മോശെക്ക് ഇല്ലാതിരുന്നതുകൊണ്ടല്ല, അവന്റെ കയ്യിൽ ഇതിനകം ഉണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ദൈവം ആരംഭിക്കുന്നത്. വടി ഇടയന്റെ ഉപകരണമായിരുന്നു — നാല്പതു വർഷത്തെ അവന്റെ തൊഴിലിന്റെ അടയാളം.

ദൈവം ഇന്നും ഇതു ചെയ്യുന്നു. നിന്റെ കയ്യിലുള്ളതിനെ അവിടുന്ന് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ആരും അറിയാതെ നീ നിശ്ശബ്ദമായി വളർത്തിക്കൊണ്ടിരുന്ന കഴിവുകൾ, സാധാരണ ജോലിക്കായി നീ ഉപയോഗിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ — ഇവ അവിടുത്തെ അസാധാരണമായ ഉദ്ദേശ്യങ്ങളുടെ ഉപകരണങ്ങളായിത്തീരുന്നു.

മോശെയുടെ നാലാമത്തെ ഒഴികഴിവ്. വിശ്വാസ്യതയെക്കുറിച്ചുള്ള അവന്റെ ഭയം വാദിച്ചു നീക്കപ്പെട്ടു (വാക്യങ്ങൾ 1-9). ഇപ്പോൾ അവൻ കഴിവിന്റെ പേരിൽ എതിർക്കുന്നു. മോശെ വാക്കിലും പ്രവൃത്തിയിലും സമർത്ഥനായിത്തീർന്നു എന്നു സ്തെഫാനൊസ് പറയുന്നു (അപ്പൊസ്തലന്മാരുടെ പ്രവൃത്തികൾ 7:22) — എന്നാൽ മോശെക്ക് അങ്ങനെ തോന്നിയില്ല.

ശുശ്രൂഷയ്ക്കു താൻ യോഗ്യനാണെന്നു തോന്നുന്ന മനുഷ്യനാണ് പലപ്പോഴും അപകടകാരി. താൻ അയോഗ്യനാണെന്നു തോന്നുന്നവനെയാണ് പലപ്പോഴും ദൈവം ഒരുക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. ദൈവത്തിന്റെ വിലയിരുത്തലും ദാസന്റെ വിലയിരുത്തലും തമ്മിലുള്ള അന്തരം ആവർത്തിച്ചു കാണുന്ന ഒരു മാതൃകയാണ്.

മോശെയുടെ അപര്യാപ്തതയ്ക്കു ദൈവം നൽകുന്ന ഉത്തരം സൃഷ്ടിയുടെമേലുള്ള ദൈവത്തിന്റെ പരമാധികാരം എന്ന ഉപദേശമാണ്. വായ് ഉണ്ടാക്കിയ അതേ ദൈവത്തിന് താൻ ഉണ്ടാക്കിയ വായെ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയും.

അമ്പരപ്പിക്കുന്ന ഒരു സൂചന. ഊമനെയും ചെകിടനെയും കാഴ്ചയുള്ളവനെയും കുരുടനെയും ഉണ്ടാക്കിയത് ആർ? വൈകല്യങ്ങളുടെപോലും കർത്തൃത്വം ദൈവം അവകാശപ്പെടുന്നു. അവയിലെ തിന്മയുടെ ഉറവിടം എന്ന നിലയിലല്ല, തന്റെ ഉദ്ദേശ്യങ്ങൾക്കായി അവയെ അനുവദിക്കുകയോ നിയമിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന പരമാധികാരി എന്ന നിലയിൽ. യോഹന്നാൻ 9:3 ഇതിന്റെ പ്രതിധ്വനിയാണ്.

ഓരോ പ്രസംഗകനുമുള്ള വാഗ്ദത്തം. ഞാൻ നിന്റെ വായോടുകൂടെ ഇരുന്ന് നീ സംസാരിക്കേണ്ടത് നിനക്കു ഉപദേശിച്ചു തരും. പ്രാപ്തരാക്കാതെ ദൈവം വിളിക്കുന്നില്ല.

