సొలొమోను రాజు ఇశ్రాయేలీయులందరి మీదా రాజయ్యాడు (వ. 1), దావీదు రాజ్యాన్ని చూపించినట్టే (2 సమూయేలు 8:15-18; 20:23-26) కథకుడు కొత్త రాజ్యాన్ని దాని అధికారుల ద్వారా చూపిస్తాడు. మొదట వచ్చేది సాదోకు కొడుకు అజర్యా యాజకుడు. హీబ్రూ పద క్రమం యాజకుడు అనే మాట సాదోకును కాక అజర్యాను వర్ణిస్తుందని చదవడానికి వీలిస్తుంది, చాలామంది అలాగే చదువుతారు. 1 దినవృత్తాంతములు 6:8-10 అహిమయస్సు ద్వారా ఒక అజర్యాను సాదోకు మనవడిగా పేర్కొంటుంది, హీబ్రూ జాబితాల్లో కొడుకు అంటే సంతతివాడు అని కూడా అర్థం కావచ్చు; ఇతడు అదే వ్యక్తా కాదా ఈ అధ్యయనం చెప్పలేదు. జాబితా చూపించేది ఏమిటంటే, 1 రాజులు 2:35 లో ఉన్నత స్థానానికి ఎత్తబడిన సాదోకు యాజక వంశం ఇప్పుడు ఆస్థానానికి అగ్రస్థానంలో నిలబడింది.

మిగిలిన పేర్లు (వ. 3-4) కొనసాగింపును చూపిస్తాయి. అహీలూదు కొడుకు యెహోషాపాతు లేఖికుడు దావీదు కింద కూడా అదే పదవిలో ఉన్నాడు (2 సమూయేలు 8:16). షీషా కొడుకులు ఎలీహోరెపు, అహీయా ప్రధాన మంత్రులు (ఇంగ్లీషు KJV పాఠంలో "లేఖకులు") — షీషా బహుశా దావీదు లేఖకుడైన షవ్షా లేక షెవా కావచ్చు (1 దినవృత్తాంతములు 18:16; 2 సమూయేలు 20:25), అయితే ఈ అధ్యయనం దాన్ని రుజువు చేయలేదు. యెహోయాదా కొడుకు బెనాయా సైన్యాధిపతి, యోవాబు స్థానంలో (1 రాజులు 2:35). తరువాత 4వ వచనం సాదోకు, అబ్యాతారు లను యాజకులు అని పేర్కొంటుంది, అయితే 1 రాజులు 2:27 లో అబ్యాతారు అనాతోతుకు పంపివేయబడ్డాడు; జాబితా అతని బిరుదును అలాగే ఉంచుతుందనీ, లేక పాలన మొదలైన తొలి రోజులను సూచిస్తుందనీ పాఠకులు సూచిస్తారు. ఈ అధ్యయనం ఆ కష్టాన్ని గుర్తిస్తుంది, బలవంతంగా పరిష్కరించదు.

నాతాను కొడుకు అజర్యా అధికారుల పైఅధికారిగా ఉన్నాడు — 7వ వచనంలోని పన్నెండుమంది మీద — నాతాను మరో కొడుకు జాబూదు యాజకుడు, రాజు చెలికాడు. ఈ నాతాను అధ్యాయం 1 లోని ప్రవక్తా లేక అదే పేరు గల దావీదు కొడుకా (2 సమూయేలు 5:14) పాఠం చెప్పదు; చాలామంది ప్రవక్తనే అనుకుంటారు, అలాగైతే అతని కొడుకులకు ఉన్నత పదవులు బహుమానంగా వచ్చాయన్నమాట. ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠం principal officer (ముఖ్య అధికారి) అనేది సాధారణంగా యాజకుడు అని అనువదించబడే హీబ్రూ పదం (తెలుగు పాఠం ఇక్కడ యాజకుడు అనే అంటుంది), 2 సమూయేలు 8:18 లో దావీదు కొడుకుల విషయంలో వాడిన అదే పదం; ఇక్కడ దానికి రాజ మంత్రి అనే అర్థం ఉన్నట్టు కనిపిస్తుంది. రాజు చెలికాడు నమ్మకానికి గుర్తైన ఒక బిరుదు, హూషై దావీదు స్నేహితుడు అయినట్టు (2 సమూయేలు 15:37; 16:16).

