యెరూషలేము కాదు, ఎఫ్రాయిము కొండప్రాంతంలోని షెకెము — అబ్రాము ఆ దేశంలో మొదటి బలిపీఠం కట్టిన స్థలం (ఆదికాండము 12:6-7), యెహోషువ నాయకత్వంలో నిబంధన పునరుద్ధరించబడిన స్థలం (యెహోషువ 24:1, 25), ఒకప్పుడు అబీమెలెకు రాజుగా చేయబడిన స్థలం (న్యాయాధిపతులు 9:6). దావీదు వారసుడు అంగీకారం పొందడానికి ఉత్తరానికి వెళ్ళాల్సి వచ్చింది. దావీదు స్వయంగా హెబ్రోనులో పెద్దలతో నిబంధన చేసుకుని ఇశ్రాయేలు మీద రాజయ్యాడు (2 సమూయేలు 5:3); ఉత్తర గోత్రాలు తమను మళ్ళీ అడగాలని, తాము షరతులు పెట్టాలని ఆశించినట్టు కనిపిస్తుంది.

సొలొమోను రాజు దగ్గర నుండి పారిపోయి ఐగుప్తులో నివసిస్తున్న యరొబాము ఈ సంగతి విన్నాడు; ప్రజలు అతనికి కబురంపి పిలిపించారు, అతడు ఇశ్రాయేలీయుల సమాజమంతా కలిసి వచ్చాడు (2-3 వచనాలు). అయితే 20వ వచనం ప్రకారం చీలిక తరువాతే ఇశ్రాయేలు అతన్ని పిలిపించినట్టు కనిపిస్తుంది; కొన్ని ప్రాచీన పాఠాలు ఈ వచనాలను వేరే క్రమంలో అమరుస్తాయి; పాఠకులు వీటిని రకరకాలుగా సమన్వయపరుస్తారు — బహుశా అతడు షెకెములో గోత్రాల తరపున మాట్లాడి, తరువాత అధికారికంగా రాజయ్యాడు. ఈ అధ్యయనం ఆ ప్రశ్నను నమోదు చేస్తుంది. కథకుని చింత స్పష్టం: అహీయా పేరు చెప్పిన మనిషి సభలో ఉన్నాడు, సొలొమోను కుమారుడు ఇప్పుడు ఎలా జవాబు చెప్పాలో ఎంచుకోవాలి.

ఫిర్యాదు వెట్టిపని, శ్రమల గురించి (5:13-14; 9:15; 11:28), బహుశా రాజసభకు ఆహారం సరఫరా చేసే భారం గురించి కూడా (4:7). విన్నపం మితమైనది: రాజు నుండి విముక్తి కాదు, తేలికైన కాడి, దానికి బదులుగా సేవ చేస్తామనే వాగ్దానం. రాజు వల్ల మీరు అతనికి దాసులైపోతారు అనీ, ఆ రోజుల్లో మీకోసం మీరు కోరుకొన్న రాజు గురించి ఎంతగా వేడుకొన్నా అనీ సమూయేలు హెచ్చరించాడు (1 సమూయేలు 8:17-18). ఆ రోజు వచ్చింది. 4:20 లోని సమృద్ధి, తింటూ, తాగుతూ, సంబరపడుతూ ఉన్నారు, నిజమైనదే; దాని ఖరీదు కూడా అంతే నిజమైనదని ప్రజలు ఇప్పుడు అంటున్నారు.

మీరు వెళ్లి మూడు రోజులైన తరువాత నా దగ్గరికి మళ్ళీ రండి (5వ వచనం). రెహబాము మొదటి అడుగు తగినంత తెలివైనదే: అతడు సమయం తీసుకుని సలహా కోరతాడు. ప్రజలు ప్రస్తావించని విషయాలను పాఠకులు గమనించాలి — మందిరం, సొలొమోను భార్యలు, ఉన్నత స్థలాలు. కథకుడు చీలికకు దైవశాస్త్ర కారణం ఇచ్చాడు (11:11, 33); ప్రజలు ఆచరణ కారణం ఇస్తారు. రెండూ నిజమే. పైన పాపం, కింద భారమైన బరువులు కలిసి ఒక రాజ్యాన్ని విరగ్గొడతాయి; కథకుడు కథను ఒకే కారణానికి కుదించకుండా రెండు వైపులా చూపిస్తాడు.