മത്തായി 10:19-20-ൽ യേശു തന്റെ ശിഷ്യന്മാരോട് ഈ തത്വം ഉദ്ധരിച്ചു — എങ്ങനെയോ എന്തോ പറയേണ്ടു എന്നു വിചാരപ്പെടേണ്ടാ; പറയുവാനുള്ളത് ആ സമയത്തുതന്നെ നിങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കും. പറയുന്നത് നിങ്ങൾ അല്ല, നിങ്ങളിൽ ഉള്ള നിങ്ങളുടെ പിതാവിന്റെ പരിശുദ്ധാത്മാവത്രേ പറയുന്നത്. പുറപ്പാട് 4-ലെ വാഗ്ദത്തം വിപുലീകരിക്കപ്പെടുന്നു.

മോശെയുടെ അവിശ്വാസത്തോടുള്ള ഒരു വിട്ടുവീഴ്ചയായിട്ടാണ് ദൈവം അഹരോനെ നൽകുന്നത്. അഹരോൻ ദീർഘകാലം കുഴപ്പങ്ങളുടെ ഒരു ഉറവിടമായിത്തീരുമായിരുന്നു (സ്വർണ്ണക്കാളക്കുട്ടി, മോശെക്കെതിരായ മത്സരം) — അവിശ്വാസത്താൽ നമുക്കു ലഭിക്കുന്നത് നമ്മോടുകൂടെ നിലനിൽക്കുന്നു എന്നതിന്റെ സ്ഥിരമായ ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽ.

ശാഠ്യക്കാരനായ ഒരു ദാസനു നൽകപ്പെടുന്ന ദൈവത്തിന്റെ രണ്ടാമത്തെ മികച്ചതും യഥാർത്ഥമാണ്, കൃപതന്നെയാണ്. എന്നാൽ അവിടുത്തെ ഏറ്റവും മികച്ചതിനെ വിശ്വാസത്താൽ സ്വീകരിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ച വിശ്വാസി അതിന്റെ വില വഹിക്കുന്നു.

ബൈബിളിലെ ഏറ്റവും വിചിത്രമായ വാക്യങ്ങളിൽ ഒന്ന്. താൻ ഇപ്പോൾത്തന്നെ നിയോഗിച്ച മനുഷ്യനെ യഹോവ കൊല്ലുവാൻ ഭാവിക്കുന്നു. കാരണം തുടർന്നുള്ള വാക്യങ്ങളിൽ വ്യക്തമാകുന്നു — മോശെ തന്റെ മകനെ പരിച്ഛേദന ചെയ്തിരുന്നില്ല; ഉടമ്പടിയുടെ അടയാളം ലംഘിച്ചിരുന്നു.

സ്വന്തം ഭവനത്തിൽ ദൈവത്തിന്റെ ഉടമ്പടി അനുസരിക്കാതെ ഒരു മനുഷ്യനു ദൈവജനത്തെ നയിക്കാനാവില്ല. സ്വന്തം മകനിൽനിന്ന് ഉടമ്പടിയുടെ അടയാളം തടഞ്ഞുവെച്ചുകൊണ്ട്, ദൈവത്തിന്റെ പുത്രന്മാരെ വിട്ടയയ്ക്കുവാൻ മോശെക്കു ഫറവോനോട് ആവശ്യപ്പെടാനാവില്ല. വ്യക്തിപരമായ അനുസരണം പരസ്യശുശ്രൂഷയ്ക്കു മുമ്പേ വരുന്നു.

സിപ്പോറാ നിർണ്ണായകമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. മോശെ മടിച്ചുനിന്നിരുന്നു; അവൾ മടിച്ചില്ല. സിപ്പോറാ എതിർത്തതുകൊണ്ടാണ് പരിച്ഛേദന വൈകിയത് എന്നു ചില വ്യാഖ്യാതാക്കൾ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു (വാ.25-26-ലെ അവളുടെ വാക്കുകൾ അതൃപ്തി കാണിക്കുന്നു) — അങ്ങനെയെങ്കിൽ, മോശെ തന്റെ ഭാര്യയുടെ ഇഷ്ടത്തെ ദൈവകല്പനയ്ക്കു മീതെ വെക്കാൻ അനുവദിച്ചിരുന്നു.

ഒരു ഭാര്യയുടെ ശക്തമായ ഇഷ്ടങ്ങൾ ഭർത്താവിന് ആത്മീയ ബാധ്യതയായിത്തീരാം. മോശെക്കു തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടിവന്നു — അവന്റെ ജീവൻ രക്ഷിക്കുവാൻ അവസാന നിമിഷത്തിൽ പരിച്ഛേദന നടത്തപ്പെട്ടു. ചില അനുസരണങ്ങൾ ഇനിയും നീട്ടിവെക്കാനാവില്ല.