ఆఫెకు నుండి మూడు రోజుల ప్రయాణం దావీదును ఇంటి దగ్గర పొగలోకి తెస్తుంది. సిక్లగు తగలబెట్టబడి ఖాళీ చేయబడింది — దావీదు దాడులు చేస్తూ వచ్చిన అమాలేకీయులు (27:8), కావలివారు లేని సమయంలో తిరిగి దాడి చేశారు. వారు ఏమి చేయలేదో కూడా కథకుడు గమనిస్తాడు: చంపకుండా చెరబట్టి తీసుకుపోయారు (వ. 2); స్త్రీలనూ పిల్లలనూ తీసుకుపోయారు, బహుశా అమ్మడానికి. ఇశ్రాయేలుకు వ్యతిరేకంగా యుద్ధం నుండి తప్పించబడిన మనుషులకు ఇప్పుడు పోరాడడానికి యుద్ధమూ లేదు, మిగిలినదీ ఏమీ లేదు; వారు ఇక ఏడవడానికి ఓపిక లేనంత గట్టిగా ఏడ్చారు.

తిరిగి పొందడానికి ముందు దుఃఖం నిలిచేలా ఈ అధ్యయనం అనుమతించాలి. వీరు కఠినమైన మనుషులు, రాజ్యం త్రోసివేసిన ఆరు వందల మంది (22:2), వారు బూడిదలో ఏడుస్తారు. దావీదు వారిలో ఉన్నాడు — దావీదు ఇద్దరు భార్యలు కూడా చెరలోకి పోవడం (వ. 5), జీవపుమూట గురించి మాట్లాడిన అబీగయీలు కూడా వారిలో ఉంది. ఏదైనా తిరిగి దొరుకుతుందన్న సూచన ఇంకా లేదు; 4వ వచనం కేవలం నష్టం. లేఖనం తన ప్రజలను దుఃఖం గుండా తొందరపెట్టదు, సొంత బూడిదలో కూర్చున్న పాఠకులు దాన్ని నిజాయితీగలదిగా కనుగొన్న స్థలాల్లో ఇది ఒకటి.

దావీదు చాలా దుఃఖపడ్డాడు... దావీదును రాళ్లు రువ్వి చంపాలని చెప్పుకున్నారు. అతని వెంట ఒక ఫిలిష్తీయ పట్టణానికి వెళ్లిన మనుషులు ఇప్పుడు అది తగలబడినందుకు అతణ్ణే నిందిస్తారు, వారు పూర్తిగా తప్పు కాదు: అతని పథకం (27:1) వారి కుటుంబాలను సిక్లగులో ఉంచింది, అతని దాడులే ఈ దాడిని రెచ్చగొట్టాయి. చెడుగా నడిపించిన నాయకులను వారి వెంట వచ్చినవారు అరుదుగా క్షమిస్తారు, రాళ్లు దగ్గరే ఉన్నాయి. అప్పుడు అధ్యాయానికి కీలకమైన మలుపు: దావీదు తన దేవుడు, యెహోవాను బట్టి ధైర్యం తెచ్చుకున్నాడు. ఏ కీర్తనా ఉదహరించబడలేదు, ఇంకా ఏఫోదును సంప్రదించలేదు; మనిషికీ అతని దేవునికీ మధ్య అంతరంగంలో జరిగిన ఏదో విషయం, ఎవరినీ ఏమీ అడగడానికి ముందే.

ఈ మాటను మంచి కారణంతోనే ప్రజలు భద్రంగా దాచుకున్నారు. దావీదు ఫిలిష్తీయ దేశంలోకి వెళ్ళినప్పటి నుండి (27:1) అతడు యెహోవా వైపు తిరిగినట్టు కథకుడు చూపించడం ఇదే మొదటిసారి, అది అట్టడుగున జరుగుతుంది. తన దేవుడు, యెహోవా — ఆ 'తన' అనేదే ముఖ్యం: సాధారణంగా ఇశ్రాయేలు దేవుడు కాదు, అతని సొంత దేవుడు, గుహలోనూ శిబిరంలోనూ అతణ్ణి కాపాడినవాడు. యోనాతాను ఒకప్పుడు దేవుని పేరట అతణ్ణి బలపరిచాడు (23:16); యోనాతాను ఇప్పుడు గిల్బోవ మీద ఉన్నాడు, తన స్నేహితుడు తన కోసం చేసినదాన్ని దావీదు ఇప్పుడు తన కోసం తానే చేసుకోవాలి. అతడు చేస్తాడు, అధ్యాయంలోని ప్రతిదీ దాని నుండే వస్తుంది.

