← सर्व अध्याय
915 / 1113 · लूककृत शुभवर्तमान 10 · ख्रिस्ताचे जीवन · सुमारे इ.स. 29–32 (यरुशलेमच्या प्रवासात)

माझा शेजारी कोण?

वादग्रस्त

भारतातील रस्त्यांवर अपघातग्रस्ताला मदत करायला थांबणारे लोक पूर्वी त्यानंतर येणाऱ्या प्रश्नांना घाबरत — पोलिसांच्या भेटी, न्यायालयाच्या तारखा, दोष आपल्यावर येणे. त्या भीतीमुळे वाहतूक हळू होऊन पुढे निघून जात असताना अनेक जण मरण पावले. आता भारतात मदत करणाऱ्यांसाठी कायदेशीर संरक्षण आहे, आणि त्यांना या अध्यायातून घेतलेले नाव आहे: गुड सॅमॅरिटन — चांगले शोमरोनी. हा शब्दप्रयोग इतका परिचित झाला आहे की मूळ कथा किती धक्कादायक होती हे सहज लक्षात येत नाही. एक शास्त्री येशूला विचारतो की माझा शेजारी कोण मानावा. येशू एका कथेने उत्तर देतात ज्यात आदरणीय धार्मिक माणसे एका जखमी प्रवाशाजवळून निघून जातात, आणि थांबणारा एक शोमरोनी असतो — ज्या गटाचे कौतुक करणे येशूच्या श्रोत्यांना सर्वात कमी आवडले असते, त्याच गटाचा एक माणूस.

कथेत हे कुठे आहे: लेवीय 19 ने इस्राएलला सांगितले होते की शेजाऱ्यावर स्वतःसारखी प्रीती करा. लूकमधील यरुशलेमच्या दीर्घ प्रवासात येशू ती आज्ञा 'आपल्यासारख्या' लोकांपुरती संकुचित होऊ देत नाहीत, आणि त्यांच्या कथेचा नायक एक शोमरोनी आहे. बायबलच्या मोठ्या कथेत हे प्रेषितांची कृत्ये यांची पूर्वकल्पना देते, जिथे सुवार्ता यरुशलेमपासून शोमरोनात आणि पुढे पृथ्वीच्या टोकांपर्यंत जाते.

हा अध्याय काय करतो: बारा जणांपलीकडे कार्य विस्तारणे, सार्वकालिक जीवनाच्या प्रश्नाला देवावरील आणि शेजाऱ्यावरील प्रीतीने उत्तर देणे, एका शत्रूच्या दयेद्वारे 'शेजारी' या शब्दाची नवी व्याख्या करणे, आणि येशूचे ऐकणे हीच एक आवश्यक गोष्ट आहे हे दाखवणे.

वचनामागून वचन
  • 10:1–16 — येशू आणखी बाहत्तर जणांची नेमणूक करतात (काही हस्तलिखितांत सत्तर) आणि त्यांना दोघा-दोघांनी आपल्यापुढे पाठवतात: पीक पुष्कळ आहे, कामकरी थोडे. त्यांनी कमी सामान घेऊन प्रवास करायचा, शांती आणायची, बरे करायचे आणि राज्याची घोषणा करायची; जी नगरे त्यांना नाकारतील त्यांना सदोमापेक्षाही कठोर न्यायाला सामोरे जावे लागेल.
  • 10:17–24 — ते आनंदाने भरून परत येतात: भुतेसुद्धा आमचे ऐकतात. येशू म्हणतात की मी सैतानाला विजेसारखे पडताना पाहिले, पण त्यांना सांगतात की त्यापेक्षा तुमची नावे स्वर्गात लिहिली आहेत याचा आनंद करा. या गोष्टी ज्ञानी लोकांना नव्हे तर बालकांना प्रकट केल्याबद्दल ते पित्याचे आभार मानतात.
  • 10:25–37 — एक शास्त्री विचारतो की सार्वकालिक जीवनाचे वतन मिळवण्यासाठी काय करावे; तो स्वतःच उत्तर देतो: देवावर आणि आपल्या शेजाऱ्यावर प्रीती करा. 'तर माझा शेजारी कोण?' येशू यरीहोच्या रस्त्यावर मारहाण झालेल्या एका माणसाविषयी सांगतात; एक याजक आणि एक लेवी त्याच्याजवळून निघून जातात, आणि एक शोमरोनी मोठी किंमत मोजून त्याला वाचवतो. यांपैकी शेजारी कोण ठरला? जा, आणि तूही तसेच कर.
  • 10:38–42 — एका गावात मार्था येशूचे स्वागत करते आणि सेवा करण्यात गुंतलेली असते, तर तिची बहीण मरीया त्यांच्या पायांशी बसून ऐकत असते. मार्था तक्रार करते तेव्हा येशू म्हणतात की तू पुष्कळ गोष्टींविषयी काळजी करतेस; मरीयेने चांगला वाटा निवडला आहे, जो तिच्याकडून काढून घेतला जाणार नाही.
हे काय दाखवतेयरुशलेमहून खाली यरीहोकडे जाणारा रस्ता वाळवंटातून तीव्र उताराने उतरतो — सुमारे 25–30 किलोमीटरमध्ये उंचीत साधारण एक किलोमीटर — आणि तो लुटारूंसाठी कुप्रसिद्ध होता; आणि यहूदी व शोमरोनी यांच्यातील वैर योसेफस आणि इतरत्र चांगल्या प्रकारे नोंदलेले आहे.
पुरावा कुठे थांबतोहस्तलिखितांमध्ये सत्तर आणि बाहत्तर असे दोन्ही आकडे आढळतात, आणि कोणता बरोबर हे निश्चितपणे ठरवता येत नाही. लूक मार्था आणि मरीया यांच्या गावाचे नाव देत नाही; योहान त्यांना यरुशलेमजवळील बेथानी येथे ठेवतो, जे लूकच्या प्रवासाच्या क्रमाशी नीट जुळत नाही.

मुख्य वचन: लूक 10:36–37  ·  मग काय: शास्त्र्याला एक सीमारेषा हवी होती — माझे कर्तव्य कुठपर्यंत आहे? येशू प्रश्नच उलटवतात: 'माझ्या मदतीस कोण पात्र आहे?' असे नव्हे, तर 'मी शेजारी बनत आहे का?' जात, भाषा आणि धर्म यांच्या विभाजनांनी अजूनही चिन्हांकित असलेल्या समाजात, ही कथा वाचकांना सांगते की त्या अनोळखी माणसाला — अगदी ज्याच्याबद्दल आपल्याला राग आहे त्यालाही — आपल्याला शिकवू द्या आणि दयाही स्वीकारू द्या.

← चांगला मेंढपाळतुम्ही नुकतेच समर्पणाच्या सणातील चांगल्या मेंढपाळाविषयी वाचले (योहान 10). पुढे, अजूनही प्रवासात, शिष्य येशूला प्रार्थना करायला शिकवण्याची विनंती करतात, आणि ते त्यांना प्रभूची प्रार्थना देतात (लूक 11).आम्हाला प्रार्थना करायला शिकवा →
स्रोत व अधिक वाचन
← सर्व अध्याय