అప్పుడు రెహబాము రాజు తన తండ్రి సొలొమోను బతికి ఉన్నప్పుడు అతని దగ్గర సేవ చేసిన పెద్దలను సంప్రదించి (6వ వచనం) — గత పాలనలోని అనుభవజ్ఞులైన సలహాదారులు. వారి సలహా చాకచక్యమైనదే కాదు, లోతుగా సరైనది కూడా: ఈ దినాన సేవ చెయ్యి, ఎప్పటికీ విధేయత పొందు. ఇప్పటి కొంచెం వినయం సుదీర్ఘ పాలనను భద్రపరిచేది. మృదువైన మాటలతో వారికి జవాబిస్తే — జవాబులోని విషయం ఎంత ముఖ్యమో దాని స్వరం కూడా అంతే ముఖ్యం. సామెతలు 15:1 దీన్ని ఒక్క వాక్యంలో చెబుతుంది: సున్నితమైన మాట కోపాన్ని తగ్గిస్తుంది. నొప్పించే మాట కోపం రేపుతుంది.

పెద్దల సలహా రాజ ఆదర్శాన్ని తలకిందులు చేస్తుంది: ప్రజల సేవకుడిగా రాజు. ఇది బలహీనత కాదు, నాయకత్వం; తన సోదరులపై గర్వించకుండా ఉండే రాజు గురించి ధర్మశాస్త్రం ఇచ్చిన చిత్రానికి ఇది సరిపోతుంది (ద్వితీయోపదేశకాండము 17:20). శతాబ్దాల తరువాత యేసు అన్న మాటను పాఠకులు వింటారు: మీలో గొప్పవాడుగా ఉండాలని కోరేవాడు మీకు సేవకుడుగా ఉండాలి ... అలాగే మనుష్య కుమారుడు తనకు సేవ చేయించుకోడానికి రాలేదు. ఆయన ఇతరులకి సేవ చేయడానికీ ... వచ్చాడు (మత్తయి 20:26-28). ఈ సలహా రెహబాముకు ఉచితంగా ఇవ్వబడిందని ఈ అధ్యయనం గమనిస్తుంది; అతడు దాన్ని స్వీకరిస్తే చాలు.

అయితే అతడు పెద్దలు తనతో చెప్పిన సలహా పక్కనబెట్టి, తనతో కూడ పెరిగిన తన పరివారంలోని యువకులను పిలిచి సలహా అడిగాడు (8వ వచనం). యువకులు అనేది సాపేక్షం: రెహబాము 41 ఏళ్ల వయస్సులో పరిపాలించడం మొదలెట్టాడు (14:21), కాబట్టి వీరు అతని సమవయస్కులు, సొలొమోను వైభవంలో రాజసభలో పెరిగినవారు. వారి సలహా: మా నాన్న నడుం కంటే నా చిటికెన వేలు పెద్దది — కుమారుని అతి చిన్న అవయవం కూడా తండ్రి బలాన్ని మించుతుందనే మొరటు గొప్పలు. ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠంలో మా నాన్న మిమ్మల్ని చెర్నాకోలలతో శిక్షించాడు, కానీ నేను మిమ్మల్ని తేళ్ళతో శిక్షిస్తాను (11వ వచనం; తెలుగు IRV: 'కొరడాలతో'); తేళ్ళు అంటే ముళ్ళు లేదా మేకులు ఉన్న కొరడా కావచ్చు, ఏ విధంగా చూసినా బెదిరింపు స్పష్టమే.

ప్రజల భారం గురించి అడిగిన ప్రశ్నకు, తన బలాన్ని నిరూపించుకోమని రాజుకు చెప్పడం ద్వారా యువకులు జవాబిచ్చారని పాఠకులు గమనించాలి. వారి సలహా పొగుడుతుంది; సేవ చేయదు. జ్ఞానులతో స్నేహం చేసే వారు జ్ఞానం సంపాదించుకుంటారు. మూర్ఖులతో స్నేహం చేసేవాడు నాశనమైపోతాడు (సామెతలు 13:20). రెహబాము ముందు రెండు రకాల సలహాలూ ఉన్నాయి, అతడు తన గర్వానికి సరిపడేదాన్ని ఎంచుకున్నాడు. “మూడో రోజు నా దగ్గరికి రండి” అని రాజు చెప్పినట్టు యరొబాము, ప్రజలంతా మూడో రోజు రెహబాము దగ్గరికి వచ్చారు (12వ వచనం), రాజు ... వారికి కఠినంగా జవాబిచ్చి (13వ వచనం), యువకుల మాటలను దాదాపు యథాతథంగా తిరిగి పలికాడు (14వ వచనం).

