ఇశ్రాయేలులో ఒక రాజుకు మొదటి అభిషేకం చిన్న బుడ్డితో, తెల్లవారుజామున, సాక్షి ఎవరూ లేకుండా జరుగుతుంది. యాజకులపై (నిర్గమకాండము 29:7), ధర్మశాస్త్రంలో, ప్రత్యక్ష గుడారంపై నూనె పోయబడింది; ఇప్పుడు అది ఒక పాలకుడిపై పోయబడుతుంది, అభిషేకించిన అనే మాట — 2:10లో హన్నా మాట — తన దీర్ఘ ప్రయాణాన్ని మొదలుపెడుతుంది. తన సొత్తు అయిన తన ప్రజల మీద: ఇశ్రాయేలు యెహోవా సొత్తు (ద్వితీయోపదేశకాండము 32:9); రాజు గృహనిర్వాహకుడు, యజమాని కాదు.

ఈ వచనపు హెబ్రీ పాఠం ప్రాచీన గ్రీకు అనువాదం కంటే చిన్నది; గ్రీకు అనువాదం సౌలు యెహోవా ప్రజలను ఏలడం, వారి శత్రువుల నుండి వారిని రక్షించడం గురించి ఒక వాక్యభాగాన్ని, ఇదే సూచన అనే వివరణతో జోడిస్తుంది. KJV (తెలుగు IRV కూడా) హెబ్రీని అనుసరిస్తుంది. ఈ తేడా రాతప్రతుల విషయం, సిద్ధాంతం విషయం కాదు; రెండు రూపాలూ ఒకే విషయం చెబుతాయి — అభిషేకించింది యెహోవా, సమూయేలు కాదు.

మూడవ సూచనే ముఖ్యమైనది: గాడిదల సమాచారమో, రొట్టెల కానుకలో కాదు, న్యాయాధిపతులపైకి వచ్చినట్టు — ఒత్నీయేలు, గిద్యోను, యెఫ్తా, సంసోను — సౌలుపైకి ఆత్మ దిగిరావడం. ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠంలో ఇక్కడ వేరొక మనిషిగా మారతావు అనే బలమైన మాట ఉంది (తెలుగు IRV 'నీకు నూతన మనస్సు వస్తుంది' అని చదువుతుంది); 9వ వచనం దేవుడు సౌలుకు నూతన మనస్సు అనుగ్రహించాడు అంటుంది. ఇశ్రాయేలు అడిగిన రాజుకు కిరీటం కంటే ఎక్కువ ఇవ్వబడుతుంది; అతడు అడగని సన్నద్ధత అతనికి ఇవ్వబడుతుంది.

ఈ గ్రంథాల్లో ఆత్మ రావడం పదవి కోసం, పని కోసం; అది వెళ్ళిపోనూ వచ్చు (16:14). పాఠం తరువాతి అర్థంలో స్వభావ మార్పును వర్ణించదు; బిడియపడే రైతు కొడుకును నాయకత్వానికి దేవుడు తగినవాడిగా చేయడాన్ని వర్ణిస్తుంది. ఆ సన్నద్ధతతో సౌలు ఏమి చేస్తాడనేది తరువాతి ఇరవై అధ్యాయాల కథ.

నూతన మనస్సు — ఇవ్వబడింది, సంపాదించబడలేదు, అతడు వెళ్ళడానికి తిరిగిన క్షణమే ఇవ్వబడింది. దాన్ని పొందడానికి సౌలు ఏమీ చేయలేదు; అతడు ప్రవక్తను విడిచి వెళ్ళాడు, తాను మారిపోయి ఉండడం గమనించాడు. లేఖనంలో కృప తరచూ దారిలోనే వస్తుంది, పిలుపుకూ పనికీ మధ్యలో.

ఆ రోజే ఆ ఆనవాళ్ళు కనబడ్డాయి — సమూయేలు ఏడు వచనాల్లో (వ. 2-8) వాగ్దానం చేసినదాన్ని కథకుడు ఒకే వాక్యభాగంలో ధ్రువీకరిస్తాడు. రాజు ఏమీ చేయకముందే పాఠకుడు ఆ మాట నమ్మదగినదని అనుభవించాలి. తరువాత సౌలుకు ఏమి జరిగినా, సమూయేలు ద్వారా వచ్చిన యెహోవా మాట విఫలం కాలేదు.

