- 2 రాజులు 23 BSB ↗
- 2 దినవృత్తాంతములు 35 BSB ↗
ఏళ్ల నిర్లక్ష్యం తర్వాత ఇల్లంతా చివరికి శుభ్రం చేసుకున్న కుటుంబం మనలో చాలామందికి తెలుసు — పైపైన ఊడ్చడం కాదు, అంతా: మిద్దె, వెనక గది, ఎవరూ తెరవడానికి సాహసించని పెట్టెలు. అది అలసటగా ఉంటుంది, విచిత్రమైన ఆనందంగానూ ఉంటుంది; కొంతకాలం అందరూ వేరేలా ఊపిరి తీసుకుంటారు. యోషీయా ఒక జాతికి అదే చేస్తాడు. తిరిగి దొరికిన చుట్టను చేతపట్టుకుని అతడు నిబంధనను బిగ్గరగా చదివి, తర్వాత మందిరాన్ని, నగరాన్ని, పల్లెలను, చివరికి బేతేలులోని పాత ఉత్తర ఆరాధనా స్థలాన్ని కూడా తిరిగి, తరతరాలుగా పేరుకుపోయినదాన్ని తుడిచివేస్తాడు. తర్వాత, ముప్ఫై తొమ్మిదేళ్ల వయసులో, ఒక ఐగుప్తు సైన్యాన్ని ఎదుర్కోవడానికి ఉత్తరానికి వెళ్లి ఇక తిరిగి రాడు. యూదా కథలో అత్యంత సమగ్రమైన సంస్కరణ, అత్యంత అయోమయమైన అంత్యక్రియలతో ముగుస్తుంది.
కథలో ఇది ఎక్కడ ఉంది: మూడవ అంకం, ఇశ్రాయేలు — రాజ్యంగా దాని చివరి గడియలో. రాజుల గ్రంథం ఎదురుచూస్తున్న రాజు యోషీయాయే: అతనికి ముందుగానీ తర్వాతగానీ ఏ రాజూ యెహోవా వైపు ఇంత పూర్తిగా తిరగలేదు (23:25). అయినా అదే పేరాలో, మనష్షే వల్ల వచ్చిన తీర్పు ఇంకా నిలిచే ఉందని చెబుతుంది. క్రీ.పూ. 609లో మెగిద్దో దగ్గర అతని మరణం యూదాలో చివరి బలమైన చేతిని తీసేస్తుంది; సుమారు ఇరవై మూడు సంవత్సరాల్లో యెరూషలేము పడిపోతుంది. యోషీయా పదమూడవ సంవత్సరంలో ప్రకటించడం మొదలుపెట్టిన యిర్మీయా, ఇప్పుడు అతని పనిని చెరిపేసే కుమారులను ఎదుర్కొంటాడు.
ఈ అధ్యాయం ఏమి చేస్తోంది: యూదా రాజుల్లో ఎవరూ చేయనంత సమగ్రమైన సంస్కరణను — నిబంధన, శుద్ధీకరణ, పస్కా — చూపడానికి; ఒక మంచి పాలన తరతరాల ద్రోహాన్ని రద్దు చేయలేదనే మొండి తీర్పు పక్కనే దానిని ఉంచడానికి; తర్వాత, పాఠ్యభాగం నమోదు చేసినా పూర్తిగా వివరించని ఒక మరణంతో యోషీయా కథను ముగించడానికి.
- 2 రాజులు 23:1–14 — చిన్నవారిని పెద్దవారిని అందరినీ యోషీయా సమకూర్చి, మందిరంలో నిబంధన గ్రంథాన్ని చదివి, దానిని పాటించేలా ప్రజలను ప్రతిజ్ఞ చేయిస్తాడు. తర్వాత శుద్ధీకరణ: బయలు కోసం, అషేరా కోసం, నక్షత్రాల కోసం చేసిన వస్తువులు కాల్చివేయబడతాయి, విగ్రహాలకు సేవచేసే యాజకులు తొలగించబడతారు, హిన్నోము లోయలోని తోఫెతు అపవిత్రపరచబడుతుంది — అక్కడ ఎవరూ బిడ్డను కాల్చకుండా; సూర్యునికి ప్రతిష్ఠించిన గుర్రాలు తీసివేయబడతాయి, అన్య దేవతల కోసం సొలొమోను కట్టిన పాత ఆరాధనా స్థలాలు అపవిత్రపరచబడతాయి. యూదా స్థానిక ఆరాధనా స్థలాల యాజకులను చంపకుండా యెరూషలేముకు తీసుకొస్తారు.
- 2 రాజులు 23:15–20 — బేతేలులో యోషీయా యరొబాము బలిపీఠాన్ని పడగొట్టి, దగ్గరి సమాధుల నుండి ఎముకలు తెచ్చి దాని మీద కాల్చుతాడు — సుమారు మూడు శతాబ్దాల ముందు పేరు తెలియని ఒక దైవజనుడు యోషీయా పేరు చెబుతూ ప్రకటించినది సరిగ్గా ఇదే (1 రాజులు 13:2). ఆ ప్రవక్త సమాధిని మాత్రం అతడు ముట్టుకోడు. తర్వాత అత్యంత కఠినమైన వాక్యం వస్తుంది: షోమ్రోను ఊళ్లలో ఆరాధనా స్థలాల యాజకులను వారి సొంత బలిపీఠాల మీదే అతడు చంపుతాడు.