కథకుడు రెండు కారణాలను పక్కపక్కనే ఉంచుతాడు. భూమి మీద, గర్విష్ఠుడైన రాజు కఠిన జవాబు; పరలోకంలో, 11:31 లో అహీయా ప్రకటించిన యెహోవా సంకల్పం. ఈ అధ్యయనం ఒకటి మరొకదాన్ని రద్దు చేయనివ్వదు. రెహబాము మూర్ఖంగా ఉండాలని బలవంతం చేయబడలేదు; అతని మూర్ఖత్వం అతనిదే. అయినా యెహోవా దాని ద్వారా తన మాటను నెరవేరుస్తున్నాడు, ఎందుకంటే రాజు హృదయం యెహోవా చేతిలో కాలవల్లాగా ఉంది (సామెతలు 21:1). 2 దినవృత్తాంతములు 10:15 కూడా అదే చెబుతుంది: దేవుని నిర్ణయ ప్రకారం.

లేఖనం తరచుగా ఈ రెంటినీ కలిపి పట్టుకుంటుంది. యోసేపు తన సోదరులతో అన్నాడు, మీరు నాకు కీడు చేయాలని చూశారు గానీ ... అది మేలుకే దేవుడు ఉద్దేశించాడు (ఆదికాండము 50:20); యేసు దేవుని స్థిరమైన ప్రణాళికనూ ఆయనకున్న భవిష్య జ్ఞానాన్నీ అనుసరించి అప్పగించబడ్డాడనీ, అయినా దుష్టుల చేత సిలువ వేయబడ్డాడనీ పేతురు చెప్పాడు (అపొస్తలుల కార్యములు 2:23). తాను పలికించిన మాట నెరవేరాలని యెహోవా ఇలా జరిగించాడు (15వ వచనం) అనేది రెహబాముకు సాకు కాదు, పాఠకునికి ఆదరణ: ఒక జాతి చీలిపోతున్నప్పుడు కూడా దేవుడు కథ మీద పట్టు కోల్పోలేదు, అహీయా ద్వారా ఆయన పలికిన మాట నిలుస్తుంది.

ఈ కేక దావీదు రోజుల్లో బిక్రి కొడుకు షెబ చేసిన తిరుగుబాటును ప్రతిధ్వనిస్తుంది: ఇశ్రాయేలు ప్రజలారా, మీరంతా మీ మీ సొంత స్థలాలకు వెళ్ళిపొండి. దావీదులో మనకు పాలు లేదు, యెష్షయి కుమారుడిలో మనకు వాటా ఎంతమాత్రమూ రాదు (2 సమూయేలు 20:1). ఒకప్పుడు రాజులో మాకు పది వంతులు ఉన్నాయి (2 సమూయేలు 19:43) అని చెప్పుకున్న ఉత్తర గోత్రాలకూ యూదాకూ మధ్య ఉన్న పాత పోటీ మళ్ళీ బయటపడుతుంది. దావీదు వంశమా, నీ వంశం సంగతి నువ్వే చూసుకో — దావీదు వంశం తన సంగతి తానే చూసుకోవాలి. ఇలా చెప్పి ఇశ్రాయేలువారు తమ గుడారాలకు వెళ్లిపోయారు.

అప్పుడు రెహబాము వెట్టిపనివారి మీద అధికారి అదోరామును (18వ వచనం) పంపుతాడు — వెట్టిచాకిరీ మీద అధికారి, బహుశా 4:6, 5:14 లోని అదోనీరామే — ఇశ్రాయేలు వారంతా అతన్ని రాళ్లతో కొట్టి చంపేశారు. కోపంగా ఉన్న ప్రజల దగ్గరికి పంపడానికి అందరిలోనూ అతడు కాడికి ముఖంలాంటి వాణ్ణే పంపాడు. రెహబాము రాజు తన రథం మీద వెంటనే యెరూషలేము పారిపోయాడు. ఈ విధంగా ఇశ్రాయేలువారు ఇప్పటికీ దావీదు వంశం మీద తిరగబడుతూనే ఉన్నారు (19వ వచనం). కథకుని నిజాయితీని ఈ అధ్యయనం గమనిస్తుంది: యెహోవా నిర్ణయించిన చీలిక ఒక తిరుగుబాటు కూడా, అతడు దాన్ని తిరుగుబాటు అనే పిలుస్తాడు.