పొరుగువారు ఆశ్చర్యపోతారు: తమకు తెలిసిన రైతు కొడుకు ప్రవక్తల మధ్య ఆత్మావేశంలో ఉన్నాడు. వారి ప్రశ్న — సౌలు కూడా ప్రవక్త అయ్యాడా? — సామెత అయింది (వ. 12), గ్రంథం దాన్ని మరింత చీకటి దృశ్యంలో (19:24) తిరిగి తెస్తుంది — దావీదును వేటాడుతూ సౌలు బట్టలు తీసివేసి ప్రకటిస్తూ పడి ఉన్నప్పుడు. అవే మాటలు, రెండు అర్థాలు: ఆశ్చర్యకరమైన కృప, ఆశ్చర్యకరమైన పతనం.

అతని తండ్రి ఎవరు? (వ. 12; ఇంగ్లీషు KJV పాఠంలో 'వారి తండ్రి ఎవరు?') — అయోమయపరిచే జవాబు; ప్రవచనం వంశపారంపర్యంగా కాక దేవుని వరంగా వస్తుంది, కాబట్టి కీషు కొడుకు కూడా ఎవరి లాగానైనా దాన్ని ఉచితంగా పొందవచ్చు అనే అర్థంలో సాధారణంగా తీసుకుంటారు. వాయిద్యాలతో ఉన్న ప్రవక్తల గుంపు (వ. 5) అలాంటి గుంపుల గురించి మనం వినే మొదటి సందర్భం; పాఠం వాటి మూలాన్ని వివరించదు, మనమూ వివరించకూడదు.

ఆకాను విషయంలో వేసినట్టే (యెహోషువ 7:16-18) గోత్రం వారీగా, కుటుంబం వారీగా చీటీ వేయబడింది — అక్కడ పాపిని బయటపెట్టడానికి, ఇక్కడ రాజును వెల్లడించడానికి — ఎన్నికైన వ్యక్తి కనబడడు. చీటీ ద్వారా అతణ్ణి ఎంచుకొన్న యెహోవా, ఇప్పుడు తన జవాబు ద్వారా అతణ్ణి కనుగొంటాడు: సామానుల్లో, సరుకుల మధ్య. సామానుల మధ్య దాక్కొని దొరికిన రాజు — ఇది చాలా ఇశ్రాయేలీయమైన ఆరంభం.

అతడు ఎందుకు దాక్కున్నాడో పాఠం చెప్పదు. పాఠకులు దీన్ని వినయంగా, భయంగా, లేదా తనకు ఇప్పటికే తెలిసిన పిలుపును (9:27-10:1) అంగీకరించడానికి అయిష్టతగా తీసుకున్నారు. ఒకే మనిషిలో ఒకే ఉదయాన మూడూ నిజం కావచ్చు. స్పష్టమైనది — దేవుని ఎంపిక సౌలు సిద్ధత కోసం వేచి ఉండదు; వారు పరుగెత్తుకుంటూ వెళ్ళి... అతణ్ణి తీసుకువచ్చారు (వ. 23).

యెహోవా ఏర్పరచుకున్నవాణ్ణి — దీన్ని మీకోసం మీరు కోరుకొన్న రాజు (8:18) పక్కన పెట్టండి. రెండు మాటలూ నిలుస్తాయి; ప్రజలు రాజును కోరుకున్నారు, యెహోవా ఒకణ్ణి ఎంచుకున్నాడు, గ్రంథం ఏ పక్షాన్నీ బాధ్యత నుండి తప్పించదు. అతని వంటివాడు ఎవరూ లేడు అనేది సందర్భంలో అతని ఎత్తు గురించి (వ. 23); యెహోవా చూసేది వేరే చోట (16:7), కానీ ఇశ్రాయేలు కళ్ళు అడుగుతున్నదాన్నే ఆయన ఇశ్రాయేలుకు మొదట ఇస్తాడు.

