तुमचे नसलेले देश

आपल्या गावी जाताना शेजारच्या गावातून गेलेल्या कोणालाही तिथले शिष्टाचार ठाऊक असतात: तुम्ही नम्रपणे पुढे जाता, चहाचे पैसे देता, त्यांच्या आंब्यांवर हात मारत नाही. अनुवाद 2 म्हणजे इस्राएल देवाच्या आज्ञेने हेच शिष्टाचार शिकत आहे. वाळवंटात फेऱ्या मारण्याच्या दीर्घ वर्षांनंतर लोक अखेर मृत समुद्राच्या पूर्व बाजूने उत्तरेकडे सरकतात, आणि पहिली सूचना संयमाची आहे. अदोम, मवाब आणि अम्मोन हे नातेवाईक आहेत — एसाव आणि लोट यांचे वंशज — आणि देव म्हणतो की त्यांनाही त्यांचा देश त्यानेच दिला आहे. इस्राएलला त्यातील एक पाऊलभर जमीनही घेता येणार नाही.

कथेत हे कुठे आहे: देवाला फक्त इस्राएलचीच काळजी आहे, असे अब्रामाला दिलेले वचन कधीच नव्हते. हा अध्याय ते प्रत्यक्षात दाखवतो: ज्या देवाने इस्राएलला कनान दिला, त्यानेच एसावाला सेईर आणि लोटाच्या वंशजांना आर दिले आहे. तिसऱ्या अंकात, इस्राएल स्वतःच्या वारशाजवळ येत असतानाच कथा आपली दृष्टी विस्तारत आहे. त्याच वेळी सीहोनाचा पराभव विजय-मोहिमेची सुरुवात दर्शवतो, आणि त्याबरोबर संपूर्ण विनाशाची कठोर भाषाही येते.

हा अध्याय काय करतो: देवाने इस्राएलला त्याच्या नातलगांजवळून शांतपणे कसे नेले आणि मग त्यांना पहिला विजय कसा दिला याची आठवण करणे — इतरांना देवाने दिलेल्या देशाबाबत संयम, आणि ज्या देवाने रानातील वर्षे संपवली तो पुढचा मार्ग उघडू शकतो हा भरवसा, हे दोन्ही शिकवणे.

• 2:1–7 — सेईर डोंगराभोवती अनेक दिवस फेऱ्या मारल्यानंतर देव त्यांना उत्तरेकडे वळवतो. त्यांनी एसावाच्या वंशजांशी, अदोमाशी, लढता कामा नये, तर पैसे देऊन अन्न आणि पाणी विकत घ्यावे. देव त्यांना आठवण करून देतो: चाळीस वर्षे तुम्हाला कशाचीही उणीव पडली नाही.
• 2:8–15 — मवाबही वर्ज्य आहे; तो लोटाच्या वंशजांना दिलेला आहे. लहान टिपा तिथे आधी कोण राहत होते ते सांगतात (एमी, होरी). जेरेद ओढा ओलांडताना कादेशपासून अडतीस वर्षे पूर्ण होतात; लढणाऱ्या पुरुषांची ती पिढी संपली आहे.
• 2:16–23 — अम्मोनालाही संरक्षण आहे. आणखी एक टीप सांगते की जमजुम्मी नावाच्या महाकाय लोकांसह आधीच्या लोकसमूहांना कसे हटवले गेले — देवाने याआधीही राष्ट्रांना हलवले आहे, आणि केवळ इस्राएलसाठीच नव्हे.
• 2:24–37 — आर्णोनच्या पलीकडून इस्राएल हेशबोनचा राजा सीहोन याच्याकडे शांततेचा निरोप पाठवतो, आणि फक्त देशातून जाऊ देण्याची विनंती करतो. त्याचे मन कठोर झाल्यामुळे तो नकार देतो, आणि याहसकडे चाल करून येतो. इस्राएल त्याचा पराभव करतो, आणि मजकूर म्हणतो की प्रत्येक नगराचा — पुरुष, स्त्रिया आणि मुले यांसह — संपूर्ण नाश करून ते अर्पित केले, आणि फक्त गुरेढोरे आणि लूट ठेवली.

मुख्य वचन: अनुवाद 2:7  ·  मग काय: वचनदत्त देशाच्या वाटेवरचा पहिला धडा 'हे तुमचे नाही' हा आहे, ही लक्षवेधी गोष्ट आहे. देवाने आपल्याला काहीतरी दिले आहे या विश्वासाचे सहज रूपांतर 'आपण काहीही घेऊ शकतो' या विश्वासात होऊ शकते; हा अध्याय त्याला अडवतो. अध्यायाचा शेवट याहून खूपच कठीण आहे — संपूर्ण नगरांचा संहार — आणि तो गाळून टाकता कामा नये. प्रामाणिक वाचन हे दोन्ही धरून ठेवते.