రాజ్యంతో పాటు పెరిగిన రెండు పదవులను 6వ వచనం చేరుస్తుంది: అహీషారు గృహ నిర్వాహకుడు — రాజభవన నిర్వాహకుడు — అబ్దా కొడుకు అదోనీరాము వెట్టి చాకిరీ పనివాళ్ళపై అధికారి. వెట్టి చాకిరీ కోసం హీబ్రూ పదం మస్, అంటే బలవంతపు శ్రమ; మందిరం కోసం వెట్టివారి మీద అదోనీరాము పేరు మళ్ళీ వస్తుంది (1 రాజులు 5:14), రాజ్యం చీలిపోయినప్పుడు అదోరాము అనే పేరుతో ఉత్తర గోత్రాలు అతణ్ణి రాళ్లతో కొట్టి చంపుతాయి (12:18). కథకుడు దీన్ని ఇక్కడే నాటుతాడు కాబట్టి ఈ అధ్యయనం దాన్ని ఇక్కడ గమనిస్తుంది: గౌరవాల జాబితాలో, ఒక పదవి కాలక్రమంలో రాజ్యాన్ని విరగ్గొట్టే భారాన్ని మోస్తోంది. రాజు తన పని కోసం మీ కొడుకులను పట్టుకుని వెళ్తాడని సమూయేలు హెచ్చరించాడు (1 సమూయేలు 8:11-12).

ఇశ్రాయేలీయులందరి మీదా సొలొమోను 12 మంది అధికారులను నియమించాడు. వీరు రాజుకు, అతని ఇంటివారికి ఆహారం ఏర్పాటు చేసేవారు. సంవత్సరంలో ఒక్కొక్క నెలకు వారిలో ఒక్కొక్కడు ఆహారం సరఫరా చేసే బాధ్యత వహించాడు. పన్నెండు ప్రాంతాలు, పన్నెండు నెలలు, ఒక సమయంలో ఒక ప్రాంతం ఆస్థానాన్ని పోషిస్తూ. జాబితా (వ. 8-19) కొంత వరకూ గోత్రాల పేర్లను అనుసరిస్తుంది — ఎఫ్రాయిము, నఫ్తాలి, ఆషేరు, ఇశ్శాఖారు, బెన్యామీను, గిలాదు — కొంత వరకూ దోరు, మెగిద్దో, బేత్షెయాను వంటి పట్టణాలూ ప్రాంతాలూ ద్వారా వాటిని దాటుతుంది. కొందరు పాఠకులు దీనిలో కిరీటం చుట్టూ దేశాన్ని ఉద్దేశపూర్వకంగా తిరిగి వ్యవస్థీకరించడాన్ని చూస్తారు; పాఠం ప్రణాళికను వివరించకుండా పేర్లు ఇస్తుంది. ఐదుగురు అధికారుల పేర్లు వారి తండ్రుల పేర్లతోనే ఇవ్వబడ్డాయి — హూరు కొడుకు, దెకెరు కొడుకు — బహుశా ఒక పాత దస్తావేజు దెబ్బతినడం వల్ల కావచ్చు.

వ్యక్తిగత బంధాలు జాబితా అంతటా ఉన్నాయి. ఇద్దరు అధికారులు సొలొమోను కూతుళ్ళను పెళ్ళి చేసుకున్నారు: టాపాతు (వ. 11), బాశెమతు (వ. 15). నఫ్తాలిలోని అహిమయస్సు బహుశా సాదోకు కొడుకు, 2 సమూయేలు 18:19 లో పరుగెత్తినవాడు, ఆషేరులోని హూషై కొడుకైన బయనా (వ. 16) బహుశా దావీదు స్నేహితుని కొడుకు; ఈ అధ్యయనం ఈ రెండిటినీ కేవలం అవకాశాలుగా అందిస్తుంది. పన్నెండుమందిలో యూదా జాబితాలో లేదు. చివరి వాక్యం, అతడు ఒక్కడే ఆ దేశంలో అధికారి (వ. 19), యూదా మీద వేరే అధికారిగా కొందరు చదువుతారు, గిలాదు నమోదులో భాగంగా మరికొందరు చదువుతారు. యూదా ఆ భారం నుండి తప్పించబడిందా లేదా అన్నది వివాదాస్పదం, 1 రాజులు 12:4 లోని ఫిర్యాదు వెనుక ఉన్న ఒక ప్రశ్న అది.