ధైర్యం నుండి విచారణకు: ఏఫోదు తెమ్మని (వ. 7). కెయీలా నాటి నుండి మౌనంగా ఉన్న ఈ దేవోక్తి సాధనాన్ని (23:9-12) మళ్ళీ సంప్రదిస్తారు, యెహోవా వెంటనే, పూర్తిగా జవాబిస్తాడు — తరుము, తప్పకుండా నీవు వాళ్ళని కలుసుకుని నీవారినందరినీ విడిపించుకుంటావు. ఇవే రోజుల్లో, దేశానికి అటువైపు, సౌలు విచారణ చేస్తున్నాడు, అతనికి జవాబు రావడం లేదు (28:6). గ్రంథం ఈ రెండు విచారణలను కావాలనే పక్కపక్కనే ఉంచుతుంది: ఇద్దరు రాజులూ తీవ్ర ఆపదలో, ఇద్దరూ అడుగుతున్నారు; ఒకరికి జవాబు వస్తుంది, మరొకడు ఏన్దోరుకు పంపబడతాడు. తేడా పద్ధతిలో కాదు, వారి వెనుక ఉన్న సుదీర్ఘ చరిత్రల్లో ఉంది.

అబ్యాతారు, అహీమెలెకు కుమారుడు (వ. 7), తన తండ్రి పేరుతో పిలవబడుతున్నాడు, ఏఫోదు ఇక్కడికి ఎలా వచ్చిందో మనకు గుర్తు చేయడానికే అన్నట్టు (22:20). నోబులో జరిగిన మారణకాండ, దావీదు జీవితంలోని అత్యంత చెడ్డ ఘడియలో దేవుని నుండి వినడానికి అతనికి సాధనమైంది. దీని కోసం దేవుడు ఆ మారణకాండను సంకల్పించాడని ఈ అధ్యయనం చెప్పదు; ఆయన దాన్ని మలుపు తిప్పాడని చెబుతుంది. తప్పకుండా... నీవారినందరినీ విడిపించుకుంటావు అనేది కాలిపోయిన పట్టణంలో నిలబడిన మనిషికి ఇచ్చిన పెద్ద వాగ్దానం, 19వ వచనం దాని నెరవేర్పును ఒక్కొక్కటిగా లెక్కిస్తుంది.

బెసోరు వాగు — పశ్చిమ నెగెబులోని ఒక వాగు — ఆరు వందల మందిలో రెండు వందల మందిని ఆపేస్తుంది: వారు అలిసి పోయి బెసోరు వాగు దాటలేక ఆగిపోయారు. వారు ఆఫెకు నుండి మూడు రోజులు నడిచారు, తమ ఇళ్ళు కాలిపోయి ఉండడం చూశారు, ఏడ్చి ఏడ్చి ఖాళీ అయ్యారు, ఆ వెంటనే దక్షిణానికి సాగమని ఆజ్ఞ పొందారు. కథకుడు వారి అలసటను ఏ నిందా లేకుండా చెబుతాడు. దావీదు వారిని సామాను దగ్గర (వ. 24) ఉంచి నాలుగు వందల మందితో ముందుకు సాగుతాడు — అదుల్లాములో అతడు మొదలుపెట్టిన సంఖ్య అదే (22:2) — ఒంటెల మీది వారే నాలుగు వందల మంది ఉండబోయే (వ. 17) దళానికి వ్యతిరేకంగా.

