आपल्या मुलाच्या लग्नाबाबत अब्राहामाची सर्वांत खोल चिंता सौंदर्य, संपत्ती किंवा सोय ही नव्हती — तर वधू त्याच्या विश्वासात सहभागी असावी ही होती. कनानी स्त्रिया आपल्याबरोबर आपली दैवते घेऊन आल्या असत्या आणि त्यांनी इसहाकाचा वंश भ्रष्ट केला असता.

करिंथकरांस दुसरे पत्र 6:14 हे तत्त्व पुढे नेते: विश्वास न ठेवणार्‍यांबरोबर संबंध जोडून विजोड होऊ नका. हे तत्त्व नव्या करारापेक्षा जुने आहे; त्याचे मूळ कराराच्या पाचारणातच आहे.

सेवकाची प्रार्थना लहान, नेमकी आणि शरणागत आहे. तो एका विशिष्ट चिन्हाद्वारे स्पष्ट मार्गदर्शन मागतो — योग्य स्त्रीने एका निश्चित प्रकारे दाखवलेली दयाळूपणा.

लक्षात घ्या — तो आधी प्रार्थना करतो, मग वाट पाहतो. पुष्कळ जण कृती करायची वेळ येईपर्यंत थांबतात आणि मग घाबरतात. कोणतीही संधी येण्यापूर्वीच सेवकाने प्रार्थना केली, आणि उत्तर आले तेव्हा ते ओळखण्यास तो तयार होता.

हे चिन्ह रूपाची नव्हे, तर स्वभावाची परीक्षा घेणारे होते. दहा उंटांसाठी पाणी काढायला तयार असलेली स्त्री असामान्य सेवाभावी हृदयाची होती. लांबच्या प्रवासानंतर दहा उंट कदाचित 250 गॅलन पाणी पीत. तिला एक तास किंवा त्याहून अधिक वेळ पाणी काढावे लागले असते.

स्वभावाची परीक्षा घेणाऱ्या प्रार्थनेचे देव उत्तर देतो. जोडीदार, भागीदार, मित्र शोधताना ते काय बोलतात यावरून नव्हे, तर किंमत कोणी पाहत नाही असे त्यांना वाटते तेव्हा ते काय करतात यावरून त्यांना पारखा.

रिबकेने मागितल्यापेक्षा अधिक केले. उंटांना पाणी पाजण्याची तयारी तिने स्वतःहून दाखवली. हीच प्रामाणिक हृदयाची खूण आहे — मागणी केलेली सेवा नव्हे, तर स्वखुशीने दिलेली सेवा.

आपली परीक्षा होत आहे हे तिला ठाऊक नव्हते. देवाच्या योजनेचा एक दूत पाहत आहे हे तिला ठाऊक नव्हते. ती आपल्या स्वभावाप्रमाणे वागली, कारण तोच तिचा स्वभाव होता. परीक्षा प्रकट करते; ती काही निर्माण करत नाही.

या अध्यायातील सर्वाधिक उद्धृत केल्या जाणाऱ्या वाक्यांपैकी एक, इंग्रजी (KJV) मजकुरात: मी मार्गात असताना परमेश्वराने मला नेले. हे तत्त्व गहन आहे. जे आधीच चालत आहेत त्यांनाच मार्गदर्शन मिळते. स्वस्थ बसून दिशेची वाट पाहणे याला देव उत्तर देत नाही; आज्ञाधारक वाटचालीलाच तो मार्ग दाखवतो.

जो एक मैल तुम्हाला आधीच दिसत आहे तो तुम्ही चाललेला नसेल, तर पुढच्या मैलासाठी देवाची इच्छा तुम्हाला कळणार नाही. जे तुमच्याजवळ आहे ते चाला. पुढचे पाऊल दाखवले जाईल.

ज्या तरुणीने आपल्या पतीला कधी पाहिलेही नव्हते, जी आपले सर्व ओळखीचे जग सोडून दूरच्या देशात जात होती, तिचे थोडेसे शब्द: मी जाते. कराराच्या वंशाचा पाया घालणारा हाच विश्वास.

रिबकेच्या निर्णयात उत्पत्ति 12 मधील अब्राहामाच्या निर्णयाचा प्रतिध्वनी आहे — देवाच्या योजनेच्या हाकेला ओ देऊन देश आणि नातलग सोडणे. ती अब्राहामाच्या मुलाची पत्नी होण्यास योग्य आहे, कारण अब्राहामाचा अग्रणी विश्वास तिच्यातही आहे.

एक कोमल नोंद — आपल्या आईच्या मृत्यूनंतर इसहाक सांत्वन पावतो. तीन वर्षे त्याने तिच्यासाठी शोक केला होता (23:1 ची 25:20 शी तुलना करा). देवाने दिलेले सांत्वन म्हणजे विवाह.

हा अध्याय उत्पत्तिमधील सर्वांत मोठा अध्याय आहे. पवित्र आत्म्याने एका विवाहासाठी जवळजवळ सत्तर वचने दिली. विवाह देवाच्या उद्देशांत गौण नाही; तो केंद्रस्थानी आहे.