తిరస్కారానికి ఆమె తండ్రి కుటుంబం పట్ల తిరస్కారంతో జవాబిచ్చే భర్త — కథకుడు ఆరాధననూ గాయాన్నీ రెంటినీ నమోదు చేస్తాడు. ఈ వివాహంలో ఎవరో ఒకరి పక్షం వహించమని లేఖనం పాఠకుణ్ణి అడగడం లేదు; మందసం ఒక ఇంట్లోకి ప్రవేశించినప్పుడు అది ఏమి చేస్తుందో చూపిస్తుంది. అది వేరుచేస్తుంది.

సౌలు కుమార్తె మీకాలుకు ఆమె చనిపోయేంత వరకూ పిల్లలు పుట్టలేదు. ఈ వచనం ఒకే వాక్యపు నమోదు, ఈ అధ్యయనం దానికే కట్టుబడి ఉంటుంది. దేవుడు ఆమెను గొడ్రాలిని చేశాడని గానీ, దావీదు మళ్ళీ ఎప్పుడూ ఆమె దగ్గరికి వెళ్ళలేదని గానీ పాఠం చెప్పదు; ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠం ఇక్కడ కాబట్టి అంటుంది (తెలుగు IRV లో ఆ పదం లేదు), గొడవనూ పిల్లలు లేకపోవడాన్నీ ఎలా కలపాలో చెప్పకుండా, కలపడాన్ని పాఠకునికే వదిలేస్తుంది. చాలామంది పాఠకులు దీన్ని తీర్పుగా తీసుకున్నారు; కొందరు పేరుకు మాత్రమే మిగిలిన వివాహానికి ముగింపుగా తీసుకున్నారు. చెప్పబడింది ఫలితం: సౌలు వంశంలోని ఏ బిడ్డా దావీదు సింహాసనం మీద కూర్చోడు.

బహుశా ఆ చివరి విషయమే కథకుని ఆసక్తి. దావీదుకూ మీకాలుకూ పుట్టిన కొడుకు రెండు కుటుంబాలనూ కలిపి సౌలు వంశానికి హక్కు ఇచ్చేవాడు; అలాంటివాడు లేడు. (KJV లో 21:8 అద్రీయేలు కోసం మీకాలు పెంచిన ఆమె ఐదుగురు కొడుకుల గురించి మాట్లాడుతుంది; 1 సమూయేలు 18:19 లో అద్రీయేలు మెరాబు భర్త, చాలామంది అక్కడి పేరును మెరాబుదిగా, లేదా ఆ కొడుకులను పెంచుకున్నవారిగా భావిస్తారు — మన తెలుగు IRV అక్కడ మెరాబు అనే చదువుతుంది; పాఠకుల అభిప్రాయాలు భిన్నంగా ఉన్నాయి.) దేవుని సింహాసనాన్ని దావీదు పట్టణంలోకి తెచ్చిన అధ్యాయం పాత కుటుంబానికి ఒక తలుపు మూసివేసి ముగుస్తుంది. తరువాతి అధ్యాయం కొత్త కుటుంబానికి దేవుని వాగ్దానంతో మొదలవుతుంది.