सोफर: तुझ्या लायकीपेक्षा कमी

प्रत्येक लांबलेल्या वादात अशी एक व्यक्ती येते जिचा संयम संपलेला असतो. तिने सगळे बोलणे ऐकून घेतलेले असते, आणि आता तिला ते सगळे छाटून टाकायचे असते: 'तुझे नशीब, यापेक्षा वाईट झाले नाही.' तो सोफर आहे. तो बोलणारा शेवटचा मित्र आहे, आणि तो अलीफजच्या सौजन्याची किंवा बिल्ददाच्या पूर्वजांच्या आवाहनाची पर्वा करत नाही. ईयोबाने आपण शुद्ध असल्याचा दावा केला आहे; सोफरला वाटते देवाने बोलावे — देव ईयोबाला चुकीचा ठरवील याची त्याला खात्री आहे. उपरोध असा की देव बोलेलच, पण सोफरला अपेक्षित असलेल्या पद्धतीने नव्हे.

कथेत हे कुठे आहे: सोफर भाषणांची पहिली फेरी पूर्ण करतो. प्रत्येक मित्राने आता तेच तत्त्व — दुःख पापामागून येते — वाढत्या जोराने वापरले आहे. सोफर एक खरा आणि महत्त्वाचा मुद्दा जोडतो: देवाचे ज्ञान मानवी समजुतीच्या फार पलीकडे आहे. पुस्तक याच्याशी सहमत होईल. पण तो देवाच्या गूढतेचा उपयोग संवाद खुला करण्यासाठी नव्हे तर बंद करण्यासाठी करतो, आणि संपूर्ण पुस्तक त्या चालीला विरोध करते.

हा अध्याय काय करतो: पहिली फेरी तिच्या सर्वात कठोर टोकाला नेणे: देवाच्या गुप्त ज्ञानापुढे ईयोबाचा निषेध मूर्खपणाचा ठरतो, त्याचे दुःख त्याच्या दोषापेक्षा कमी आहे, आणि पश्चात्ताप हाच परत येण्याचा एकमेव मार्ग आहे.

• 11:1–6 — एवढ्या सगळ्या शब्दांना उत्तर मिळू नये काय? ईयोबाच्या निर्दोषतेच्या दाव्यांनी इतरांना गप्प बसवू नये. देवाने बोलावे आणि ज्ञानाची रहस्ये प्रकट करावीत असे सोफरला वाटते — मग ईयोबाला कळेल की देव त्याला त्याच्या दोषाच्या लायकीपेक्षा कमी शिक्षा करत आहे.
• 11:7–12 — तू देवाचा थांग लावू शकशील काय? त्याचे ज्ञान आकाशापेक्षा उंच आणि कबरेपेक्षा खोल आहे. कपटी लोकांना पाहताच तो ओळखतो. सोफर एका म्हणीने शेवट करतो: रानगाढव माणसाळलेले जन्मेल तेव्हाच मूर्ख माणूस शहाणा होईल.
• 11:13–20 — जर ईयोबाने आपले अंतःकरण योग्य केले, देवापुढे हात पसरले आणि दुष्कर्म दूर केले, तर तो आपले दुःख विसरेल, त्याचे जीवन दुपारपेक्षा अधिक तेजस्वी होईल, आणि तो सुरक्षित विसावा घेईल. पण दुष्टांना सुटकेचा मार्ग मिळणार नाही.

मुख्य वचन: ईयोब 11:7  ·  मग काय: देव आपल्या आकलनापलीकडे आहे हे सोफरचे म्हणणे बरोबर आहे, आणि त्यामुळे ईयोबाचा प्रश्न निकाली निघतो हे म्हणणे चुकीचे. 'देवाचे मार्ग गूढ आहेत' ही नम्र कबुली असू शकते, किंवा दुखावलेल्या माणसाला गप्प बसवण्याचा मार्गही. आपण यातले कोणते करत आहोत याकडे लक्ष द्यायला हा अध्याय आपल्याला आमंत्रण देतो.