ఈ విభజన అధ్యాయం చివరిలో (వ. 21-25) ప్రాముఖ్యం పొందుతుంది, ఆ రెండు వందల మంది తప్పించుకోలేదని పాఠకుడికి తెలిసేలా కథకుడు దాన్ని ఇక్కడ జాగ్రత్తగా నాటుతాడు: వారు దాటలేక పోయారు. అలసిపోయినవారికీ ఇష్టం లేనివారికీ మధ్య లేఖనం తేడా చూపిస్తుంది, దావీదు కూడా చూపిస్తాడు. ఇతరులు యుద్ధం చేస్తుండగా ముందుకు సాగలేక వాగు దగ్గర వదిలివేయబడిన అనుభవం ఉన్నవారు, తాము గమనించబడ్డామనీ, తమ కోసం ఒక కట్టడ చేయబడిందనీ ఈ వచనంలో కనుగొనవచ్చు.

పొలంలో వారికి చనిపోతున్న ఒక మనిషి దొరుకుతాడు, ఒక ఐగుప్తీయుడు (వ. 11), అతణ్ణి ఏమైనా అడగడానికి ముందే వారు అతనికి ఆహారం పెడతారు — రొట్టె, నీళ్ళు, అంజూరపు ముద్ద, ఎండు ద్రాక్ష — చివరికి అతడి ప్రాణం తెప్పరిల్లింది. అతడు ఒక బానిస, అతని అమాలేకీయ యజమాని అతణ్ణి వదిలేశాడు, ఎందుకంటే మూడు రోజుల క్రితం నాకు జబ్బు చేసింది (వ. 13): పాడైనప్పుడు పారవేయబడిన ఆస్తి. అలసిపోయినవారి పట్ల దావీదు ప్రవర్తనతో (వ. 24) ఉన్న ఈ వ్యత్యాసమే అధ్యాయానికి నైతిక వెన్నెముక. ఒక సైన్యం తన రోగులను చావడానికి వదిలేస్తుంది; మరొకటి శత్రువు రోగికి ఆహారం పెడుతుంది, అలసిపోయినవారికి భాగం ఇస్తుంది.

ఆ ఐగుప్తీయుడు దారి చూపేవాడవుతాడు. అతడు రెండే విషయాలు అడుగుతాడు (వ. 15) — తనను చంపకూడదు, తన యజమాని వశం చేయకూడదు — దావీదు మాట ఇస్తాడు. చనిపోతున్న ఒక పరదేశికి చూపిన దయ ద్వారానే దేవుడు ఏఫోదు ఇచ్చిన తప్పకుండా నీవు వాళ్ళని కలుసుకుని అనే మాటను నెరవేరుస్తాడు; ఇక్కడ దేవుని ఏర్పాటు పొలంలోని ఒక మనిషి ముఖాన్ని ధరిస్తుంది. అతణ్ణి వదిలేసిన యజమాని అంతా పోగొట్టుకున్నాడనీ, అతనికి ఆహారం పెట్టిన నాయకుడు అంతా తిరిగి పొందాడనీ పాఠకులు గమనించారు. గ్రంథం నీతి బోధించదు; అది అమరుస్తుంది.

అమాలేకీయులు ఫిలిష్తీయ దేశం నుండీ యూదా నుండీ దోచుకున్న కొల్లసొమ్ముతో చెల్లాచెదరుగా తింటూ, తాగుతూ ఆటపాటల్లో ఉన్నారు (వ. 16) — విజయం తరువాత దోపిడీదారులు ఉండే విధంగా, అజాగ్రత్తగా. దావీదు సంధ్యవేళ మొదలు మరునాటి సాయంత్రం వరకూ వారిని హతం చేస్తాడు; ఈ మాటను ఒక సుదీర్ఘమైన రోజుగా గానీ, తెల్లవారుజామున మొదలైనట్టుగా గానీ చదువుతారు, ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠంలోని twilight అనే మాట దాన్ని తెరిచే ఉంచుతుంది. ఒంటెల మీద ఎక్కిన 400 మంది యువకులు తప్పించుకుంటారు; మిగిలినవారు తప్పించుకోరు. ముగించమని సౌలుకు చెప్పబడిన (15:3), అతడు ముగించని అమాలేకీయుల యుద్ధం ఇదే, అతని స్థానంలోకి వచ్చిన మనిషి దాన్ని కొనసాగిస్తున్నాడు, సరిగ్గా సౌలు మరణించే రోజుల్లోనే.