రాజు చిరకాలం జీవిస్తాడు గాక — ఇంగ్లీషు KJV ఇక్కడ తన భాషా పలుకుబడి 'God save the king' ('దేవుడు రాజును కాపాడు గాక') వాడుతుంది; హెబ్రీని సాధారణంగా రాజు జీవించు గాక అని అనువదిస్తారు, తెలుగు IRV చదివే విధంగానే. లేఖనంలో ఇది మొదటి రాజజయధ్వానం, పట్టాభిషేకాల్లో మళ్ళీ వినబడుతుంది (1 రాజులు 1:39). మందసం శిబిరంలోకి వచ్చినప్పుడు కేకలు వేసినట్టే (4:5) ఇశ్రాయేలు ఇక్కడా కేకలు వేస్తుంది; ఆ కేక విశ్వాసమా, శబ్దమా అని ఆలోచించడానికి అధ్యాయం పాఠకుణ్ణి వదిలేస్తుంది.

రాజ్యపాలన పద్ధతి 8:11లోని రాజు పరిపాలన తీరు కాదు. అది రాజులు ఏమి తీసుకుంటారనే హెచ్చరిక; ఇది యెహోవా సన్నిధిలో ఉంచబడిన శాసనం — ఇశ్రాయేలు రాజు దేవుని కింద ఏ నిబంధనలపై ఏలాలో. అనేకులు దీన్ని ద్వితీయోపదేశకాండము 17:14-20తో జోడిస్తారు; అక్కడ రాజు ధర్మశాస్త్ర ప్రతిని ఉంచుకొని జీవితమంతా చదవాలి. ఇశ్రాయేలు రాజరికం ఒక రోజు వయసు కాకముందే లిఖితరూపంలో ఏర్పరచబడింది.

యెహోవా సన్నిధిలో ఉంచిన గ్రంథం రాజును వాక్యం మీద కాక వాక్యం కింద ఉంచుతుంది. తాను అప్పుడే పొందిన రాజ్యాన్ని నిర్వచించే అవకాశం సౌలుకు లేదు. ఆ పత్రంలో ఏమున్నా, సమూయేలు గ్రంథం ప్రతి రాజును రాయబడినదానికి విధేయుడయ్యాడా అనే దానితో కొలుస్తుంది.

దుష్టులు — ఏలీ కుమారుల విషయంలో వాడిన హెబ్రీ మాటే (2:12; తెలుగు IRV అక్కడ 'దుర్మార్గులు' అని చదువుతుంది). పనికిమాలినవారు సహేతుకంగా వినిపించే ప్రశ్న అడుగుతారు, ఈ మనిషి మనలను ఏలుతాడా? (ఇంగ్లీషు KJV పాఠంలో 'ఈ మనిషి మనలను ఎలా రక్షిస్తాడు?'), విధేయతను సూచించే కానుకలు ఇవ్వకుండా దానికి జవాబిస్తారు. 11వ అధ్యాయం యాబేష్గిలాదుతో వారికి జవాబిస్తుంది, సౌలు కనికరంతో వారికి జవాబిస్తాడు (11:13).

నెమ్మదిగా ఉండిపోయాడు — ఏ లెక్కన చూసినా, ఇది సౌలు అత్యుత్తమ స్థితి — అవమానం కింద మౌనం, బొచ్చు కత్తిరించే వారి ఎదుట గొర్రె మౌనంగా ఉన్నట్టు. సమూయేలు గ్రంథపు మృత సముద్రపు చుట్టతో సహా కొన్ని ప్రాచీన రాతప్రతులు చివరి వాక్యభాగాన్ని వేరుగా, నాహాషు కథను పరిచయం చేసే కాలసూచనగా (సుమారు నెల రోజుల తరువాత) చదువుతాయి; KJV (తెలుగు IRV కూడా) సాధారణ హెబ్రీ పాఠాన్ని అనుసరిస్తుంది. ఏ పాఠమైనా సౌలును ప్రతీకారం తీర్చుకోకుండా, జవాబివ్వకుండా, ఒక కార్యం కోసం వేచి ఉన్నవాడిగా వదిలేస్తుంది.