- 2 దినవృత్తాంతములు 35:1–19 — పస్కాకు రాజుల గ్రంథం మూడు వచనాలు ఇస్తుంది (23:21–23); దినవృత్తాంతములు పంతొమ్మిది ఇస్తుంది. మందసాన్ని దాని స్థానంలో ఉంచి, తమ కుటుంబ వరుసల ప్రకారం సేవ చేయమని యోషీయా లేవీయులకు చెబుతాడు; అందరూ తినగలిగేలా అతడూ అతని అధికారులూ పదివేలాది గొర్రెపిల్లలను, మేకపిల్లలను ఇస్తారు; గాయకులు, ద్వారపాలకులు తమ స్థానాల్లోనే ఉంటారు. న్యాయాధిపతుల, సమూయేలు దినముల నుండి అలాంటి పస్కా ఆచరించబడలేదని రెండు గ్రంథాలూ ఏకీభవిస్తాయి.
- 2 రాజులు 23:24–27 — ప్రేతాత్మలను సంప్రదించేవారిని, ఇంటి విగ్రహాలను, ప్రతి హేయమైన వస్తువునూ యోషీయా తొలగిస్తాడు; రచయిత తన తీర్పును ఇస్తాడు: అతనికి ముందుగానీ తర్వాతగానీ ఏ రాజూ పూర్ణహృదయంతో, పూర్ణాత్మతో, పూర్ణబలంతో యెహోవా వైపు తిరగలేదు. అయినా మరుక్షణమే, మనష్షే గురించిన యెహోవా కోపం తొలగిపోదు; యూదా, యెరూషలేము, చివరికి మందిరం కూడా పక్కన పెట్టబడతాయి.
- 2 దినవృత్తాంతములు 35:20–27 — క్రీ.పూ. 609లో ఫరో నెకో యూఫ్రటీసు వైపు ఉత్తరానికి కదులుతాడు, యోషీయా అతన్ని అడ్డుకోవడానికి బయలుదేరతాడు. నెకో అతన్ని చూసినప్పుడు మెగిద్దో దగ్గర చంపాడని మాత్రమే రాజుల గ్రంథం చెబుతుంది (23:28–30). దినవృత్తాంతములు ఎక్కువ చెబుతుంది: దేవుడే తనను త్వరపెట్టి పంపాడని నెకో కబురు పంపుతాడు; యోషీయా మారువేషం వేసుకుని, విలుకాండ్ర బాణాలకు గాయపడి, యెరూషలేములో చనిపోతాడు. యిర్మీయా అతని కోసం విలపిస్తాడు, గాయకులు ఏళ్ల తరబడి అతని గురించి దుఃఖగీతాలు పాడతారు.
- 2 రాజులు 23:31–37 — ప్రజలు యోషీయా కుమారుడైన యెహోయాహాజును రాజుగా చేస్తారు, కానీ మూడు నెలల తర్వాత నెకో అతన్ని తొలగించి మొదట రిబ్లాకు, తర్వాత ఐగుప్తుకు తీసుకెళ్తాడు; అక్కడే అతడు చనిపోతాడు. అతని సహోదరుడైన ఎల్యాకీముకు యెహోయాకీము అని పేరు మార్చి నెకో అతన్ని రాజుగా నిలబెట్టి, భారీ కప్పం కోరతాడు; యెహోయాకీము దానిని పన్ను రూపంలో దేశం నుండి పిండుకుంటాడు. అతడు పదకొండు సంవత్సరాలు పరిపాలించి కీడు చేస్తాడు.
- దినవృత్తాంతములు వర్ణించినట్టు ఒక యుద్ధం: ఐగుప్తు సైన్యం తన అష్షూరు మిత్రుని చేరకుండా యోషీయా అడ్డుకోవాలని ప్రయత్నించాడు — బహుశా బబులోను పక్షాన నిలుస్తూ — విలుకాండ్ర చేతిలో ప్రాణాంతకమైన గాయం పొందాడు.
- యుద్ధం కాక ఒక కలయిక: రాజుల గ్రంథం వాడిన క్లుప్తమైన మాటను ('అతన్ని చూసినప్పుడు') కొందరు, తాను నమ్మని ఒక సామంతుడిని నెకో పిలిపించి చంపించాడని చదువుతారు.
- దినవృత్తాంతములు ఇచ్చే విపులమైన దృశ్యం — దేవుని మాటను నెకో పలకడం, అహాబులా యోషీయా మారువేషం వేసుకోవడం (1 రాజులు 22:30) — బోధించడానికి రూపొందించబడింది; కాబట్టి దాని వివరాలు దస్తావేజు వివరాల కంటే వేదాంతపరమైనవి కావచ్చు.
ముఖ్య వచనం: 2 రాజులు 23:25 · కాబట్టి ఏమిటి: యోషీయా కథ చక్కని ముగింపును నిరాకరిస్తుంది. ఆ గ్రంథంలోని అత్యంత నమ్మకమైన రాజు అయినా చిన్న వయసులోనే చనిపోతాడు, అతని సంస్కరణ జాతిని రక్షించదు. నమ్మకత్వానికి విలువ లేదని బైబిలు నటిస్తోందని కాదు; ఒక వ్యక్తి మంచితనం తరతరాల హానిని తుడిచివేయదని, విధేయత అనేది దీర్ఘాయుష్షుకు హామీ ఇచ్చే బేరం కాదని బైబిలు ఒప్పుకుంటోంది. అతని ఆసక్తి ఒక హెచ్చరికను కూడా మోసుకొస్తుంది: బేతేలు దగ్గర అది ప్రాణాంతకంగా మారింది. పూర్ణహృదయత ఒక వరం, అయినా దానిని కూడా తూచి చూడవలసిందే.