యూదావారూ ఇశ్రాయేలు వారూ సముద్రం ఒడ్డున ఉండే ఇసుక రేణువులంత విస్తారమైన సమూహంగా ఉండి — అబ్రాహాముకు చేసిన వాగ్దానపు భాష, సముద్ర తీరంలో ఉండే ఇసుక రేణువులవలే (ఆదికాండము 22:17), యాకోబు ప్రార్థనలోని భాష కూడా (ఆదికాండము 32:12). ఒక వాగ్దానం నెరవేరడాన్ని పాఠకుడు చూడాలని కథకుడు కోరుకుంటాడు: ఐగుప్తులో డెబ్భై మందిగా ఉన్న ప్రజలు ఇప్పుడు లెక్కకు మించినవారు. సొలొమోను వారిని గొప్ప జనాంగం... వారిని లెక్క పెట్టడం... నాకు అసాధ్యం అన్నాడు (1 రాజులు 3:8), ఇక్కడ కథకుడు అంగీకరిస్తాడు. రెండు రాజ్యాల పేర్లూ ఇవ్వబడ్డాయి — యూదావారూ ఇశ్రాయేలు వారూ — 25వ వచనంలో మళ్ళీ ఇచ్చినట్టే; ఐక్యత ప్రస్తుతానికి నిలిచి ఉంది, అయితే రెండు పేర్లు రాబోయే చీలికను సూచిస్తాయి.

తింటూ, తాగుతూ, సంబరపడుతూ ఉన్నారు. ఈ అధ్యయనం దీన్ని విపరీతానికి కాదు, ఆశీర్వాదానికి చిత్రంగా చదువుతుంది: ఆహారం, భద్రత, సంతోషం ఉన్న ప్రజలు, ప్రసంగి 2:24 తినడం తాగడం దేవుని బహుమానంగా మెచ్చుకున్నట్టు. అధ్యాయం నమోదు చేసే ఖర్చుతో కలిపి పాఠకులు దీన్ని పట్టుకోవాలి — ఆస్థానం రోజువారీ భోజన సామగ్రి (వ. 22-23), నెల నెలా దాన్ని సేకరించిన అధికారులు. చాలామందికి సమృద్ధి, కొందరికి భారం, రెండూ పాఠంలో ఉన్నాయి. కథకుడు ఇక్కడ వాటిని ఒకదానికొకటి వ్యతిరేకంగా నిలబెట్టడు; ప్రజలు వాటి గురించి ఎలా భావించారో అధ్యాయం 12 చూపిస్తుంది.

నది (యూఫ్రటీసు) మొదలుకుని ఐగుప్తు సరిహద్దు వరకూ ఆ మధ్యలో ఉన్న రాజ్యాలన్నిటి మీదా ఫిలిష్తీయుల దేశమంతటి మీదా సొలొమోను అధికారం ఉంది. నది అనేది సాధారణంగా యూఫ్రటీసు అని తీసుకుంటారు (తెలుగు పాఠం దాన్ని స్పష్టంగా చెబుతుంది). అబ్రాహాముకు వాగ్దానం చేసిన సరిహద్దులను, ఐగుప్తు నది నుంచి, పేరుగాంచిన యూఫ్రటీసు నది వరకూ (ఆదికాండము 15:18; పోల్చండి నిర్గమకాండము 23:31), పాఠకులు చాలా కాలంగా ఇక్కడ విన్నారు, ఈ అధ్యయనం దాన్ని సంభావ్యమైన ప్రతిధ్వనిగా అందిస్తుంది. పాలన రకాన్ని గమనించండి: ఆ ప్రజలు అతనికి పన్ను చెల్లిస్తూ, అణిగిమణిగి ఉన్నారు — సామంత రాజ్యాల నుండి కప్పం, తప్పనిసరిగా ప్రత్యక్ష పాలన కాదు. 24వ వచనం విస్తీర్ణాన్ని మళ్ళీ ఇస్తుంది, తిప్సహు నుండి గాజా వరకూ — యూఫ్రటీసు మీది ఒక రేవు నుండి గాజా వరకూ — అతని కాలంలో నాలుగు దిక్కులా శాంతి నెలకొంది.

రోజువారీ భోజన సామగ్రి (వ. 22-23) ఆస్థానపు పరిమాణాన్ని చూపిస్తుంది: 600 తూముల మెత్తని గోదుమ పిండి, 1, 200 తూముల ముతక పిండి, పది కొవ్విన ఎద్దులు, గడ్డి మైదానాల నుండి తెచ్చిన ఎద్దులు 20, గొర్రెలు 100, ఇవి గాక దుప్పులూ పక్షులూ. ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠం కొలతలను ముప్పై, అరవై కొలతలుగా అలాగే ఉంచుతుంది, ఈ అధ్యయనం వాటిని మార్చదు; విషయం సమృద్ధి. వాగ్దానం చేయబడిన బహుమానం ఈ కొడుకుకు శాంతేనని పాఠకులు గమనించారు: 1 దినవృత్తాంతములు 22:9 శాంతిపరుడు అని చెబుతుంది, చాలామంది సొలొమోను పేరును హీబ్రూ షాలోమ్, అంటే శాంతి, తో కలుపుతారు, అయితే ఈ అధ్యయనం ఆ సంబంధాన్ని సంభావ్యమైనదిగా అందిస్తుంది, రుజువైన వ్యుత్పత్తిగా కాదు.