ఈ అధ్యయనం దీన్ని 15వ అధ్యాయపు పవిత్ర యుద్ధంగా అలంకరించదు — ఇక్కడ నాశనం చేయమని ఏ ఆజ్ఞా నమోదు కాలేదు, తరుము అని, విడిపించుకో అని మాత్రమే. ఇది ఒక రక్షణ కార్యం. కథకుని ఆసక్తి హతం చేయడంలో కాదు, 18వ వచనంలో ఉంది: దావీదు అమాలేకీయులు దోచుకు పోయిన దానంతటినీ తిరిగి తెచ్చుకున్నాడు... తన ఇద్దరు భార్యలను కూడా రక్షించుకున్నాడు. ఏడవడానికి ఓపిక లేనంతగా ఏడ్చిన మనుషులు తమ కుటుంబాలను తిరిగి పొందుతారు. దేవుని తప్పకుండా నిలిచింది.

ఈ వచనం ఒక జాబితా, వాగ్దానంతో పోల్చి నెమ్మదిగా చదవవలసినది: కొడుకులూ కూతుర్లూ దోపుడు సొమ్ము, ఇలా వారు ఎత్తుకుపోయిన దానంతటిలో ఏదీ తక్కువ కాకుండా మొత్తం దావీదు దక్కించుకున్నాడు. యెహోవా తప్పకుండా... నీవారినందరినీ విడిపించుకుంటావు (వ. 8) అని చెప్పాడు; కథకుడు దాన్ని లెక్కించి నమోదు చేస్తాడు. లేఖనం ఒక వాగ్దానాన్ని సరిచూడకుండా అరుదుగా వదులుతుంది; ఇక్కడ లెక్క ఒక్కొక్క అంశంగా ఉంది. మిడతలు తినేసిన సంవత్సరాల పంటను దేవుడు తిరిగి ఇస్తాడని (యోవేలు 2:25) విన్న పాఠకులు, దానికి అత్యంత స్పష్టమైన చిత్రాల్లో ఒకటిగా ఈ అధ్యాయాన్ని కనుగొన్నారు.

20వ వచనం ఇంకా చెబుతుంది: ఇవి దావీదుకు దోపుడు సొమ్ము — సిక్లగు పోగొట్టుకున్నదానికంటే ఎక్కువగా ఉన్న గొర్రెలూ గొడ్లూ, అమాలేకీయులవీ వారు ఫిలిష్తీయుల నుండి తీసుకున్నవీ, తిరిగి దొరికిన పశువులకు ముందుగా తోలబడ్డాయి. మనుషుల కేక ఆ ఘనతను దావీదుకు ఇస్తుంది, 23వ వచనంలో అతడు దాన్ని తిరస్కరిస్తాడు (యెహోవా... మనకు దయచేసిన). ఈ దోపుడు సొమ్మే 26-31 వచనాల్లోని కానుకలకు ఆధారమవుతుంది, అవి హెబ్రోనులో అతనికి కిరీటం తెచ్చే విధేయతను నిర్మిస్తాయి (2 సమూయేలు 2:4). దేవుడు నష్టాన్ని తిరిగి ఇచ్చాడు, ఆ తరువాత రాజ్యానికి కావలసిన సాధనాన్ని కూడా జోడించాడు.

