मिसरासारखे नव्हे, कनानासारखे नव्हे

कोणी कायद्याचे पुस्तक वाचण्याच्या खूप आधीपासून कुटुंबे लग्नाविषयीचे आपले नियम पुढच्या पिढीकडे सोपवत असतात: कोणाशी लग्न करणे फार जवळचे नाते ठरते, काय कधीच केले जात नाही, कशामुळे संपूर्ण घराण्याला लाज येते. अशा अलिखित याद्या भारतीय जीवनातही खोलवर रुजलेल्या आहेत, आणि त्या समाजागणिक बदलतात. लेवीय 18 इस्राएलची यादी लिहून ठेवते. तो एखाद्या मनाईने नव्हे, तर ओळखीविषयीच्या एका वाक्याने सुरू होतो — तुम्ही जिथून आलात त्या मिसरासारखे तुम्ही नाही, आणि तुम्ही जिथे जात आहात त्या कनानासारखे तुम्ही होणार नाही. मग तो स्पष्टपणे, एकामागून एक, पवित्र लोकांनी कोणते लैंगिक संबंध ठेवू नयेत ते सांगतो.

कथेत हे कुठे आहे: पवित्रता संहिता (लेवीय 17–26) पवित्रतेला पवित्रस्थानातून बाहेर काढून घरात आणते. अध्याय 18 ती लैंगिकता आणि कुटुंब यांना लागू करतो — पुस्तकाच्या दाव्यानुसार नेमक्या याच बाबतीत इस्राएलभोवतीची राष्ट्रे गंभीरपणे चुकली होती. त्याचा इशारा — अशा रीतीने जगणाऱ्या लोकांना देश स्वतःच ओकून टाकील — पुढील विजयाच्या आणि बंदिवासाच्या कथेची चौकट बनतो. येशू, पौल आणि रब्बी हे सर्व या अध्यायाशी संवाद साधतात, आणि आजही तो बायबलमधील सर्वात जास्त वादग्रस्त अध्यायांपैकी एक आहे.

हा अध्याय काय करतो: वेगळ्या केलेल्या लोकांसाठी लैंगिक आणि कौटुंबिक जीवनाच्या सीमा ठरवणे, घराण्याचे अगम्यगमन आणि व्यभिचार यांपासून रक्षण करणे, आणि इशारा देणे की जे आचार देश निषिद्ध मानतो ते तो सहन करणार नाही.

• 18:1–5 — देव इस्राएलला सांगतो की मिसरच्या किंवा कनानच्या चालीरीतींचे अनुकरण करू नका, तर माझे नियम पाळा, 'जे पाळल्याने मनुष्य जगेल' — पौल पुढे हेच वाक्य उद्धृत करतो.
• 18:6–18 — जवळच्या नातेवाइकांशी लैंगिक संबंध नाहीत: आईवडील, सावत्र आईवडील, भावंडे आणि सावत्र भावंडे, नातवंडे, आत्या-मावश्या, सासरची माणसे, किंवा एखादी स्त्री आणि तिची मुलगी. पत्नी जिवंत असताना पुरुषाने तिच्या बहिणीशीही लग्न करू नये. ही यादी कुटुंबाचे आतूनच रक्षण करते.
• 18:19–23 — आणखी मनाई: मासिक पाळीच्या काळात संबंध, शेजाऱ्याच्या पत्नीशी संबंध, मोलख दैवताला मुलांचा बळी देणे, पुरुषाने स्त्रीशी करतात तसा पुरुषाशी संबंध ठेवणे (याला अमंगळ म्हटले आहे), आणि पशूंशी संबंध.
• 18:24–30 — इस्राएलच्या आधीच्या राष्ट्रांनी या गोष्टींनी स्वतःला आणि देशाला विटाळवले, आणि देशाने त्यांना ओकून टाकले. इस्राएलने — आणि त्यांच्यामध्ये राहणाऱ्या परदेशी लोकांनी — हे नियम पाळले पाहिजेत, नाहीतर त्यांचेही तसेच होईल.

मुख्य वचन: लेवीय 18:5  ·  मग काय: हा अध्याय अगम्यगमन, व्यभिचार, मुलांचा बळी, पशुगमन आणि पुरुषांमधील लैंगिक संबंध स्पष्टपणे निषिद्ध करतो, आणि तो या गोष्टी खाजगी आवडीच्या नव्हे, तर पवित्रतेच्या बाबी मानतो. यहुदी आणि ख्रिस्ती तो वेगवेगळ्या प्रकारे वाचतात आणि लागू करतात: सनातनी (ऑर्थोडॉक्स) यहुदी धर्म या मनाई बंधनकारक मानतो; अनेक ख्रिस्ती त्यांना नव्या करारात पुष्टी झालेला नैतिक नियम मानतात; तर दोन्ही परंपरांतील इतर काही जण वचन 22 चा त्याच्या संदर्भाच्या प्रकाशात नव्याने अर्थ लावतात. तो आपल्यासाठी काय अर्थ ठेवतो हे ठरवण्यापूर्वी वाचकांना तो काय म्हणतो हे माहीत असले पाहिजे.