సొలొమోను కాలమంతా ఇశ్రాయేలు వారూ యూదా వారూ దాను నుండి బెయేర్షెబా వరకూ తమ తమ ద్రాక్షచెట్ల కిందా అంజూరపు చెట్ల కిందా నిర్భయంగా నివసించారు. ఈ మాట ఇశ్రాయేలుకు శాంతి చిత్రంగా మారింది: ఒక కుటుంబం తన సొంత ద్రాక్షచెట్టు, చెట్టు నీడలో, తన సొంత భూమి మీద విశ్రాంతి తీసుకుంటూ, దాన్ని భయపెట్టేవారు ఎవరూ లేకుండా. ప్రవక్తలు దీన్ని రాబోయే యుగం కోసం తీసుకున్నారు — మీకా 4:4, ప్రతివాడూ ఎవరి భయమూ లేకుండా తన ద్రాక్షచెట్టు కింద తన అంజూరపు చెట్టు కింద కూర్చుంటాడు, జెకర్యా 3:10 కూడా. దాను నుండి బెయేర్షెబా వరకూ అంటే దేశమంతా, ఉత్తరం నుండి దక్షిణం వరకూ, 2 సమూయేలు 24:2 లోని విస్తీర్ణం. కొంత కాలం విశ్రాంతి వాగ్దానం (ద్వితీయోపదేశకాండము 12:10) జీవించబడిందని కథకుడు చెబుతాడు.

సొలొమోను కాలమంతా అనే పరిమితిని ఈ అధ్యయనం గమనిస్తుంది: శాంతి ఒక పాలనకు చెందినది, అది కలత లేకుండా దాని తరువాత నిలవదు. కథ ముగింపు తెలిసిన పాఠకులు ఈ వచనంలో నెరవేర్పునూ ఆరాటాన్నీ రెండిటినీ వింటారు — శాంతి నిజమైనదే, కానీ అది చివరిది కాదు. అందుకే రాజ్యం విరిగిపోయి ద్రాక్షచెట్లు పోయిన తరువాత రాసిన ప్రవక్తలు, దేవుడు ఒక రోజు శాశ్వతంగా ఇవ్వబోయేదానికి సొలొమోను దినాలను నమూనాగా తీసుకోగలిగారు. శాంతి కాలాల కోసం దేవునికి కృతజ్ఞతలు చెప్పమనీ, వాటిని చివరి మాటగా పొరబడవద్దనీ ఈ వచనం పాఠకులను ఆహ్వానిస్తుంది.

సొలొమోను రాజు రథాల కోసం శాలల్లో 40,000 గుర్రాలు, అశ్విక దళానికి 12,000 గుర్రాలు ఉండేవి (ఇంగ్లీషు KJV పాఠంలో "నలభై వేల గుర్రపు శాలలు, పన్నెండు వేల రౌతులు"). 2 దినవృత్తాంతములు 9:25 లోని సమాంతర భాగం గుర్రాలకు, రథాలకు 4,000 శాలలు ఉండేవి. 12,000 గుర్రపు రౌతులు ఉండేవారు అంటుంది, 1 రాజులు 10:26 1, 400 రథాలు అని లెక్కిస్తుంది. ఇది బాగా తెలిసిన ఒక తేడా, ఈ అధ్యయనం దాన్ని స్పష్టంగా చెబుతుంది. చాలామంది 4,000 మూలమైనదనీ, పెద్ద సంఖ్య తొలి కాలపు ప్రతిలేఖనంలో దొర్లిన పొరపాటనీ తీసుకుంటారు, ఎందుకంటే హీబ్రూ సంఖ్యలు సులభంగా తారుమారయ్యేవి; ఆ రెండు సంఖ్యలు వేర్వేరు విషయాలను లెక్కిస్తాయని మరికొందరు సూచిస్తారు. ఈ అధ్యయనం నిర్ణయించదు, రెండు గ్రంథాలూ పన్నెండు వేల రౌతుల విషయంలో (KJV ప్రకారం) ఏకీభవిస్తాయని గమనిస్తుంది.