యుద్ధానికి పోయినవాడికీ సామాను దగ్గర కావలి ఉన్న వాడికి ఒకటే భాగం కదా. అందరూ సమానంగానే పాలు పంచుకుంటారు గదా. దుష్టులు, పనికిమాలిన వారు (వ. 22) — కథకుని మాటే, మెత్తబరచకుండా — దోపుడు సొమ్మును నాలుగు వందల మంది కోసమే ఉంచుకుని, రెండు వందల మందిని కేవలం వారి కుటుంబాలతో పంపివేయాలనుకుంటారు. దావీదు మూడు కారణాలతో నిరాకరిస్తాడు: ఆ మనుషులు నా సోదరులారా అని అతడు పిలిచేవారు; దోపుడు సొమ్ము యెహోవా... మనకు దయచేసిన సొమ్ము (వ. 23); పోరాడడమూ కాపాడడమూ ఒకే సేవ. ఈ సూత్రం వెనక్కి సంఖ్యాకాండము 31:27, యెహోషువ 22:8 వరకూ, ముందుకు 25వ వచనంలోని ఇశ్రాయేలీయుల్లో... కట్టడగా న్యాయవిధిగా అనే మాట వరకూ సాగుతుంది.

సంఘం ఈ వచనాన్ని కృపకూ శరీరానికీ ఒక ఉపమానంగా చదివింది: బహుమానం కనిపించే పోరాటానికి అనుపాతంలో ఉండదు, సామాను కాపాడినవారు రెండవ తరగతివారు కాదు (మత్తయి 20:12-15; 1 కొరింతీ పత్రిక 12:22-24). ఈ అధ్యయనం దాన్ని ఒక చదువుగా చూపిస్తుంది, వచనపు మొదటి అర్థంగా కాదు — ఆ మొదటి అర్థం ఒక సైనిక తీర్పు. అయితే ఒక తీర్పుగా కూడా అది దేవుడు ఎంచుకున్న మనిషిని బయలుపరుస్తుంది: తన గొప్ప విజయపు సాయంత్రాన, బలవంతులకు వ్యతిరేకంగా అలసిపోయినవారి పక్షం వహించే నాయకుడు.

సిక్లగుకు తిరిగి వచ్చి, దావీదు దోపుడు సొమ్ములో కొంత తన స్నేహితులైన యూదా పెద్దలకు పంపిస్తాడు — KJV చెప్పినట్టు ఒక కానుక, యెహోవా శత్రువులనుండి నేను దోచుకొన్న సొమ్ము నుండి. ఆ తరువాతి జాబితా (వ. 27-31) బేతేలు (బహుశా దక్షిణాన ఉన్న ఒక పట్టణం, ప్రసిద్ధమైనది కాదు), యత్తీరు, అరోయేరు, ఎష్టేమో, హోర్మా, హెబ్రోను, ఇంకా ఇతర స్థలాల పేర్లను పేర్కొంటుంది, దానితో పాటు తాను దాడి చేస్తున్నానని దావీదు ఆకీషుతో చెప్పిన యెరహ్మెయేలీయులనూ కేనీయులనూ (27:10). ఇవి అతనికి ఆశ్రయమిచ్చిన పట్టణాలు — దావీదూ అతని మనుషులూ తిరుగాడిన స్థలాలన్నిటిలో — అతడు తన రుణాలు తీర్చుకుంటాడు.

ఇది స్పష్టంగా రాజకీయం కూడా: సిక్లగు నుండి అమాలేకీయుల దోపుడు సొమ్మును పొందిన పెద్దలే త్వరలో హెబ్రోనులో దావీదును రాజుగా అభిషేకిస్తారు (2 సమూయేలు 2:1-4), కథకుడు దాన్ని దాచే ప్రయత్నం చేయడు. ఒక రాజు తన ప్రజల మనసును గెలుచుకోవాలన్న విషయంలో లేఖనానికి ఏ సంకోచమూ లేదు. అది గమనించేది కానుక మీద ఉన్న పేరును — యెహోవా శత్రువుల — సమయాన్నీ. దావీదు యూదాకు దోపుడు సొమ్ము పంచుతుండగా, సౌలు గిల్బోవ మీద చనిపోయి పడి ఉన్నాడు (31:6). పాత రాజు చివరి రోజూ కొత్త రాజు మొదటి కానుకలూ దగ్గరదగ్గరగా జరుగుతాయి, తరువాతి అధ్యాయం అదే చెబుతుంది.