ఇక్కడి నుండి రాజుల గ్రంథాల్లో ఇశ్రాయేలు అంటే సాధారణంగా ఉత్తర రాజ్యం, యూదా అంటే దక్షిణ రాజ్యం. అహీయా మాట (11:31) నెరవేరుతుంది: 11:11 లోని సేవకుడు ఇప్పుడు కిరీటం ధరిస్తాడు. 11:32 లోని ఒక గోత్రం ఇక్కడ యూదా గోత్రం వాళ్ళు తప్ప అనే రూపంలో కనిపిస్తుంది; తరువాతి వచనం రెహబాము సైన్యానికి బెన్యామీను గోత్రికులను కలుపుతుంది (21వ వచనం); ఒక గోత్రం అంటే బెన్యామీనుతో కూడిన యూదా అని చాలామంది పాఠకులు భావించడానికి ఇదొక కారణం.

యూదా దగ్గరనుంచి రాజదండం తొలగదు అని ఆదికాండము 49:10 చెప్పింది; ఈ విభజన గడియలో యూదా రాజ్యం ఇప్పుడు ఎంత చిన్నదైనా రాజదండం యూదా దగ్గరే ఉంటుంది. ఈ అధ్యయనం కథకుని సమతూకాన్ని గమనిస్తుంది: యరొబాము రాజ్యం యెహోవా ఇచ్చిన వరం (11:37), అయినా వాగ్దాన వంశం చిన్న రాజ్యంలో, దేవుడు ఎన్నుకున్న పట్టణంలో (11:36) కొనసాగుతుంది. పాఠకులు రెంటినీ పట్టుకోవచ్చు — సొలొమోను వంశం మీద యెహోవా తీర్పు, దావీదు పట్ల ఆయన నమ్మకత్వం — రాజుల గ్రంథాల మిగతా భాగానికి ఇదే ఆకారం.

రెహబాము బలవంతంగా రాజ్యాన్ని తిరిగి గెలుచుకోవడానికి యూదా వారందరిలో నుండి, బెన్యామీను గోత్రికుల్లోనుండి యుద్ధ ప్రవీణులైన 180,000 మందిని సమకూర్చాడు (21వ వచనం). కానీ దేవుడు షెమయా ప్రవక్తతో ఇలా చెప్పాడు (22వ వచనం). ఇశ్రాయేలు ప్రజలైన మీ సోదరులతో — చీలిక నిజమే, కానీ ఉత్తర గోత్రాలు ఇంకా బంధువులే. జరిగినది నేనే జరిగించాను అనేది 15వ వచనాన్ని ప్రతిధ్వనిస్తుంది. కాబట్టి వారు యెహోవా మాటకు లోబడి, యుద్ధానికి వెళ్ళకుండా ఆగిపోయారు. తిరస్కరించబడిన సలహాలతో నిండిన అధ్యాయం తరువాత, ఒక రాజూ అతని సైన్యమూ దేవుని మాట విని ఇళ్ళకు వెళ్తారు.

బ్రతికినంత కాలం రెహబాముకూ యరొబాముకూ మధ్య యుద్ధం జరుగుతూ ఉంది అని 14:30 నమోదు చేస్తుందని ఈ అధ్యయనం గమనిస్తుంది; షెమయా ఈ దండయాత్రను ఆపాడు, ఆ తరువాత జరిగిన ప్రతి సరిహద్దు ఘర్షణను కాదు. అయినా ఆ విధేయతకు విలువ ఉంది: మొదట్లోనే పూర్తి అంతర్యుద్ధం జరిగి ఉంటే రెండు రాజ్యాలూ నాశనమయ్యేవి. అందరూ మీ ఇళ్ళకు తిరిగి వెళ్ళిపొండి అనే మాటలో దేవుని క్రమశిక్షణతో పోరాడకుండా దాన్ని అంగీకరించమనే పిలుపును పాఠకులు వినవచ్చు, విభజనకు అవతలి వైపున ఉన్నవారు ఇంకా సోదరులే అని గుర్తుంచుకోవచ్చు. శాంతి కుదిర్చేవారు ధన్యులు (మత్తయి 5:9).

యరొబాము షెకెమును, పెనూయేలును కట్టిస్తాడు (25వ వచనం), తరువాత తన హృదయంలో ఆలోచిస్తాడు: ఈ ప్రజలు యెరూషలేములో ఉన్న యెహోవా మందిరంలో బలులు అర్పించడానికి ఎక్కి వెళ్తే వారి హృదయం ... తమ యజమాని వైపుకు తిరుగుతుంది. అప్పుడు వారు నన్ను చంపి... (26-27 వచనాలు). దేవుని మాట ద్వారా పది గోత్రాలు పొందిన మనిషి దేవుని మాటను నమ్మడానికి భయపడుతున్నాడు. యెరూషలేము వెళ్ళడం మీకు చాలా కష్టం — సౌకర్యాన్ని దయగా చూపించడం. ఇశ్రాయేలు ప్రజలారా, ఐగుప్తు దేశంలోనుండి మిమ్మల్ని రప్పించిన మీ దేవుళ్ళు ఇవే — ఇవి సీనాయి దగ్గర అహరోను చేసిన దూడ మీద ప్రజలు వేసిన కేకలే; ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠంలో అవి ఇశ్రాయేలూ, ఇవే నీ దేవుళ్ళు (నిర్గమకాండము 32:4; తెలుగు IRV: 'నీ దేవుడు ఇదే').