పాఠకులు ద్వితీయోపదేశకాండము 17:16 కూడా వినాలి: రాజు గుర్రాలను చాలా ఎక్కువగా సంపాదించుకోకూడదు. గుర్రాలను ఎక్కువగా సంపాదించడానికి ప్రజలను ఐగుప్తుకు తిరిగి వెళ్లనివ్వకూడదు. 1 రాజులు 3:1 లో ఫరో కూతురిని నమోదు చేసినట్టే, కథకుడు ఇక్కడ గుర్రాలను ఏ వ్యాఖ్యా లేకుండా నమోదు చేస్తాడు, తరువాత సొలొమోను గుర్రాలు ఐగుప్తు నుండి తెచ్చినవని గమనిస్తాడు (1 రాజులు 10:28). 27-28 వచనాలు అధికారుల వైపు తిరిగి వస్తాయి, వారు తనకు అప్పగించిన నెలను బట్టి రాజు భోజనపు బల్ల కోసం సరఫరా చేశారు, రథాలు లాగే గుర్రాలు, ఇతర గుర్రాలు ఉన్న వివిధ స్థలాలకు... బార్లీ, ఎండు గడ్డి తెచ్చారు — ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠం చివరి మాటను "ఒంటెలు" అంటుంది, హీబ్రూ పదానికి వేగంగా పరుగెత్తే గుర్రాలు అనే అర్థం ఉండవచ్చు. ఈ అధ్యయనం వివరాలను అలాగే ఉండనిస్తుంది; పాఠకునికి మహిమా హెచ్చరికా కలిసి చూపించబడతాయి.

దేవుడు సొలొమోనుకు జ్ఞానాన్నీ బుద్ధినీ అత్యంత వివేచన గల మనస్సునూ దయ చేశాడు (వ. 29) — ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠంలో ఈ వచనం "సముద్రతీరంలోని ఇసుకంత" విశాల హృదయం అని చేరుస్తుంది, 20వ వచనంలోని అదే చిత్రం: ప్రజలు ఎంతమందో, రాజు హృదయం అంత విశాలం. అతని జ్ఞానం తూర్పుదేశాల వారి జ్ఞానం కంటే, ఐగుప్తీయుల జ్ఞానమంతటి కంటే మించిపోయింది (వ. 30), ఆ యుగంలో ప్రసిద్ధమైన జ్ఞానం అది (పోల్చండి అపొస్తలుల కార్యములు 7:22). అతడు ఎజ్రాహీయుడైన ఏతాను కంటే, మహోలు కొడుకులు హేమాను, కల్కోలు, దర్ద అనేవారి కంటే జ్ఞానవంతుడు (వ. 31); ఇలాంటి పేర్లు 1 దినవృత్తాంతములు 2:6 లో జెరహు కొడుకుల్లో కనిపిస్తాయి, ఒక ఏతాను, ఒక హేమాను పేర్లు కీర్తనలు 89, 88 శీర్షికల్లో ఉన్నాయి. వీరు అదే మనుషులా కాదా ఈ అధ్యయనం చెప్పదు.

అతడు 3,000 సామెతలు చెప్పాడు. 1,005 కీర్తనలు రచించాడు. సామెతల గ్రంథంలో మూడు వేల కంటే చాలా తక్కువ సూక్తులు ఉన్నాయి, అది తన శీర్షికల్లో సొలొమోను పేరు చెబుతుంది (సామెతలు 1:1; 10:1; 25:1); పరమగీతము, రెండు కీర్తనలు (72; 127) తమ శీర్షికల్లో అతని పేరు కలిగి ఉన్నాయి. ఈ గ్రంథాల్లో ఎంత భాగం అతని చేతి నుండి వచ్చిందన్నది చర్చించబడుతుంది, శీర్షికలు చెప్పేదానికి మించి ఈ అధ్యయనం ఏమీ క్లెయిమ్ చేయదు. చెట్లన్నిటిని గూర్చీ అతడు రాశాడు. ఇంకా మృగాలు, పక్షులు, పాకే జంతువులు, జలచరాలు, అన్నిటిని గురించీ (వ. 33) — సృష్టి నుండి తీసుకున్న జ్ఞానం, ఆదికాండము 1 క్రమంలో అని కొందరు గమనిస్తారు. అతని జ్ఞానవాక్కులు తెలుసుకోడానికి మనుషులు సొలొమోను దగ్గరకి వచ్చారు (వ. 34): షేబ రాణి కోసం రంగం సిద్ధమైంది (1 రాజులు 10:1).