ఆ దూడలు ఏమిటి? అదృశ్యుడైన యెహోవాకు పీఠాలుగా ఉండాలని యరొబాము ఉద్దేశించాడని కొందరు భావిస్తారు — యెరూషలేములో కెరూబులు ఉన్నట్టు — అతడు ఇశ్రాయేలును ఐగుప్తు నుండి రప్పించిన దేవుని పేరు చెప్పాడని గమనిస్తారు; దేవుళ్ళు అనే మాటను దేవుడు అని కూడా చదవవచ్చు, నెహెమ్యా 9:18 సీనాయిని గుర్తుచేస్తూ ఐగుప్తు నుండి మమ్మల్ని రప్పించిన దేవుడు ఇదే అన్నట్టు. ఆ దూడలు మొదటి నుండి విగ్రహాలే అని మరికొందరు నమ్ముతారు. కథకుని తీర్పు వెంటనే వస్తుంది: ఈ పని దోషం అయింది (30వ వచనం). తరువాత అహీయా ఇతర దేవుళ్ళను చేయించుకున్నావు, పోత విగ్రహాలను పెట్టించుకుని (14:9) అని, హోషేయ షోమ్రోనూ, ఆయన నీ దూడను (హోషేయ 8:5) అని మాట్లాడతారు. ఉద్దేశం ఏదైనా, ఫలితం విగ్రహారాధనే.

ఆ దూడల్లో ఒకటి బేతేలులో, మరొకటి దానులో ఉంచాడు (29వ వచనం) — బేతేలు అతని దక్షిణ సరిహద్దు దగ్గర, యాకోబు నిచ్చెనను చూసిన స్థలం (ఆదికాండము 28:19); దాను దూర ఉత్తరాన, ఒకప్పుడు ఒక గోత్రం తన సొంత యాజకులతో చెక్కిన విగ్రహాన్ని నిలిపిన స్థలం (న్యాయాధిపతులు 18:30-31). ఈ రెంటిలో ఒకదాన్ని ... ప్రజలు దాను వరకూ వెళ్ళసాగారు (30వ వచనం). ఇంగ్లీషు (KJV) పాఠంలో ప్రజల్లో అత్యల్పుల నుండి యాజకులు — హీబ్రూ మాటలకు అన్ని రకాల ప్రజల నుండి తీసుకున్న యాజకులు అనే అర్థం కూడా ఉండవచ్చు; తెలుగు IRV 'సాధారణమైన వారు' అంటుంది — లేవీయులు కాని వారు. ధర్మశాస్త్రం యాజకత్వాన్ని అహరోను వంశానికి ఇచ్చింది (సంఖ్యాకాండము 3:10); ఉత్తరాన ఉన్న లేవీయులు యూదాకు వెళ్ళిపోయారని 2 దినవృత్తాంతములు 11:13-14 చెబుతుంది.

యరొబాము యూదా దేశంలో జరిగే మహోత్సవం లాంటి ఉత్సవాన్ని ఎనిమిదవ నెల పదిహేనవ రోజున జరపడానికి నిర్ణయించి (32వ వచనం) — పర్ణశాలల పండుగ ఏడవ నెల పదిహేనవ రోజున వచ్చేది (లేవీయకాండము 23:34). కథకుడు సారాంశం చెబుతాడు: తన మనస్సులో అనుకున్న దాన్ని బట్టి (33వ వచనం). కొత్త ఆరాధనా స్థలాలు, కొత్త యాజకులు, కొత్త కాలక్రమం — ప్రతి అడుగూ తన సింహాసనాన్ని కాపాడుకోవడానికే. ఇదే తానే పాపం చేసి ఇశ్రాయేలువారు పాపం చేయడానికి కారణమైన యరొబాము పాపాలు (14:16) అయింది; రాజుల గ్రంథాలు చివరి వరకూ ఉత్తర రాజులను కొలిచే పల్లవి అది (2 రాజులు 17:21-22). అధికారానికి సేవ చేయడానికి కల్పించిన ఆరాధన ఈ అధ్యాయపు చివరి హెచ్చరిక.